“Chiếc radio trong căn nhà nhỏ”

Những năm cuối của chiến tranh, trong một căn nhà nhỏ ở vùng quê, tài sản đáng giá nhất không phải là lúa gạo hay đồ đạc… mà là một chiếc radio cũ đặt trên chiếc bàn gỗ đã sờn.

Chiếc radio ấy gần như không bao giờ tắt vào buổi tối.

Cứ khi trời vừa sẩm, cả nhà lại quây quần bên nhau. Không ai bảo ai, mọi việc dường như tự khép lại: bữa cơm dọn xong sớm hơn, tiếng nói chuyện cũng nhỏ dần. Tất cả đều chờ đến giờ phát tin.

Người mẹ luôn là người ngồi gần chiếc radio nhất.

Bà vặn núm chỉnh sóng rất chậm, rất cẩn thận, như sợ chỉ cần mạnh tay một chút thôi, âm thanh sẽ vỡ ra, và những tin tức từ xa xôi kia cũng biến mất.

Khi bản tin bắt đầu, cả căn nhà chìm vào im lặng.

Chỉ còn tiếng rè nhẹ của sóng, xen lẫn giọng đọc đều đều từ chiếc radio cũ.

Nhưng đến phần tin chiến sự, không khí trong nhà như đặc lại.

Người mẹ gần như nín thở.

Đôi tay bà đặt trên đùi, rồi dần siết chặt lúc nào không hay. Có những hôm, khi nghe thoáng qua tên một đơn vị quen thuộc, bà khựng lại. Những ngón tay co cứng, trắng bệch.

Không ai dám hỏi bà điều gì.

Đứa con gái ngồi bên cạnh chỉ lặng lẽ nhìn, rồi cúi xuống, giả vờ như đang nghe, nhưng thực ra là đang chờ.

Chờ bản tin đi qua đoạn đó.

Chờ giọng đọc chuyển sang nội dung khác.

Và chỉ khi bản tin kết thúc, người mẹ mới thở ra.

Một hơi thở rất khẽ.

Như thể bà vừa đi qua một cơn sóng ngầm mà không ai khác nhìn thấy.

Có những tối, radio bắt sóng không rõ. Âm thanh lúc được lúc mất. Người mẹ cứ xoay đi xoay lại cái núm vặn, nghiêng tai, cố ghép từng mảnh âm thanh rời rạc thành một câu hoàn chỉnh.

Cả nhà vẫn im lặng.

Vì ai cũng hiểu, chỉ cần nghe thiếu một chữ thôi… cũng đủ khiến bà lo lắng suốt cả đêm.

Rồi có những đêm mất điện.

Chiếc radio im lìm.

Không còn âm thanh nào để bấu víu.

Người mẹ không đi ngủ ngay. Bà mang chiếc ghế nhỏ ra hiên, ngồi nhìn vào khoảng tối phía trước.

Không có ánh đèn.

Không có tiếng nói.

Chỉ có bóng đêm và tiếng côn trùng rả rích.

Bà ngồi rất lâu.

Không phải để nghe.

Mà là để chờ.

Như thể ở đâu đó trong khoảng không vô hình ấy, sẽ có một tin tức tự tìm đến bà — một dấu hiệu, một linh cảm, hay chỉ đơn giản là một sự yên tâm mơ hồ rằng người con nơi chiến trường vẫn còn bình an.

Cô con gái kể lại rằng, sau này lớn lên, cô mới hiểu:

Chiếc radio không chỉ là một vật dụng.

Nó là sợi dây duy nhất nối một người mẹ với đứa con ở rất xa.

Và có những đêm, khi sợi dây ấy im lặng…

thì người ta vẫn ngồi đó,
lặng lẽ giữ lấy hy vọng,
dù không có âm thanh nào trả lời.