CHIẾN DỊCH BIÊN GIỚI 1950 – KHI THẾ CHỦ ĐỘNG DẦN THUỘC VỀ TA

Sau thắng lợi của Chiến dịch Việt Bắc Thu – Đông 1947, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp tiếp tục bước vào một giai đoạn mới.

Đến năm 1950, lực lượng kháng chiến đã có những bước trưởng thành đáng kể. Quân đội nhân dân Việt Nam bắt đầu có khả năng tổ chức những chiến dịch lớn hơn. Trong bối cảnh đó, Trung ương Đảng quyết định mở Chiến dịch Biên giới Thu – Đông năm 1950.

Đây là một chiến dịch có ý nghĩa đặc biệt bởi nó là chiến dịch tiến công quy mô lớn đầu tiên của quân đội ta trong cuộc kháng chiến chống Pháp.

Võ Nguyên Giáp được giao làm Chỉ huy trưởng kiêm Chính ủy chiến dịch. Cùng với Bộ Tổng Tư lệnh, ông tham gia tổ chức lực lượng, xây dựng phương án và chỉ đạo chiến dịch.

Một trong những mục tiêu quan trọng là phá thế bao vây của đối phương ở khu vực biên giới, mở rộng và củng cố căn cứ địa Việt Bắc, đồng thời tạo điều kiện để giao thông liên lạc với bên ngoài được thuận lợi hơn.

Chiến dịch bắt đầu ngày 16-9-1950 và kéo dài đến ngày 14-10-1950.

Phương châm tác chiến nổi bật của chiến dịch là “đánh điểm, diệt viện”: tiến công vào những vị trí phù hợp, đồng thời tổ chức lực lượng để đánh quân địch đến ứng cứu.

Đây là một bước tiến quan trọng về nghệ thuật chiến dịch. Thay vì chỉ chống đỡ các cuộc tiến công của đối phương, quân đội ta chủ động lựa chọn chiến trường, mục tiêu và cách đánh.

Sau 29 ngày đêm chiến đấu, chiến dịch giành thắng lợi. Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, ta loại khỏi vòng chiến đấu 8.300 quân địch, gồm 8 tiểu đoàn lính Âu – Phi và 2 tiểu đoàn quân đội tay sai; thu nhiều vũ khí và phương tiện chiến tranh.

Nhưng ý nghĩa lớn nhất của chiến thắng không chỉ nằm ở những con số.

Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950 đánh dấu bước chuyển quan trọng của cuộc kháng chiến. Quân đội ta từ chỗ chủ yếu chiến đấu trong thế phòng ngự và phản công từng bước chuyển sang giữ thế chủ động trên chiến trường chính Bắc Bộ.

Đối với Võ Nguyên Giáp, đây là một bước trưởng thành quan trọng trong nghệ thuật chỉ huy những chiến dịch có quy mô ngày càng lớn.

Điều đáng chú ý là chiến thắng không đến từ một yếu tố duy nhất. Đó là kết quả của nhiều yếu tố kết hợp: sự lãnh đạo của Trung ương, sự chỉ huy thống nhất, khả năng tổ chức lực lượng, tinh thần chiến đấu của bộ đội và sự tham gia của nhân dân.

Chiến dịch Biên giới cũng cho thấy một quy luật quan trọng của chiến tranh: khi lực lượng còn yếu, không nhất thiết phải tìm cách đối đầu với đối phương ở nơi họ mạnh nhất. Điều quan trọng là biết lựa chọn thời điểm, địa bàn và cách thức hành động phù hợp với khả năng của mình.

Những kinh nghiệm ấy tiếp tục được quân đội ta vận dụng trong các chiến dịch sau.

Từ Biên giới 1950 đến Tây Bắc 1952 rồi Điện Biên Phủ 1954 là cả một quá trình trưởng thành về tổ chức và nghệ thuật quân sự.

Võ Nguyên Giáp là một trong những người trực tiếp đi qua quá trình trưởng thành đó.

Nếu Việt Bắc 1947 là cuộc thử thách về khả năng bảo toàn lực lượng và phá thế tiến công của đối phương, thì Biên giới 1950 đánh dấu một bước mới: quân đội ta bắt đầu chủ động lựa chọn chiến trường để tiến công.

Và từ đây, con đường hướng tới những chiến thắng lớn hơn đã mở ra.