Chiếc xe đạp mới

Chồng bà Khước là liệt sĩ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Ông bà có 4 người con, 3 gái và 1 trai. Ba người con gái đã có chồng, Người con gái thứ ba tên là Mai là Trưởng Trạm y tế xã Hoàng An. Người con trai tên là Tâm đang học lái xe bên Trung Quốc. Nhà có 4 gian, bà Khước dành cho chúng tôi 3 gian nhà ngoài, gian giữa đặt bàn thờ, hai gian bên có 2 chiếc giường tre khá chắc chắn. Bà rất quí anh em chúng tôi, đặc biệt là tôi. Mới sau khoảng 1 tuần được gần gũi bà vào những giờ chúng tôi được nghỉ trực, bà đã tâm sự với tôi điều mà tôi chưa dám nghĩ tới. Bà nói:

"Nhìn anh, tôi lại càng nhớ đến thằng Tâm nhà tôi. Nó đang học ở Trung Quốc. Bên đó không có chiến tranh, song tôi vẫn mong nó sớm được trở về Việt Nam để tìm cho nó một người vợ. Ở xóm này có mấy cô gái chịu khó công việc đồng áng và nết na lắm. Tôi muốn anh tìm hiểu, ưng cô nào, tôi sẽ lo cưới cho và tôi cho một nửa vườn trước nhà để anh chị làm nhà. Anh sẽ là anh trai thằng Tâm nhà tôi".

Nghe bà tâm sự, tôi cám ơn bà và nói với bà: "Đang có chiến tranh, chúng con chưa dám nghĩ tới chuyện đó!". Nhưng những lần sau, bà vẫn thủ thỉ với tôi chủ đề này. Bà còn nói là ngôi nhà ở vườn trước cửa phía bên phải là của vợ chồng người con gái cả, anh ấy quê ở Nghệ An (sau năm 1975, gia đình người con gái cả chuyển về Thái Nguyên). Bà muốn phần đất còn lại sẽ cho tôi nếu tôi lấy vợ là một trong số người bà giới thiệu. Tôi thực sự xúc động bởi tình cảm của bà đã và đang dành cho tôi. Đến lúc này, tôi phải nói thực với bà rằng, tôi có người mẹ đã gần 60 tuổi đang ở một mình dưới quê Nam Định. Mẹ tôi lại bị bệnh thiên đầu thống, nên tôi không thể lấy vợ ở xa quê. Sau khi biết mẹ tôi đang sống một mình trong hoàn cảnh khiếm thị, bà lại càng quí mến và thương yêu tôi. Nhiều đêm, chúng tôi thay ca trực muộn, về nhà đi ngủ ngay. Thấy chúng tôi không mắc màn, bà đã mắc màn cho chúng tôi.

Sau gần 1 tháng ở Hoàng An, đơn vị chúng tôi được lệnh chuyển quân vào Khu 4. Trước ngày chuyển quân, những đồng chí có gia đình ở các tỉnh cách Hà Nội trong vòng 100 cây số được đơn vị cho nghỉ 2 ngày rưỡi về thăm gia đình. Chiều hôm đó, thấy tôi chưa về, bà hỏi tại sao không về thăm mẹ? Tôi thưa với bà là sớm mai con mới ra đường quốc lộ đón xe đi nhờ về Hà Nội. Rồi từ Hà Nội, con mượn xe đạp của người quen để về Nam Định. Nghe tôi nói xong, bà bảo tôi: "Con chuẩn bị về đi, sẽ có xe đạp cho con về thăm mẹ".

Bà chạy đi khỏi nhà. Một lát sau, bà và chị Mai đem xe đạp về cho tôi. Tôi nhìn thấy bà, chị Mai dắt chiếc xe đạp "Thống nhất" còn mới. Đây là chiếc xe mà chị Mai được mua theo tiêu chuẩn của Trưởng trạm y tế xã. Thấy tôi chần chừ không dám nhận, bà nói ngay: "Con ạ! Mẹ con ở Nam Định còn vất vả hơn mẹ ở trên này nhiều! Em Tâm đi học tận mãi Trung Quốc, song ở quê nhà, mẹ đã có 3 chị chăm lo. Con tranh thủ về Nam Định với mẹ đi. Đơn vị chuyển tít vào Khu 4, bao giờ con mới được về thăm mẹ? Con người là vốn quí, người còn là xe còn, thậm chí nếu trên đường đi, chẳng may xe bị hỏng cũng không sao. Em Mai đã đem về giao cho con, con về ngay tối nay đi...". Tôi quá xúc động nhận chiếc xe đạp từ tay chị Mai và xin phép bà nhanh chóng rời Hoàng An về Hà Nội. Đêm hôm đó tôi kịp đi chuyến tàu hỏa Hà Nội - Vinh có đỗ ở ga Cát Đằng, cách gia đình tôi hơn 3 cây số.

Anh em trong xóm tôi cũng là người trong cùng dòng tộc đến thăm tôi. Nhìn thấy chiếc xe đạp mới, nhiều người trong số đến chơi còn nói vui: "Có khi bà chủ nhà muốn gả con gái cho cháu chúng ta đấy!". Nghe tôi nói rõ tình cảm của bà chủ nhà đã dành cho tôi và biết 3 người con gái của bà đã yên bề gia thất, hiểu rõ câu chuyện con gái bà chủ cho tôi mượn xe đạp để tôi sớm được về thăm người mẹ già hàng ngày đang mong tôi sớm có vợ, mọi người trong dòng tộc tôi, ai cũng cảm động về nghĩa cử của bà chủ nhà ở Hà Bắc và các con bà.

Tôi được ở nhà với mẹ được gần 30 tiếng đồng hồ. Nhờ có chiếc xe đạp, tôi đạp xe gần 200 cây số, về tới Hoàng An mới có 22 giờ. Người khỏe và xe cũng không bị hư hỏng gì.