Chiếc võng của Ba Bay – Kỷ vật đi qua những năm tháng lửa đạn
Một chiếc võng được gìn giữ hơn nửa thế kỷ có thể trở thành một bài học lịch sử. Bởi khi ký ức được lưu lại bằng hiện vật, thế hệ sau không chỉ nhìn thấy chiến tranh qua những con số, mà còn hình dung được cuộc sống, sự gian lao và lòng quả cảm của những con người đã đi qua thời hoa lửa.
Trong bảo tàng, có những hiện vật không lớn lao về hình dáng, nhưng phía sau nó là cả một chặng đường chiến đấu. Với Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Thị Bay, chiếc võng ni-lông được bà trao tặng Bảo tàng Quân khu 9 là một kỷ vật như thế.
Theo Báo Quân đội nhân dân, chiếc võng có màu xanh rêu, viền đỏ, kích thước khoảng 5 mét dài và 1,5 mét rộng, mang số đăng ký V929/V104. Bà đã sử dụng nó trong những năm tháng kháng chiến, khi lực lượng du kích phải bám trụ ở những nơi hẻo lánh, rừng rậm, vùng ngập nước để tránh sự truy lùng của địch và tổ chức chiến đấu.
Ở chiến trường, chiếc võng không đơn thuần là vật dụng để nghỉ ngơi. Nó giúp người chiến sĩ tranh thủ những khoảng thời gian ngắn để hồi sức sau những ngày hoạt động căng thẳng. Theo tư liệu của Bảo tàng được Báo Quân đội nhân dân dẫn lại, chiếc võng còn được bà dùng để vận chuyển vũ khí và cáng thương binh về căn cứ chữa trị.
Những công việc ấy ít khi trở thành tiêu điểm của một bản tổng kết chiến công. Nhưng trong chiến tranh, việc giữ gìn sức khỏe, đưa vũ khí đến nơi cần thiết và chuyển thương binh về nơi an toàn đều gắn trực tiếp với khả năng duy trì lực lượng, tiếp tục chiến đấu.
Chiếc võng đã đi cùng Ba Bay qua những địa bàn gian khó. Nó từng được mắc giữa những thân cây nơi rừng rậm, rừng nước ngập; từng phục vụ những chuyến đi mà người chiến sĩ không thể biết trước lúc nào mới có thể trở về căn cứ.
Hòa bình lập lại, bà trân trọng giữ gìn chiếc võng. Đến năm 2000, bà trao tặng hiện vật cho Bảo tàng Quân khu 9 để trưng bày và phục vụ giáo dục truyền thống lịch sử.
Từ một vật dụng quen thuộc của người chiến sĩ, chiếc võng trở thành chứng tích của một thời kỳ. Nó không tự kể về những trận đánh, cũng không thay thế được những trang sử ghi lại chiến công. Nhưng khi đứng trước hiện vật ấy, người xem có thể hiểu thêm về những điều bình dị làm nên sức bền của người lính: khả năng chịu đựng gian khổ, tận dụng từng điều kiện nhỏ bé và tiếp tục làm nhiệm vụ giữa hoàn cảnh thiếu thốn.
Chiếc võng không có tiếng súng, không có hào quang của chiến thắng. Nó chỉ lặng lẽ nằm trong tủ trưng bày. Nhưng chính sự lặng lẽ ấy nhắc chúng ta rằ
