CHIẾC XE VƯỢT TRƯỜNG SƠN

Năm 1959, tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn được hình thành.

Ban đầu, những con đường xuyên núi còn rất nhỏ.

Việc vận chuyển chủ yếu dựa vào sức người, xe thồ và những phương tiện đơn sơ.

Nhưng chiến tranh ngày càng mở rộng.

Nhu cầu chi viện cho chiến trường miền Nam ngày càng lớn.

Hàng hóa không thể chỉ được vận chuyển bằng những gùi hàng trên vai.

Cần có những con đường lớn hơn.

Cần có những chiếc xe có thể chở hàng nặng.

Cần có một hệ thống vận tải đủ sức hoạt động trong điều kiện chiến tranh ác liệt.

Từ yêu cầu đó, tuyến đường Trường Sơn từng bước được mở rộng.

Những người lính công binh ngày đêm phá đá, san đường, bắc cầu.

Những con đường xuyên qua núi rừng được hình thành.

Có đường vòng.

Có đường tránh.

Có những tuyến chạy men theo sườn núi.

Có những đoạn phải vượt qua suối, qua đèo.

Và trên những con đường ấy xuất hiện ngày càng nhiều chiếc xe vận tải quân sự.

Những chiếc xe trở thành hình ảnh đặc biệt của Trường Sơn.

Nhưng để một chiếc xe đi được trên Trường Sơn là cả một câu chuyện.

Đường núi quanh co.

Mưa xuống, đường lầy lội.

Mùa khô, bụi đỏ phủ kín.

Nhiều đoạn đường bị bom phá thành những hố sâu.

Cầu bị đánh sập.

Đường vừa sửa xong lại bị bom đánh phá.

Nhưng những đoàn xe vẫn phải đi.

Bởi phía trước là chiến trường đang chờ.

Một chiếc xe có thể chở đạn.

Một chiếc khác chở gạo.

Có xe chở xăng dầu.

Có xe chở thuốc men.

Có xe đưa bộ đội vào chiến trường.

Có xe đưa thương binh trở về.

Vì vậy, mỗi chuyến xe đều có một nhiệm vụ cụ thể.

Trong những năm chiến tranh ác liệt, máy bay Mỹ liên tục đánh phá tuyến đường.

Các đoàn xe phải di chuyển chủ yếu vào ban đêm.

Khi trời tối, những chiếc xe lần lượt nối nhau thành đoàn.

Đèn xe được che kín.

Khoảng cách giữa các xe được tính toán.

Người lái xe phải tập trung cao độ.

Chỉ một phút sơ suất có thể khiến cả đoàn gặp nguy hiểm.

Đồng thời, các đơn vị công binh phải nhanh chóng sửa đường sau mỗi trận bom.

Có khi một đoạn đường bị đánh phá ban đêm.

Đến sáng, lực lượng công binh đã có mặt.

Họ lấp hố bom.

Làm lại mặt đường.

Dựng cầu tạm.

Mở đường tránh.

Để khi đoàn xe quay lại, tuyến đường vẫn có thể sử dụng.

Đó là một cuộc chiến đặc biệt.

Không chỉ chiến đấu với đối phương.

Mà còn chiến đấu với núi rừng, thời tiết và những hư hỏng trên đường.

Đồng Sĩ Nguyên là một trong những người có vai trò quan trọng trong việc tổ chức lực lượng vận tải Trường Sơn trong giai đoạn phát triển mạnh.

Dưới sự chỉ huy của ông và Bộ Tư lệnh Trường Sơn, hệ thống đường vận tải được xây dựng ngày càng hoàn chỉnh.

Tuyến đường không còn chỉ là một con đường đơn lẻ.

Đó dần trở thành một mạng lưới giao thông chiến lược.

Có đường chính.

Có đường nhánh.

Có tuyến Đông Trường Sơn.

Có tuyến Tây Trường Sơn.

Có các bến vượt.

Có kho hàng.

Có trạm sửa chữa.

Có lực lượng bảo vệ.

Có hệ thống thông tin liên lạc.

Có các đơn vị vận tải cơ giới.

