Chiếc Nhẫn Cưới

CHIẾC NHẪN CƯỚI

Ít ai biết, trước khi ra pháp trường, anh Nguyễn Văn Trỗi đã để lại hai kỷ vật.

Kỷ vật thứ nhất là chiếc nhẫn cưới. Anh và chị Phan Thị Quyên mới cưới nhau được 19 ngày thì anh bị bắt. Đám cưới của anh chị rất đơn sơ, chỉ có vài chén trà, vì nhà nghèo.

Trong những ngày cuối ở xà lim tử hình Chí Hòa, anh biết mình sắp chết. Anh gọi người gác ngục lại và nói:

Nhờ anh đưa cho vợ tôi chiếc nhẫn này. Nói với cô ấy rằng tôi không kịp mua gì tặng cô ấy cả.

Đó là chiếc nhẫn cưới bằng thép, anh tự tay làm ở xưởng thợ điện Ba Son. Mặt trong nhẫn, anh khắc hai chữ cái: Q - T, tức là Quyên - Trỗi.

Kỷ vật thứ hai là một bức thư ngắn anh viết cho mẹ. Trong thư không có một lời than vãn, chỉ có mấy dòng:

"Má kính yêu,

Con đi đây. Má đừng buồn. Con chết vì nước.

Con của má - Trỗi."

Ngày 15/10/1964, khi tiếng súng xử bắn vang lên ở Chí Hòa, ở một con hẻm nhỏ quận 8, chị Quyên đang ôm chiếc nhẫn thép ấy mà ngất lịm.

Sau này, du kích Venezuela để trả thù cho anh, đã bắt sống một sĩ quan Mỹ là Michael Smolen để đổi lấy anh, nhưng Mỹ không chịu. Họ đã xử bắn viên sĩ quan ấy và đặt tên cho con trai của anh Trỗi sắp chào đời lúc đó là Trỗi.

Chiếc nhẫn thép ấy bây giờ vẫn còn, đang được trưng bày ở Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh, như một lời nhắc: có những tình yêu lớn hơn cả tình yêu đôi lứa.