Chiến đấu vì độc lập tự do dân tộc - Khát vọng hòa bình

Có lẽ, những ai sinh ra ở thập niên 40,50, 60 và đầu 70 của thế kỷ 20 không ai không thuộc ca khúc “Chiến đấu vì độc lập tự do” của nhạc sĩ Phạm Tuyên. Cho đến bây giờ, sau 42 năm những ca từ “Đất nước của ngàn chiến công, vẫn sục sôi khí thế hào hùng. Những Chi Lăng, Bạch Đằng, Đống Đa, đang gọi tiếp thêm những bản hùng ca” không chỉ in đậm trong tâm khảm của thế hệ những người lính cầm súng trên chiến trường thủa ấy, mà “ăn sâu bám rễ” vào tâm thức, kể cả những người chưa một lần cầm súng chiến đấu.

Và cũng có lẽ dù 42 năm hay 100 trăm năm, hay muôn đời sau, ca khúc “chiến đấu vì độc lập tự do” của Phạm Tuyên vẫn có sức sống trường tồn vĩnh cửu. Bởi khi Tổ quốc bị xâm lăng, thì dứt khoát phải đứng lên chiến đấu bảo vệ Tổ quốc. Bởi “Việt Nam ơi nước Việt yêu thương, lịch sử đã trao cho người một sứ mệnh thiêng liêng, nên dù có “mang trên mình còn lắm vết thương” thì triệu triệu người dân đất Việt vẫn “hiên ngang ra chiến trường”, bởi “vì nếp sống cao đẹp cho mọi người độc lập tự do”.

Cũng như nhiều thanh niên lúc đó, trước căm thù xâm lược, sinh viên Nguyễn Quanh Thành sinh viên năm thứ nhất khoa toán Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội đã viết thư xin lên đường chiến đấu. Lá thư đề ngày 19-2-1979. Lá thư có nội dung như sau:

“Kính gửi các thủ trưởng trong đơn vị quân đội nhân dân Việt Nam.

Tên tôi là: Phạm Quang Thành, là học sinh năm thứ nhất khoa toán Trường đại học Tổng hợp Hà Nội.

Tôi xin trình bày một việc sau đây: Sau khi nghe sự kiện 4 giờ sáng 17-2-1979 bọn phản động Trung Quốc đã xâm phạm lãnh thổ nước ta, lòng tôi như lửa đốt.

Tôi không thể ngồi yên học hành khi đồng bào và đồng chí của tôi đang đổ máu trên tuyến đầu Tổ quốc bảo vệ từng tấc đất thân yêu.

Tôi đã làm đơn xin đi chiến đấu, nhưng vì tôi là một người lính đã trở về trường học tập nên việc xin nhập ngũ là rất khó. Chính vì vậy tôi đã đi từ Hà Nội lên đây và sẽ xin vào công tác ở bất cứ đơn vị cầm súng đánh giặc nào.

Tôi biết đó là một khuyết điểm của mình, nhưng đánh xong giặc tôi sẽ xin chịu trách nhiệm trước Đảng, trước nhân dân với khuyết điểm của mình.

Là một đoàn viên thanh niên cộng sản mang tên Bác Hồ vĩ đại, tôi càng tự hào bao nhiêu thì càng hiểu trách nhiệm của mình bấy nhiêu trong khi tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc đang vang vọng trong lòng.

Vậy, tôi khẩn thiết đề nghị các thủ trưởng hãy cho tôi sống và chiến đấu tại nơi đây. Tôi xin hứa sẽ hoàn thành bất kỳ nhiệm vụ gì cấp trên giao phó...”.

Ngay sau khi vào đại đội bộ binh 3, tiểu đoàn 1, anh chưa kịp nhận quân phục đã anh dũng hi sinh với cây súng trên tay và bộ quần áo sinh viên trên người. Vào một ngày đông giá buốt đúng 10 tháng sau, gia đình nhận được giấy báo tử do Trung đoàn 2 ký ngày 16-12-1980. Người sinh viên ấy được công nhận liệt sĩ và được truy tặng Huân chương Chiến công hạng 3.