CHIẾC XE ĐẠP THỒ HUYỀN THOẠI
Đầu năm 1954, khi chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào giai đoạn chuẩn bị quyết định, khắp các tuyến đường từ Việt Bắc lên Tây Bắc nhộn nhịp những đoàn dân công vận tải. Giữa hàng ngàn con người thầm lặng ấy có anh dân công tên Quý, quê ở Thanh Hóa.
Tài sản quý giá nhất của anh là một chiếc xe đạp cũ đã theo anh nhiều năm. Ban đầu, chiếc xe chỉ dùng để đi chợ và chở lúa. Nhưng khi cuộc kháng chiến cần đến, nó trở thành phương tiện vận tải đặc biệt phục vụ chiến trường.
Theo sáng kiến của bộ đội và dân công, chiếc xe được gia cố thêm thanh tre, dây thép và những giá đỡ bằng gỗ. Từ một chiếc xe đạp bình thường chỉ chở được vài chục cân, nó có thể chở tới hàng trăm kilôgam hàng hóa.
Ngày đầu nhận nhiệm vụ, Quý chất lên xe hơn hai trăm cân gạo. Nhìn khối lượng hàng đồ sộ, nhiều người không khỏi lo lắng.
Một cụ già trong đoàn động viên:
– Xe không chạy bằng sức máy đâu, mà chạy bằng lòng yêu nước.
Câu nói ấy khiến mọi người bật cười, rồi lại hăng hái lên đường.
Con đường lên Điện Biên vô cùng gian nan. Dốc cao, vực sâu, mưa rừng liên miên khiến mặt đường lầy lội. Nhiều đoạn, Quý phải dùng cả vai để đẩy xe từng bước một. Có lúc bánh xe lún sâu trong bùn đến nửa vành.
Một lần, khi đang vượt dốc, chiếc xe bất ngờ trượt xuống. Toàn bộ hàng hóa có nguy cơ đổ xuống vực. Không kịp suy nghĩ, Quý lao tới ghì chặt tay lái. Bàn tay anh rớm máu vì ma sát với dây thép nhưng cuối cùng cũng giữ được xe.
Đêm đến, đoàn dân công nghỉ chân bên bìa rừng. Mọi người đốt lửa sưởi ấm, chia nhau từng nắm cơm, ngụm nước. Dù mệt mỏi nhưng ai cũng lạc quan.
Quý thường ngắm chiếc xe đạp dựng bên gốc cây và thầm nghĩ: “Mày phải cố lên nhé. Bộ đội đang chờ chúng ta.”
Hàng tháng trời trôi qua, chiếc xe ấy không biết đã vận chuyển bao nhiêu gạo, muối, đạn dược và thuốc men đến mặt trận.
Ngày chiến thắng Điện Biên Phủ vang dội khắp núi rừng Tây Bắc, Quý ôm lấy chiếc xe đạp cũ mà rơi nước mắt. Anh hiểu rằng mình chỉ là một người dân công bình thường, nhưng những chuyến xe thồ âm thầm ấy đã góp phần làm nên chiến công lịch sử.
Ngày nay, nhiều chiếc xe đạp thồ được lưu giữ trong bảo tàng. Chúng không chỉ là phương tiện vận tải mà còn là biểu tượng của trí tuệ, ý chí và sức mạnh phi thường của nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
