CHIẾN CÔNG ĐƯỢC KỂ BẰNG SỰ KHIÊM NHƯỜNG

Nếu chỉ nghe ông Võ Ngọc Thanh kể chuyện, rất khó để nhận ra ông từng trải qua những năm tháng khốc liệt của chiến tranh. Giọng ông đều đều, không nhấn mạnh, không tô vẽ. Những chiến công, nếu có, được kể như những việc “đến lúc thì phải làm”.

Sự khiêm nhường ấy không phải do ông cố tình che giấu, mà xuất phát từ cách ông nhìn nhận chiến tranh.

Ông luôn nói: “Không ai là anh hùng một mình.” Trong ký ức của ông, mỗi trận đánh đều là kết quả của rất nhiều con người, rất nhiều sự chuẩn bị, rất nhiều hy sinh thầm lặng.

Khi được hỏi về trận đánh năm 1964, ông hiếm khi nói về vai trò của bản thân. Ông nói nhiều hơn về người chỉ huy, về đồng đội, về dân làng. Có lúc người nghe phải gặng hỏi, ông mới nhắc đến mình, mà chỉ nhắc rất nhanh.

Với ông, nếu có chiến công, thì đó là chiến công của lòng dân. Của những người đào hầm, nấu cơm, đưa tin, băng bó vết thương. Những người không cầm súng nhưng góp phần quyết định.

Ông từng được đề nghị viết lại thành tích cá nhân. Ông từ chối. Ông nói rằng, nếu chỉ ghi tên một vài người, thì sẽ có rất nhiều người khác bị bỏ quên.

Sự khiêm nhường ấy khiến câu chuyện của ông trở nên chân thực. Không có những lời khoa trương, không có hình ảnh người hùng đứng một mình giữa chiến trường. Chỉ có con người trong tập thể, làm đúng phần việc của mình.

Sau chiến tranh, ông cũng giữ thái độ ấy trong đời sống. Không kể công, không đòi hỏi, không so bì. Ông tin rằng, người từng đi qua chiến tranh sẽ hiểu: điều đáng quý nhất không phải là được ghi nhận, mà là còn được sống.

Chiến công được kể bằng sự khiêm nhường vì thế không làm giảm giá trị của nó. Ngược lại, nó làm cho chiến công trở nên lớn hơn, bởi nó phản ánh đúng tinh thần của một thời: đặt cái chung lên trên cái riêng.

Với ông Võ Ngọc Thanh, kể chuyện không phải để khẳng định mình, mà để nhắc nhớ về những con người đã cùng ông làm nên lịch sử – nhiều người trong số họ không còn cơ hội để lên tiếng.