Chiếc Mũ Cối Trầy Xước

Trần Văn Bình nhận chiếc mũ cối từ ngày đầu nhập ngũ. Ban đầu, nó còn mới, màu xanh đậm, vành cứng. “Đội vào là thấy mình thành lính,” anh nói. Những ngày hành quân, chiếc mũ theo anh qua nắng gắt, mưa rừng. Dần dần, màu mũ bạc đi, vành có chỗ sờn, thân mũ trầy xước. Một lần, trong lúc di chuyển qua khu vực nhiều cây thấp, mũ bị vướng, rơi xuống. Anh nhặt lên, phủi đất:
“Còn tốt.” Một người đùa:
“Mũ cậu nhìn như đi qua mấy trận rồi.” Bình cười:
“Chưa đếm.” Nhưng có một lần, chiếc mũ khiến anh nhớ mãi. Trong một trận pháo kích, khi anh vừa cúi xuống, một mảnh đất đá văng trúng đầu. Chiếc mũ lệch đi, vành bị lõm một chỗ. Anh choáng nhẹ, nhưng không bị thương nặng. Một đồng đội nhìn thấy, nói:
“Nếu không có mũ…” Bình sờ lên chỗ lõm, im lặng một lúc. Từ đó, anh càng giữ chiếc mũ cẩn thận hơn. Một lần khác, trời mưa lớn, nước chảy xuống mặt. Anh tháo mũ, hứng nước để uống tạm. “Dùng được nhiều việc,” anh nói. Chiếc mũ không chỉ che đầu, mà còn trở thành vật dụng đa năng trong những lúc cần. Những ngày nghỉ hiếm hoi, anh đặt mũ xuống bên cạnh, nhìn những vết trầy. “Cái này là hôm đó… cái này là lần kia…” – anh nhớ lại. Sau chiến tranh, Trần Văn Bình vẫn giữ chiếc mũ cối ấy. Vành mũ đã mềm, màu đã phai, nhưng vết lõm vẫn còn. Người ta hỏi:
“Sao không thay cái mới?” Ông lắc đầu:
“Cái này… đã quen.” Không chỉ là quen đội, mà là quen với những ký ức gắn liền với nó. Với ông, chiếc mũ cối trầy xước không chỉ là vật dụng, mà là chứng nhân – cho những ngày mà mỗi bước đi đều có thể là thử thách, và mỗi lần vượt qua lại trở thành một phần ký ức không thể quên của thời hoa lửa.