CHIẾC VÔ LĂNG CŨ VÀ NHỮNG CUNG ĐƯỜNG KHÔNG NGỦ

Nhắc đến những năm tháng chiến tranh, người ta thường nhớ đến những trận đánh ác liệt, những người lính cầm súng nơi chiến trường. Nhưng phía sau mỗi trận đánh còn có những người lính ngày đêm ngồi sau vô lăng, đưa đạn dược, lương thực và đồng đội vượt qua những cung đường đầy bom đạn.

Một người lính lái xe năm xưa từng kể:

“Ngày ấy, chúng tôi chẳng có gì quý giá ngoài chiếc xe và những người đồng đội ngồi phía sau.”

Chiếc xe vận tải cũ kỹ theo đơn vị từ chiến trường này sang chiến trường khác. Có những đêm đường tối đến mức người lái xe chỉ nhìn thấy phía trước nhờ ánh sáng le lói của chiếc đèn được che kín.

Đường hành quân thường xuyên bị máy bay địch đánh phá. Hố bom nối tiếp hố bom. Có đoạn đường vừa được san lấp ban ngày, đêm xuống lại bị đánh tan.

Nhưng đoàn xe vẫn phải đi.

Bởi phía trước đang chờ những người lính cần đạn, cần lương thực, cần thuốc men.

Có một đêm, đoàn xe đang vượt qua một cung đường trọng điểm thì máy bay địch xuất hiện.

Tiếng bom nổ rung chuyển cả khu rừng.

Người lái xe lập tức đánh tay lái tránh hố bom. Chiếc xe chao đảo, bánh xe trượt khỏi mặt đường.

Phía sau, đồng đội hét lớn:

“Cố lên! Xe còn chạy được!”

Người lái xe nghiến răng, tiếp tục giữ vô lăng.

Chiếc xe bò từng chút qua đoạn đường bị phá nát.

Đến khi thoát khỏi khu vực nguy hiểm, mọi người mới nhận ra một bên bánh xe đã bị mảnh bom làm hư hỏng.

Không ai nói gì.

Một người lính bước xuống kiểm tra rồi quay lại:

“Còn chạy được. Đi tiếp thôi.”

Thế là họ lại lên đường.

Đối với những người lính lái xe ngày ấy, những chuyến đi như vậy không phải chuyện hiếm.

Có những cung đường họ đi hàng chục lần.

Có những đêm họ không ngủ.

Có những ngày chỉ kịp ăn vội một nắm cơm nguội bên vệ đường.

Và cũng có những chuyến xe đi mà không phải tất cả những người trên xe đều có thể trở về.

Người lính lái xe nhớ nhất một người đồng đội thường ngồi cạnh mình.

Mỗi lần xe dừng nghỉ, người ấy lại đưa cho anh một ngụm nước rồi bảo:

“Lái xe đi, để tôi quan sát phía trước.”

Hai người thay nhau thức.

Một người giữ vô lăng.

Một người nhìn đường.

Giữa chiến tranh, chẳng cần nói những lời lớn lao. Chỉ một chai nước chuyền tay, một ánh mắt nhìn nhau, một câu “cẩn thận” cũng đủ để biết rằng phía bên cạnh mình luôn có một người đồng đội sẵn sàng cùng mình đi qua hiểm nguy.

Rồi một chuyến xe, người đồng đội ấy mãi mãi không trở về.

Sau trận đánh, người lính lái xe quay lại bên chiếc xe đã phủ đầy bụi đất. Trên ghế phụ vẫn còn chiếc khăn tay của đồng đội.

Anh cầm lên, lặng người rất lâu.

Chiếc xe hôm ấy vẫn phải tiếp tục lên đường.

Bởi chiến tranh chưa kết thúc.

Anh đặt chiếc khăn vào một góc nhỏ trong cabin rồi lại ngồi vào ghế lái.

Từ hôm đó, mỗi khi nổ máy, anh luôn có cảm giác như người đồng đội vẫn đang ngồi bên cạnh.

Vẫn là câu nói quen thuộc:

“Đi thôi!”

Nhiều năm sau chiến tranh, chiếc xe đã không còn nữa.

Những cung đường năm xưa cũng đã thay đổi.

Nhưng mỗi khi nhìn thấy những chiếc xe tải chạy trên đường, người lính già lại nhớ về những đêm dài sau vô lăng.

Ông nhớ tiếng động cơ.

Nhớ mùi khói xe.

Nhớ những con đường đầy hố bom.

Và nhớ những người đồng đội đã cùng mình đi qua những tháng năm khốc liệt nhất.

Ông bảo:

“Ngày ấy, chúng tôi lái xe không chỉ bằng đôi tay. Chúng tôi lái bằng trách nhiệm, bằng niềm tin và bằng tình đồng đội.”

Có lẽ vì thế mà những người lính lái xe năm xưa không bao giờ quên những cung đường đã đi qua.

Bởi trên mỗi cung đường ấy có dấu bánh xe của tuổi trẻ.

Có mồ hôi, có máu và có cả những người đồng đội đã gửi lại nơi chiến trường.

Chiếc vô lăng đã cũ có thể biến mất theo thời gian.

Những con đường có thể đổi thay.

Nhưng ký ức về những chuyến xe thời hoa lửa vẫn còn mãi.

Bởi có những người lính đã đi qua chiến tranh không chỉ bằng những bước chân hành quân, mà bằng những vòng quay của bánh xe – đưa đồng đội, đưa niềm tin và đưa cả một mùa xuân của đất nước vượt qua những cung đường bom đạn để đến ngày hòa bình.