CHIẾC MŨ NAN CỦA TRẦN CAN – MỘT KỶ VẬT BIẾT KỂ CHUYỆN

CHIẾC MŨ NAN CỦA TRẦN CAN – MỘT KỶ VẬT BIẾT KỂ CHUYỆN

Nhân vật: Anh hùng, liệt sĩ Trần Can.

Bối cảnh: Chiến dịch Điện Biên Phủ; cứ điểm 507 từ ngày 1 đến 7/5/1954.

Chiếc mũ nan của Anh hùng, liệt sĩ Trần Can (ảnh hiện vật tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam)

Câu chuyện: Có những hiện vật nhỏ bé nhưng khi đứng trước chúng, người ta cảm nhận được cả một thời đại. Chiếc mũ nan của Anh hùng, liệt sĩ Trần Can là một hiện vật như vậy.
           Trần Can sinh năm 1931, quê ở Yên Thành, Nghệ An. Tháng 1/1951, khi vừa tròn 20 tuổi, ông nhập ngũ vào Trung đoàn 209, Đại đoàn 312. Người chiến sĩ trẻ được cấp một chiếc mũ nan bằng tre. Đó là loại trang bị giản dị, phù hợp với điều kiện của bộ đội lúc bấy giờ. Chiếc mũ theo Trần Can qua những ngày học tập, hành quân và chiến đấu. Đến Chiến dịch Điện Biên Phủ, chiếc mũ tiếp tục theo ông vào trận đánh cứ điểm 507.
           Từ ngày 1 đến 7/5/1954, Trần Can cùng đồng đội chiến đấu trong điều kiện vô cùng ác liệt. Đơn vị phải vượt qua lô cốt, dây thép và các đợt phản kích của đối phương. Trần Can luôn động viên đồng đội giữ vững trận địa và phát triển tiến công. Rạng sáng 7/5, khi chiến thắng đã rất gần, ông trúng đạn và hy sinh. Sau chiến thắng, đồng đội lưu giữ chiếc mũ như một kỷ vật.

           Theo thời gian, nan tre đổi màu vì mưa nắng, khói bom và mồ hôi. Chính những dấu vết ấy làm cho hiện vật trở nên đặc biệt. Nó không phải một vật quý vì chất liệu, mà quý vì đã gắn với cuộc đời một người lính. Chiếc mũ hiện được lưu giữ trong hệ thống trưng bày của Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Người xem có thể nhìn thấy một món đồ rất bình thường và từ đó hình dung ra điều kiện chiến đấu của bộ đội năm 1954.

           Nguồn tư liệu: Báo Quân đội nhân dân, “Chiếc mũ nan của anh hùng Trần Can”; “Chiếc mũ của người anh hùng”, 2024.