Chiếc radio cũ trên điểm cao

Cựu chiến binh Nguyễn Ngọc Tân kể rằng thời ở Vị Xuyên, thứ quý giá nhất trong hầm ngoài súng đạn có lẽ là… một chiếc radio cũ.

Chiếc radio ấy nhỏ, vỏ đã sứt góc, anten phải nối thêm dây thép mới bắt được sóng. Nó được chuyền từ đơn vị này sang đơn vị khác rồi cuối cùng lên tới chốt của ông Tân trên một cao điểm đá.

“Có cái radio mà cả hầm vui như có Tết,” ông cười.

Ban ngày chiến sự căng thẳng nên chẳng ai có thời gian nghe. Chỉ đến đêm, khi pháo thưa dần, anh em mới dám mở thật nhỏ để nghe tin tức và vài bài hát từ dưới xuôi phát lên.

Có hôm sóng yếu quá, cả tổ phải thay nhau giơ anten đủ kiểu. Người trèo lên miệng hầm, người xoay radio về các hướng như dò tìm báu vật.

Khi bắt được tiếng nhạc rõ hơn một chút, cả hầm lại reo lên.

Ông Tân nhớ nhất một đêm cuối năm 1987.

Hôm đó trời mưa phùn, gió lạnh luồn qua cửa hầm buốt đến tận tay chân. Đơn vị vừa trải qua một ngày pháo kích nặng nên ai cũng mệt và im lặng.

Khoảng gần 10 giờ đêm, anh chiến sĩ thông tin mang chiếc radio ra bật thử.

Ban đầu chỉ toàn tiếng rè rè.

Rồi bất ngờ vang lên một bài hát về quê hương.

Cả căn hầm lặng đi.

Không ai nói gì, chỉ ngồi im nghe tiếng nhạc nhỏ vang giữa núi đá biên cương. Có người tựa đầu vào ba lô nhắm mắt. Có người lặng lẽ nhìn ra ngoài màn mưa.

Ông Tân bảo lúc ấy ông nhớ nhà khủng khiếp.

“Nghe nhạc mà cứ tưởng mình đang ở quê.”

Đang nghe thì pin radio yếu dần, tiếng hát méo đi rồi tắt hẳn.

Một chiến sĩ trẻ tiếc quá liền đập nhẹ vào thân máy:
“Cố thêm tí nữa đi.”

Cả hầm bật cười.

Rồi một người khác bắt đầu hát tiếp đoạn còn dang dở của bài hát. Thế là cả tổ hát theo khe khẽ trong bóng tối.

Tiếng hát không hay, có người còn quên lời, nhưng đêm hôm ấy ai cũng thấy lòng nhẹ hơn rất nhiều.

Ông Tân nói rằng ở Vị Xuyên năm ấy, đôi khi chỉ một bài hát từ chiếc radio cũ cũng đủ giúp người lính vượt qua những ngày tháng khốc liệt.

Giờ đây, chiếc radio không còn nữa, nhưng ký ức về đêm mưa trên điểm cao vẫn theo ông suốt cuộc đời.

Với cựu chiến binh Nguyễn Ngọc Tân, chiến tranh không chỉ là tiếng súng và mất mát, mà còn là những khoảnh khắc rất con người — nơi những người lính trẻ giữa biên cương đá núi vẫn cố giữ cho mình một chút hơi ấm của quê hương qua tiếng nhạc phát ra từ chiếc radio cũ kỹ năm nào.