CHIẾN DỊCH “ÁNH SÁNG VĂN HÓA” - CUỘC CHIẾN CHỐNG GIẶC DỐT CỦA TUỔI TRẺ LÂM ĐỒNG TẠI CÁC BUÔN LÀNG VÙNG SÂU.

Nếu những công trường thủy lợi là trận chiến với đất đá, thì chiến dịch “Ánh sáng văn hóa” giai đoạn 1975 - 1985 chính là trận chiến thầm lặng nhưng bền bỉ nhất của thanh niên Lâm Đồng. Giữa đại ngàn Đam Rông, Lạc Dương, những trí thức trẻ đã mang con chữ đến để thắp sáng tương lai cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Lớp học dưới mái tranh và những “người Thầy/Cô” không phấn bảng

Sau giải phóng, bên cạnh cái đói, nạn mù chữ là “kẻ thù” lớn nhất ngăn cản sự phát triển của tỉnh nhà. Với tinh thần xung kích, hàng ngàn đoàn viên thanh niên, giáo viên trẻ đã tình nguyện rời thị xã để vào những vùng sâu, vùng xa nhất.

Họ không chỉ dạy chữ, mà còn là người cùng ăn, cùng ở, cùng làm với bà con. Những lớp học xoá mù chữ mọc lên dưới mái tranh nghèo, bên ánh lửa bập bùng của đại ngàn. Những “người thầy” mang quân phục xanh ấy đã kiên trì vận động từng em nhỏ, từng cụ già đến lớp. Đây chính là minh chứng cho lý tưởng sống cao đẹp: ở đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên.

Tôi luyện bản lĩnh từ thực tiễn buôn làng

Hành trình mang ánh sáng văn hoá không hề trải hoa hồng. Những thanh niên xung kích ấy đã phải đối mặt với muôn vàn hủ tục lạc hậu, sự ngăn cấm của tàn dư văn hoá cũ và cả sự đe doạ của các lực lượng phản động ẩn nấp trong rừng sâu.

Chính từ những khó khăn ấy, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Lâm Đồng đã tôi luyện nên một lớp cán bộ trẻ vừa có tri thức, vừa có bản lĩnh chính trị vững vàng. Nhiều hạt nhân nồng cốt, cán bộ dân tộc thiểu số ưu tú của tỉnh ngày nay đã trưởng thành và được ươm mầm từ chính những lớp học xoá mù chữ năm ấy. Họ không chỉ mang lại kiến thức mà còn gieo mầm tin yêu vào chế độ mới, vào lý tưởng cách mạng cho nhân dân vùng sâu.

Ngọn đuốc không bao giờ tắt

Chiến dịch “Ánh sáng văn hóa” thập niên 70-80 đã đặt nền móng vững chắc cho giáo dục vùng cao Lâm Đồng. Tinh thần phụng sự ấy vẫn đang được thế hệ trẻ hôm nay tiếp nối thông qua các chiến dịch “Mùa hè xanh”, “Hoa phượng đỏ”. Con chữ năm xưa nay đã nở hoa thành những trí thức, những người chủ làm giàu trên chính mảnh đất quê hương ngàn thông.

Bình dân học vụ Tây Nguyên ảnh tư liệu xưa

Hành trình vượt núi, băng rừng mang con chữ về buôn

Hành trình của những chiến sĩ “Ánh sáng văn hóa” không đơn thuần là việc đứng lớp, mà là một cuộc trường chinh đầy gian khổ. Để đến được với đồng bào dân tộc thiểu số tại các xã vùng sâu của Lạc Dương, Đam Rông hay vùng kinh tế mới Lâm Hà, những đoàn viên, giáo viên trẻ phải đi bộ ròng rã nhiều ngày đường, băng qua những lối mòn trơn trượt và những dòng suối lũ.

Tài liệu lịch sử Đoàn tỉnh ghi nhận, từ năm 1976 đến 1980, đã có hơn 1.200 thanh niên xung kích tham gia xóa mù chữ. Họ không chỉ mang theo sách bút mà còn mang theo muối, thuốc men và tình đoàn kết dân tộc. Tại những “lớp học không phấn bảng”, bảng viết đôi khi là cánh cửa gỗ cũ, phấn viết là những thỏi than củi từ bếp lửa buôn làng. Đêm đêm, dưới ánh đèn dầu leo lét, tiếng đọc bài ê a vang lên giữa đại ngàn âm u, đánh dấu một bước chuyển mình vĩ đại: người dân bắt đầu biết viết tên mình, biết đọc những dòng thư gửi con em đang đi bộ đội. Đó là những “khoảnh khắc hoa lửa” của trí tuệ và sự tận hiến.

Thanh niên xung phong dạy học vùng cao Tây Nguyên 1975-1985

Những đợt đi tiền trạm trong năm 1976

Ngọn đuốc không bao giờ tắt

Chiến dịch “Ánh sáng văn hóa” thập niên 70-80 không chỉ là cuộc chiến chống mù chữ, mà là cuộc cách mạng thay đổi tư duy, đặt nền móng vững chắc cho giáo dục vùng cao Lâm Đồng hôm nay. Những năm tháng ấy đã tôi luyện nên một thế hệ thanh niên dám dấn thân vào nơi khó khăn nhất, lấy tri thức làm vũ khí để xây dựng quê hương.

Tinh thần phụng sự ấy vẫn đang được thế hệ trẻ Lâm Đồng hôm nay tiếp nối rực rỡ thông qua các chiến dịch “Mùa hè xanh”, “Hoa phượng đỏ” hay các lớp học tình thương vùng sâu. Con chữ năm xưa nay đã nở hoa, trở thành những trí thức, những cán bộ cốt cán đang hằng ngày làm giàu trên chính mảnh đất cao nguyên. Lửa nhiệt huyết của thời kỳ “Ánh sáng văn hóa” sẽ mãi là bài học vô giá về lý tưởng sống cho tuổi trẻ tỉnh nhà trên hành trình vươn tới những tầm cao mới.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Lịch sử Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Lâm Đồng (1930 - 2015), mục Truyền thống tại, website: https://tinhdoan.lamdong.gov.vn/

2. Chuyên đề “Sức trẻ Lâm Đồng qua các thời kỳ”, Báo Lâm Đồng điện tử

3. Đề cương truyền thống 90 năm Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Lâm Đồng:http://tinhdoan.lamdong.gov.vn

4. https://baolamdong.vn/35-nam-kinh-te-moi-ha-noi-tai-lam-dong-vung-dat-yeu-thuong-283773.html.

5. Báo cáo tổng kết phong trào “Ánh sáng văn hóa” tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 1976 -

1980 (Lưu trữ tại Văn phòng Tỉnh đoàn Lâm Đồng).