Tất cả phối hợp với nhau để bảo đảm hàng hóa được đưa tới chiến trường.

Những chiếc xe vì thế không hoạt động riêng lẻ.

Chúng là một phần của cả hệ thống.

Mỗi đoàn xe đi qua Trường Sơn đều phải tính toán kỹ.

Đi giờ nào?

Dừng ở đâu?

Tránh đoạn nào?

Khi có máy bay địch thì xử lý ra sao?

Khi xe bị hỏng phải sửa thế nào?

Khi đường bị đánh phá phải chuyển hướng ở đâu?

Những câu hỏi ấy trở thành công việc thường ngày của bộ đội vận tải.

Có những người lái xe tuổi còn rất trẻ.

Họ rời quê hương và bước vào Trường Sơn.

Có người trước đó chưa từng lái xe đường núi.

Nhưng chiến tranh buộc họ phải học rất nhanh.

Họ học cách điều khiển xe trên đường dốc.

Học cách vượt suối.

Học cách xử lý khi xe bị hỏng.

Học cách lái xe trong đêm.

Và học cách bình tĩnh khi bom đạn xuất hiện.

Nhiều người đã hy sinh trên những cung đường ấy.

Có những chiếc xe trúng bom.

Có những đoàn xe bị máy bay đánh phá.

Có những người lái xe đã không trở về.

Nhưng những chiếc xe khác vẫn tiếp tục chạy.

Bởi phía trước là chiến trường.

Và phía sau là hậu phương đang gửi sức người, sức của vào miền Nam.

Cùng với xe vận tải, Trường Sơn còn có hàng vạn thanh niên xung phong, công binh, bộ đội thông tin, quân y và lực lượng bảo đảm giao thông.

Họ tạo thành một mạng lưới khổng lồ.

Người sửa đường giúp xe đi.

Người dẫn đường giúp đoàn xe tránh bom.

Người thông tin báo trước hoạt động của máy bay.

Người quân y cứu chữa những người bị thương.

Người hậu cần cung cấp nhiên liệu và lương thực.

Mỗi người một nhiệm vụ.

Nhưng tất cả cùng hướng về một mục tiêu.

Đó là bảo đảm tuyến chi viện chiến lược không bị cắt đứt.

Đến những năm cuối cuộc kháng chiến, hệ thống đường Trường Sơn đã phát triển rất lớn.

Xe cơ giới có thể vận chuyển khối lượng hàng hóa ngày càng nhiều.

Những tuyến đường mới được mở.

Các lực lượng vận tải hoạt động với quy mô ngày càng lớn.

Đặc biệt trong Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975, hệ thống đường Trường Sơn đã góp phần quan trọng trong việc đưa lực lượng, vũ khí, nhiên liệu và vật chất hậu cần phục vụ các chiến dịch lớn.

Những chiếc xe từng vượt qua bom đạn Trường Sơn tiếp tục tiến về phía Nam.

Tháng 4 năm 1975, các đoàn quân tiến vào những thành phố lớn.

Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng.

Đất nước đi đến ngày thống nhất.

Nhìn lại chặng đường ấy, hình ảnh chiếc xe trên Trường Sơn trở thành một biểu tượng.

Nó không phải là thứ vũ khí mạnh nhất.

Nhưng nó mang theo những thứ cần thiết để tạo nên sức mạnh chiến đấu.

Một chiếc xe chở đạn có thể giúp một đơn vị tiếp tục chiến đấu.

Một chiếc xe chở gạo giúp bộ đội có thể bám trận địa.

Một chiếc xe chở xăng giúp phương tiện chiến đấu tiếp tục hoạt động.

Một chiếc xe đưa thương binh trở về có thể cứu một mạng người.

Vì vậy, chiếc xe Trường Sơn chính là một phần của cuộc chiến đấu.

Và phía sau mỗi chiếc xe là một người lái xe, một người chiến sĩ.

Họ đã để lại những dấu bánh xe trên con đường Trường Sơn.

Những dấu bánh xe ấy có thể đã bị mưa rừng xóa đi.

Nhưng lịch sử vẫn còn nhớ.