Chiến đấu chống địch trong trận càn Cờ-lốt từ ngày 02 - 07/9/1953

Từ năm 1953, quân Pháp tăng cường mở các đợt càn quét, tung mật thám, gián điệp vào huyện Tiên Lãng. Ngày 28/8/1953, địch huy động trên 10 tiểu đoàn gồm hai binh đoàn cơ động GM3 và GM5, hai tiểu đoàn pháo binh, một tiểu đoàn dù cùng nhiều lực lượng khác chia làm 5 mũi mở cuộc hành quân Cờ-lốt (Claude) tiến hành bao vây, càn quét huyện Tiên Lãng.

Cuộc càn quét của địch được chia làm ba đợt. Đợt một, địch bao vây càn quét các khu bắc huyện. Đợt hai, lật cánh bao vây càn quét phía nam huyện. Đợt ba, sau khi bao vây chia cắt và “cất vó” tiêu diệt các lực lượng vũ trang của ta, địch tiến hành càn quét nhỏ, bừa đi bừa lại từng khu vực, phá cơ sở của ta, kết hợp khủng bố với thủ đoạn lừa bịp để lập tề1

Với khẩu hiệu “Mỗi người dân phải có một vũ khí diệt địch”, “Mỗi nhà là một ổ đề kháng” và nhờ thực hiện tốt công tác chuẩn bị, nên ngay từ khi địch mở chiến dịch càn quét đã vấp phải sức chiến đấu linh hoạt và quyết liệt của quân dân ta. Tại các xã trong khu IV, trong đó có Chấn Hưng, các trận địa mìn, chông, đạp lôi được quân và dân ta bày sẵn ở mọi nơi để nhử địch. Đủ loại chông, mọi cách đánh chông được sử dụng để đảm bảo an toàn cho ta nhưng vẫn gây bất ngờ cho địch được thực hiện.

Sau nhiều ngày càn quét ở khu I, II, III, địch bị quân và dân Tiên Lãng chặn đánh ở nhiều nơi. Từ ngày 02/9/1953, địch tập trung phần lớn lực lượng tấn công xuống khu IV thực hiện giai đoạn hai của cuộc càn quét đồng thời tiếp tục bình định lại các khu vực I, II và III.

Sáng ngày 02/9/1953, 30 xe lội nước cùng bộ binh địch chia làm nhiều mũi tiến công từ Mỹ Lộc vào Chấn Hưng. Thoạt đầu, chúng càn vào các xóm lẻ rồi tiến vào Xuân Úc. Khi tiến đến đầu làng, chúng vấp phải hỏa lực của ta khiến 6 tên chết, 3 tên bị thương, buộc phải lùi lại để chỉnh đốn lực lượng, gọi đại bác và máy bay đến yểm trợ, đồng thời ồ ạt cho quân tiến vào làng. Lợi dụng địa hình của làng kháng chiến, quân ta chiến đấu và bẻ gãy nhiều đợt tấn công của quân địch. Khi tiến được vào làng, chúng tiến hành lùng sục nhằm bắt bớ bộ đội, du kích của ta. Song nhờ sự chuẩn bị từ trước, ta đặt nhiều hố chông, bẫy phục kích địch. Địch vấp phải 3 quả mìn, sa 4 hố chông, 15 đạp lôi khiến 14 tên chết, 7 tên bị thương. Sau đó, địch phải gọi máy bay trực thăng đến nhặt xác rồi cho bộ binh tiến sang Vân Đô.

Tại Vân Đô, chúng tiếp tục vấp phải mìn của quân ta khiến 1 tên chết, 3 tên bị thương. Ở Kỳ Úc, địch sụt chông, mìn chết 3 tên, 5 tên bị thương. Du kích vừa đánh vừa lui, rút đến đâu đặt chông, mìn đạp đôi đến đó. Địch đuổi theo và tiếp tục đạp phải chông, mìn, khiến 3 tên chết, 3 tên bị thương.

Tại Trung Nghĩa, du kích bắn tỉa tiêu diệt 2 tên, làm bị thương 1 tên. Đến chiều tối, 2 đại đội địch đóng quân ở thôn Vân Đô rồi tiếp sang Chử Khê. Trong ngày 02/9/1953, ta diệt được 23 tên, làm 18 tên bị thương và thu nhiều vũ khí.

Ngày 03/9/1953, du kích Chấn Hưng tập kích bọn lính đang khiêng những tên bị thương đi cứu chữa và dọn dẹp xác chết đồng bọn trên sông Thái Bình, tiêu diệt 3 tên.

Ngày 04/9/1953, địch tiếp tục càn các thôn Bạch Sa, Trung Nghĩa, Thúy Nẻo. Đến đâu chúng đốt phá, bắn giết lợn gà, bắt người tra tấn. Chúng bắn chết 1 người ở thôn Vân Đô, bắt 300 người ở các thôn đưa về bốt Mỹ Lộc.

Ngày 07/9/1953, toán địch đóng ở Thái Hòa rút ra Bạch Sa, Trung Nghĩa. Đại dội 331 có một tiểu đội cùng du kích xã bắn tỉa toán địch rút lui, tiêu diệt 4 tên, làm 4 tên bị thương.

Trong trận càn Cờ-lốt, từ ngày 02 - 07/9/1953, quân và dân trong xã chiến đấu chống 12 trận càn lớn nhỏ, tiêu diệt 34 tên, bắn bị thương 36 tên và thu nhiều vũ khí của địch. Dân quân du kích Chấn Hưng làm cho địch phải lo sợ, khắp đường ngang, ngõ tắt, trong nhà, ngoài vườn… đâu đâu cũng có bẫy chông, mìn. Đến chiều ngày 07/9/1953, địch phải rút chạy khỏi địa bàn.

Sáng ngày 10/9/1953, thực dân Pháp tiếp tục càn phá khu I, II, III. Đến ngày 20/9/1953, sau những thất bại liên tiếp, địch rút quân khỏi Tiên Lãng. Trong trận càn này, Nhân dân và du kích Chấn Hưng phối hợp với quân và dân Tiên Lãng chiến đấu 182 trận lớn nhỏ, tiêu diệt 677 tên, bắt sống 6 tên lính Âu Phi, phá hủy 3 xe lội nước, bắn chìm 2 ca nô, phá hủy 2 máy bay và thu được nhiều phương triện chiến tranh của địch, góp phần đập tan trận càn Cờ-lốt của thực dân Pháp vào Tiên Lãng và vào thắng lợi chung của quân và dân ta trong chiến dịch Đông - Xuân 1953 - 1954.