CHIẾC XE TĂNG 390 VÀ KHOẢNH KHẮC KHÔNG THỂ QUÊN

Nguyễn Văn Tập – từ một người lính trong khoảnh khắc lịch sử đến cuộc gặp với thế hệ trẻ

Ông Nguyễn Văn Tập bên xe tăng 390. Ảnh: Znews.

Có những khoảnh khắc lịch sử được cả dân tộc nhớ bằng một hình ảnh. Ngày 30/4/1975, chiếc xe tăng 390 tiến vào Dinh Độc Lập, trở thành một biểu tượng của ngày đất nước thống nhất. Nhưng phía sau biểu tượng ấy là những con người thật, những người lính trẻ đã có mặt trong khoảnh khắc lịch sử và mang ký ức ấy theo mình suốt nhiều thập kỷ.

Nguyễn Văn Tập là người lái chiếc xe tăng 390. Khi gặp thế hệ trẻ, ông kể lại thời khắc cánh cổng sắt bật tung và chiếc xe tiến vào dinh. Với chúng ta, đó là hình ảnh đã quen thuộc. Với người trực tiếp ngồi trong xe, đó là khoảnh khắc được tạo nên bởi những năm tháng chiến đấu, hành quân và sự hy sinh của biết bao đồng đội.

Kíp xe 390 từng có bốn người gắn bó như ruột thịt: Chính trị viên Đại đội Vũ Đăng Toàn, pháo thủ số 1 Ngô Sỹ Nguyên, lái xe Nguyễn Văn Tập và pháo thủ số 2 Lê Văn Phượng. Sau nhiều năm, một thành viên đã qua đời, nhưng những người còn lại vẫn nhắc về đồng đội bằng sự trân trọng. Điều ấy cho thấy chiến tranh được nhớ không chỉ bằng chiến thắng, mà còn bằng tình đồng đội.

Trong những thời khắc khốc liệt, một người đồng đội có thể là người trao cho mình niềm tin và sự bình tĩnh để hoàn thành nhiệm vụ. Vì thế, khi nghe các cựu chiến binh kể chuyện, điều đọng lại không chỉ là chiến công mà còn là những mối quan hệ giữa con người với con người.

Ngày nay, chiếc xe tăng 390 được lưu giữ như một hiện vật lịch sử. Người ta có thể nhìn vào thân xe, con số 390 và lớp thép đã đi qua thời gian. Nhưng giá trị lớn nhất của hiện vật không nằm ở vật chất. Nó nằm ở câu chuyện con người phía sau.

Khi Nguyễn Văn Tập gặp gỡ thanh niên, lịch sử được truyền từ một thế hệ đã sống qua chiến tranh sang một thế hệ sinh ra trong hòa bình. Khoảng cách hàng chục năm được rút ngắn bởi một cuộc trò chuyện. Người trẻ không chỉ “học” lịch sử mà được nghe lịch sử từ người đã ở trong đó.

Điều ấy đặt ra một câu hỏi rất gần với mỗi người trẻ: nếu thế hệ trước đã dùng tuổi trẻ để giành lấy hòa bình, chúng ta sẽ dùng tuổi trẻ của mình để làm gì? Câu trả lời không nhất thiết phải là một điều lớn lao. Một người trẻ học tốt, làm việc nghiêm túc, sống trung thực, biết giúp đỡ người khác và có trách nhiệm với cộng đồng đã là đang góp phần làm xã hội tốt hơn.

Người trẻ có thể cống hiến bằng những thế mạnh của thời đại. Người làm khoa học cống hiến bằng tri thức. Người làm giáo dục gieo chữ và gieo niềm tin. Người làm công nghệ đưa những câu chuyện lịch sử đến gần hơn với cộng đồng. Người làm truyền thông có thể kể lại ký ức bằng video, podcast, infographic hay triển lãm số.

Nhưng công nghệ chỉ là phương tiện. Điều cốt lõi vẫn là thái độ. Kể chuyện lịch sử phải trung thực, tôn trọng nhân chứng và không bóp méo sự kiện. Tri ân không phải là một bài đăng cho đủ phong trào; tri ân là khi câu chuyện mình nghe khiến mình thay đổi cách sống.

Chiếc xe tăng 390 đã dừng lại từ lâu. Nhưng câu chuyện của những người lính bên trong nó vẫn tiếp tục chuyển động. Nó đi từ ký ức của nhân chứng đến trái tim người trẻ, từ một khoảnh khắc năm 1975 đến những câu hỏi của năm 2026.

Thế hệ trẻ không cần lặp lại quá khứ. Chúng ta cần làm một việc khó hơn: biến hòa bình thành cơ hội để xây dựng một đất nước tốt đẹp hơn. Đó chính là cách viết tiếp câu chuyện mà những người lính năm xưa đã bắt đầu.

Nguồn tham khảo

·      Báo Quân đội nhân dân, “Thiêng liêng tình đồng đội”, 2025.

·      Báo Công Thương, “Chuyện về ‘tay lái thép’ góp phần làm nên dấu son lịch sử”, 28/04/2026.

·      Báo Tin tức/TTXVN, “Lan tỏa ‘Câu chuyện thời hoa lửa’ tới thế hệ trẻ”, 25/07/2026.