CHIẾC NÓN ÚP NGƯỢC - NĐC

Để giữ bí mật, chúng tôi dùng một ám hiệu rất quen thuộc: chiếc nón lá.

Nếu nón đội bình thường trên đầu, nghĩa là đường đi an toàn.
Còn nếu chiếc nón được úp ngược xuống đất bên đường, nghĩa là phía trước có địch, phải dừng lại.

Một lần, tôi đang gánh gạo ra điểm tập kết thì phát hiện lính Pháp đang phục kích gần đó.

Chúng nấp trong bụi tre, chờ người qua lại.

Tôi biết phía sau mình còn có nhiều người dân và bộ đội đang đi theo tuyến đường này.

Không thể quay lại báo, tôi liền nghĩ đến ám hiệu.

Tôi giả vờ nghỉ chân, đặt chiếc nón xuống đất – nhưng úp ngược lại, rồi tiếp tục bước đi như không có chuyện gì.

Chiếc nón nằm lặng lẽ bên đường, nhìn qua rất bình thường.

Một lúc sau, tốp người phía sau đi tới.

Khi thấy chiếc nón úp ngược, họ lập tức hiểu.

Tất cả dừng lại, rồi âm thầm rẽ sang lối khác.

Ngay sau đó, lính Pháp từ chỗ ẩn nấp nhảy ra, nhưng không thấy ai.

Chúng chỉ thấy con đường vắng lặng và chiếc nón nằm đó.

Khi mọi việc qua đi, tôi quay lại nhặt chiếc nón.

Tay tôi run run.

Chiếc nón ấy đã theo tôi suốt bao ngày mưa nắng.

Nhưng hôm đó, nó không chỉ che nắng che mưa…

Mà còn che chở cho cả một đoàn người.

Tối hôm đó, một anh bộ đội tìm đến tôi và nói:
‘Chiếc nón của chị hôm nay… đã cứu chúng tôi.’

Tôi chỉ cười, lòng nhẹ đi rất nhiều.

Đến bây giờ, mỗi khi cầm chiếc nón lá, tôi lại nhớ về ngày hôm ấy…

Ngày mà một vật bình dị nhất… lại trở thành tín hiệu giữ gìn sự sống.”