CHIẾC TÙ VÀ BÊN VÁCH NÚI
Tiếng tù và vang vọng giữa núi rừng đã trở thành phương tiện báo tin quan trọng cho nhân dân trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp.
Ông Giàng Seo Vảng kể rằng thời kỳ thực dân Pháp chiếm đóng vùng Mường Hum, Dền Sáng, việc liên lạc giữa các bản gặp rất nhiều khó khăn. Không có điện thoại hay phương tiện hiện đại như ngày nay, bà con phải tận dụng những vật dụng quen thuộc trong cuộc sống.
Chiếc tù và được làm từ sừng trâu là một trong những phương tiện liên lạc hiệu quả nhất. Mỗi kiểu thổi mang một ý nghĩa riêng. Có tiếng gọi họp bản, có tiếng báo cháy và cũng có tiếng báo động khi phát hiện quân địch.
Một buổi chiều cuối năm 1952, khi đang phát cỏ trên nương, ông Vảng nhìn thấy một toán lính Pháp tiến về phía bản. Ông lập tức chạy đến mỏm đá cao nhất gần đó và thổi liên tiếp ba hồi tù và dài.
Âm thanh vang vọng khắp các sườn núi. Nghe tín hiệu, người dân nhanh chóng đưa trẻ em và người già đến nơi an toàn, đồng thời báo cho cán bộ đang hoạt động bí mật trong khu vực.
Nhờ vậy, khi quân Pháp tiến vào bản, chúng không tìm được những người mà chúng muốn bắt giữ. Cuộc truy lùng thất bại hoàn toàn.
Đến nay, mỗi khi nghe tiếng tù và trong các lễ hội truyền thống, ông Vảng lại nhớ về những năm tháng gian khó nhưng đầy lòng quả cảm của đồng bào vùng cao.
