Chiếc xe đạp thồ và kỳ tích Điện Biên Phủ trên không

Nhân chứng kể lại: Bác Nguyễn Tiến Đạt (Cựu dân công tự vệ Thủ đô Hà Nội)Tháng 12 năm 1972, đế quốc Mỹ mở chiến dịch Linebacker II, dùng máy bay chiến lược B-52 đánh phá hủy diệt Hà Nội, Hải Phòng. Cả Hà Nội rung chuyển trong dòng thác bom đạn, những khu phố như Khâm Thiên, An Dương bị san phẳng hoàn toàn. Giữa bối cảnh các tuyến đường sắt, đường bộ bị đánh sập, việc vận chuyển đạn tên lửa SAM-2 từ các kho ngoại thành vào các bệ phóng trong nội đô trở thành nhiệm vụ sống còn để bảo vệ bầu trời thủ đô. Tôi khi ấy là một công nhân nhà máy cơ khí, tham gia vào đội tự vệ xe đạp thồ.Chiếc xe đạp Thống Nhất của tôi bình thường chỉ chở được vài chục cân hàng, nay được gia cố thêm bằng những thanh tre già dọc khung xe, tay lái được nối dài bằng hai ống tuýp nước để làm đòn bẩy điều khiển. Mỗi chiếc xe thồ như thế phải gánh trên mình trọng lượng lên tới hai đến ba trăm kilôgam đạn pháo và linh kiện tên lửa. Chúng tôi đi thành từng đoàn trong đêm tối mịt mùng, không đèn xe, không tiếng động, chỉ có tiếng xích xe kêu lách cách hòa cùng tiếng còi báo động phòng không vang vọng khắp thành phố.Có những đoạn đường qua cầu Đuống bị bom đánh sập, chúng tôi phải khênh cả xe lẫn hàng qua những tấm ván gỗ hẹp bắc tạm bợ qua sông dưới tầm pháo sáng của địch. Đùi và bả vai tôi sưng tấy, máu rỉ ra ướt đẫm áo bảo hộ lao động vì sức nặng đè nén, nhưng không ai dám dừng lại nghỉ ngơi. Cứ một quả tên lửa được chở đến bệ phóng an toàn là chúng tôi lại có thêm cơ hội vít cổ "pháo đài bay" B-52 của Mỹ xuống đất. 12 ngày đêm khói lửa ấy, những chiếc xe đạp thồ thô sơ của chúng tôi đã góp phần dệt nên chiến thắng lịch sử, buộc Mỹ phải ký Hiệp định Paris, rút quân về nước.