CHIẾC ỐNG THỞ CỦA NGƯỜI LÍNH CỬA LÒ

Cựu chiến binh Phùng Bá Điền, sinh năm 1951, quê vùng biển Cửa Lò, tỉnh Nghệ An, hiện cư trú tại phường Cửa Nam, thành phố Vinh; nguyên chiến sĩ Lữ đoàn 126 Đặc công Hải quân, từng chiến đấu tại chiến trường Rừng Sác và vùng Đông Nam Bộ.

Trong tủ kỷ vật của ông Phùng Bá Điền có một chiếc ống thở bằng nhựa. Nhìn bên ngoài, nó chỉ là một vật dụng đơn sơ, không có gì nổi bật. Nhưng đối với người cựu chiến binh quê Cửa Lò, chiếc ống nhỏ ấy đã đồng hành với ông qua những năm tháng đặc công Hải quân và nhiều lần giúp ông vượt qua hiểm nguy.

Ông Điền sinh ra ở vùng biển Cửa Lò, từ nhỏ đã quen với sóng, gió và những buổi theo người lớn ra bãi. Ông biết bơi sớm, hiểu con nước lên xuống và không sợ những ngày biển động. Năm 1970, khi vừa tròn mười chín tuổi, người thanh niên làng biển lên đường nhập ngũ.

Nhờ khả năng bơi lội và sức khỏe tốt, ông được tuyển chọn về Lữ đoàn 126 Đặc công Hải quân. Những ngày huấn luyện tại Hải Phòng vô cùng nghiêm khắc. Người lính phải rèn luyện sức bền, khả năng hoạt động trong môi trường sông nước và tinh thần phối hợp với đồng đội.

Chiếc ống thở bằng nhựa được đơn vị cấp trong thời gian huấn luyện. Mỗi chiến sĩ phải giữ gìn cẩn thận như một phần của trang bị cá nhân. Với ông Điền, nó dần trở thành một người bạn thầm lặng, cùng ông trải qua những buổi tập dưới mưa lạnh, trên cát nóng và những lần phải ngâm mình lâu trong nước.

Sau huấn luyện, ông được điều vào chiến trường Đông Nam Bộ, hoạt động tại khu vực Rừng Sác. Đây là vùng sông nước chằng chịt, nhiều rừng ngập mặn, bùn lầy và những luồng lạch khó đi. Người không quen địa hình rất dễ mất phương hướng. Đặc công phải dựa vào kinh nghiệm của người dân địa phương, quan sát con nước và luôn giữ liên lạc với đồng đội.

Đời sống ở Rừng Sác thiếu thốn đủ bề. Nước ngọt quý hơn nhiều thứ khác. Quần áo thường xuyên ẩm ướt, chân tay ngâm nước lâu dễ đau rát. Muỗi và côn trùng dày đặc. Những bữa cơm có gì ăn nấy, nhưng anh em vẫn động viên nhau chịu đựng để hoàn thành nhiệm vụ.

Ông Điền cùng đồng đội tham gia nhiều trận đánh nhằm vào phương tiện vận chuyển quân sự của đối phương tại khu vực cảng Rạch Dừa, Vũng Tàu. Có trận, ba người lính đặc công tham gia đánh chìm một con tàu có trọng tải lớn đang neo đậu tại cảng. Trong một nhiệm vụ khác, đơn vị tiếp tục đánh chìm tàu vận tải chứa vũ khí và hàng quân sự.

Ông không kể nhiều về cách thức thực hiện nhiệm vụ, bởi đó là những nội dung thuộc nghiệp vụ chiến đấu. Điều ông nhớ nhất là sự tin cậy tuyệt đối giữa những người trong tổ. Khi đã xuống nước, mỗi người đều phải làm đúng phần việc của mình. Chỉ một người thiếu bình tĩnh có thể ảnh hưởng đến sự an toàn của cả đội.

Trong một lần rút khỏi khu vực mục tiêu, kế hoạch gặp trở ngại. Thủy triều rút mạnh, trời dần sáng, ông Điền và đồng đội bị nước cuốn ra xa. Sức lực giảm dần trong khi tàu tuần tra của đối phương có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.

Chiếc ống thở đeo bên người giúp ông giữ được nhịp thở và tiết kiệm sức trong lúc chờ cơ hội được cứu. Sau một thời gian lênh đênh, nhóm chiến sĩ gặp một chiếc thuyền đánh cá. Ngư dân hiểu tình hình, nhanh chóng đưa họ lên thuyền và giúp rời khỏi khu vực nguy hiểm.

Ông Điền luôn nhớ ơn những người dân bình thường đã che chở bộ đội. Trong chiến tranh, có những chiến công được làm nên không chỉ bởi người trực tiếp cầm súng mà còn bởi người chèo thuyền đưa đường, người giấu một người lính bị thương hoặc người dành phần cơm ít ỏi cho cán bộ cách mạng.

Kết thúc chiến tranh, ông mang chiếc ống thở trở về Nghệ An. Nhiều vật dụng khác đã thất lạc theo thời gian, riêng chiếc ống vẫn được ông cất giữ. Mỗi vết xước trên đó gợi lại một chặng đường, một người đồng đội và những ngày tuổi trẻ ở Rừng Sác.

Khi sức khỏe giảm sút, có thời điểm ông phát hiện mắc bệnh nặng và phải điều trị dài ngày. Những lúc mệt mỏi, ông mở tủ nhìn lại chiếc ống thở, nhớ đến những lần từng vượt qua sóng nước giữa chiến trường. Kỷ vật ấy nhắc ông rằng mình đã từng đứng vững trong hoàn cảnh khó khăn hơn rất nhiều.

Ông không xem chiếc ống là biểu tượng của riêng bản thân. Với ông, đó là kỷ vật của cả một thế hệ người lính đặc công Hải quân – những người âm thầm làm nhiệm vụ trong môi trường khắc nghiệt, lấy sự bình tĩnh, kỷ luật và tình đồng đội làm sức mạnh.

Kể chuyện cho các cháu, ông Điền thường bắt đầu từ quê biển Cửa Lò. Biển đã nuôi lớn ông, dạy ông biết bơi và rèn cho ông sức chịu đựng. Khi đất nước cần, chính những kỹ năng bình dị học được từ quê hương đã giúp ông trở thành người lính.

Chiếc ống thở rồi sẽ được trao lại cho thế hệ sau. Nó giúp các cháu hiểu rằng lịch sử đôi khi không nằm trong những hiện vật lớn lao. Một vật dụng nhỏ bé, nếu gắn với cuộc đời và trách nhiệm của con người, cũng có thể kể lại cả một thời hoa lửa.

Tư liệu đối chiếu: Báo Nghệ An – “Kỷ vật thời hoa lửa”.