CHIẾN DỊCH BA GIA
Thời gian: 28/5 – 20/7/1965
Khu vực: phía Bắc tỉnh Quảng Ngãi
Địa điểm: khu vực Ba Gia – Sơn Tịnh, nằm giữa sông Trà Bồng và sông Trà Khúc.
Lưu ý: Một số tài liệu QĐND khác ghi ngày 29/5 là ngày bắt đầu đợt 1. Vì vậy em sẽ lấy mốc 28/5–20/7/1965 theo tài liệu Lịch sử QĐND Việt Nam và bài chuyên khảo của QĐND; đồng thời ghi chú sự khác biệt thay vì khẳng định tuyệt đối một mốc duy nhất.
Mục tiêu
Lực lượng cách mạng nhằm:
Tiêu diệt một bộ phận chủ lực quân đội Sài Gòn.
Đánh vào Trung đoàn 51.
Mở rộng vùng giải phóng Sơn Tịnh – Bình Sơn.
Hỗ trợ nhân dân phá hệ thống kìm kẹp, giành quyền làm chủ.
Giữ hành lang nối vùng miền núi với đồng bằng Trung Trung Bộ.
Đợt 1: 28/5–7/6
Đây là giai đoạn khêu ngòi và tạo thế.
Lực lượng cách mạng chọn hướng phía Bắc sông Trà Khúc, tập trung vào khu vực phía Tây Nghĩa Hành, Tư Nghĩa và hướng Ba Gia.
Ngày 30 và 31/5, trận then chốt diễn ra tại Phước Lộc và đồi Chóp Nón.
Lực lượng cách mạng tổ chức tiến công, sau đó tạo điều kiện để đối phương đưa quân đến ứng cứu.
Khi lực lượng ứng cứu tiến vào khu vực đã được lựa chọn, lực lượng cách mạng tổ chức đánh vào đội hình của họ. Đây là trận then chốt góp phần quyết định thắng lợi đợt đầu.
Đợt 2: 10–25/6
Sau thắng lợi ban đầu, lực lượng cách mạng phát triển tiến công.
Hoạt động quân sự được kết hợp với diệt ác, phá kìm, hỗ trợ nhân dân nổi dậy phá hệ thống kiểm soát của đối phương và mở rộng vùng làm chủ.
Đợt 3: 4–20/7
Lực lượng cách mạng tiếp tục tiến công khu vực Ba Gia, đồng thời mở rộng hoạt động trên hướng Trà Bồng – Bình Sơn.
Đến ngày 20/7, chiến dịch kết thúc.
Ý nghĩa: Ba Gia nổi bật về nghệ thuật tạo thế, khêu ngòi, đánh điểm – diệt viện; tài liệu QĐND đánh giá đây là chiến dịch lần đầu đánh bại biện pháp ứng chiến giải tỏa cấp chiến đoàn của đối phương.
