Chiến dịch Bạch Đằng năm 938 trong cuộc đời của Anh hùng dân tộc Ngô Quyền (898–944).

Diễn biến chiến dịch Bạch Đằng (938) Thời gian diễn biến chiến dịch (Cuối năm 938)

Chiến dịch diễn ra thần tốc mang tính bước ngoặt, được phân chia chặt chẽ thành 3 giai đoạn chiến thuật:

Giai đoạn 1: Triệt hạ nội phản – Đón đầu quân lính (Tháng 10 - 11/938)

 • Kiều Công Tiễn làm phản: Sau khi giết chết Tiết độ sứ Dương Đình Nghệ để đoạt chức, Kiều Công Tiễn bị cô lập liền sai người sang cầu cứu nhà Nam Hán. vua Nam Hán là Lưu Cung chớp thời cơ, phong cho con trai là Hoằng Tháo làm Giao Vương, chỉ huy ngự thuyền theo đường biển tiến vào xâm lược nước ta.

 • Ngô Quyền hành quân thần tốc: Từ vùng đất Ái Châu (Thanh Hóa), Ngô Quyền tập hợp lực lượng ba quân, nhanh chóng kéo ra Bắc. Với sự ủng hộ của nhân dân, ông bao vây và hạ thành Đại La, tiêu diệt Kiều Công Tiễn trước khi viện binh Nam Hán kịp áp sát biên giới, bẻ gãy hoàn toàn âm mưu phối hợp nội ứng - ngoại hợp của giặc.

Giai đoạn 2: Bố trí trận địa cọc ngầm bảo mật (Tháng 11/938)

 • Chọn thềm chiến trường: Ngô Quyền nhận định giặc mạnh về thủy chiến, di chuyển bằng thuyền lớn theo đường biển vào châu thổ qua ngả sông Bạch Đằng. Ông quyết định chọn vùng hạ lưu con sông này làm điểm quyết chiến chiến lược.

 • Xây dựng "Bẫy ngầm" khổng lồ: Ông huy động hàng vạn quân dân vào rừng đốn gỗ lim, đẽo nhọn đầu rồi bịt sắt kiên cố. Toàn bộ số cọc này được đóng chặt xuống lòng sông tại các vị trí hiểm yếu gần cửa biển. Mật độ và chiều cao của cọc được tính toán khớp với quy luật thủy triều: khi triều lên, nước dâng cao che khuất hoàn toàn bãi cọc; khi triều rút, bãi cọc nhô lên tạo thành hàng rào chông sắt hủy diệt.

 • Mai phục toàn diện: Các cánh quân bộ binh, cung thủ hạng nặng được lệnh ẩn nấp dày đặc trong rừng rậm hoang vu ở hai bên bờ sông, chờ tín hiệu tổng lực phản công.

 Giai đoạn 3: Quyết chiến sấm sét trên sông Bạch Đằng (Cuối năm 938)

• Thử thách nhử địch (Khi triều dâng): Khi hạm đội chiến thuyền đồ sộ của Hoằng Tháo ngậm tăm tiến vào cửa sông Bạch Đằng, Ngô Quyền cử một đội thuyền nhỏ, nhẹ do tướng Nguyễn Tất Tố chỉ huy ra đánh chặn. Quân ta giả vờ thua trận, rút chạy lên thượng lưu. Hoằng Tháo chủ quan, hạ lệnh thúc chiến thuyền lớn đuổi theo quyết liệt, vượt qua trận địa cọc ngầm lúc này đã bị nước triều dâng cao che lấp.

• Bẫy sập và Phản công (Khi triều rút): Ngay khi mực nước đạt đỉnh và bắt đầu rút mạnh một cách nhanh chóng, Ngô Quyền phát lệnh tổng phản công. Từ thượng lưu, đích thân Ngô Quyền dẫn đại quân thuyền chiến lao trực diện đánh vỗ mặt giặc. Đồng thời, từ hai bên bờ sông, các cánh quân mai phục đồng loạt đánh ập vào hai bên sườn, dồn ép chiến thuyền Nam Hán quay đầu tháo chạy ra biển.

• Hủy diệt hoàn toàn: Đoàn thuyền chiến khổng lồ, nặng nề của Nam Hán khi quay đầu chạy trốn đã đâm thẳng vào bãi cọc nhọn lúc này đang nhô lên dữ dội do triều rút sâu. Thuyền giặc bị đâm thủng, vỡ nát, lật úp và kẹt cứng hàng loạt. Quân Nam Hán hoảng loạn nhảy xuống sông, phần lớn chết đuối, số còn lại bị tiêu diệt bởi mưa tên từ hai bên bờ. Chủ tướng Hoằng Tháo tử trận tại chỗ, hơn một nửa quân sĩ Nam Hán phơi xác trên sông. Vua Nam Hán đang đóng quân ở biên giới nghe tin dữ liền khóc òa, buộc phải thu nhặt tàn quân rút về nước.

*Kết quả vĩ đại Chiến dịch Bạch Đằng năm 938

Kết quả vĩ đại Chiến dịch Bạch Đằng năm 938 thắng lợi oanh liệt đã đè bẹp ý chí xâm lược của nhà Nam Hán. Mùa xuân năm 939, Ngô Quyền chính thức xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa, chấm dứt hoàn toàn hơn 10 thế kỷ Bắc thuộc, mở ra kỷ nguyên độc lập vĩnh viễn cho dân tộc Việt Nam.