CHIẾN DỊCH BIÊN GIỚI THU - ĐÔNG 1950 (1)
Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950 diễn ra từ tháng 9 đến tháng 10 năm 1950, do Quân đội nhân dân Việt Nam tiến công quân đội Pháp ở khu vực biên giới Việt – Trung, trọng điểm là Đông Khê, Thất Khê (Cao Bằng – Lạng Sơn). Mục tiêu của chiến dịch là tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch, khai thông biên giới Việt – Trung, phá thế bao vây, cô lập căn cứ địa Việt Bắc và mở rộng căn cứ kháng chiến.Trong chiến dịch, ta chủ động tiến công, tiêu diệt nhiều cứ điểm mạnh của địch, làm tan rã tu
Bối cảnh lịch sử :
Sau hơn 3 năm kháng chiến chống thực dân Pháp (1946–1949), cuộc kháng chiến của nhân dân ta gặp nhiều khó khăn. Thực dân Pháp tăng cường bao vây, cô lập căn cứ địa Việt Bắc, lập hệ thống cứ điểm dọc biên giới Việt – Trung nhằm cắt đứt liên lạc của ta với bên ngoài và chuẩn bị tiến công lâu dài.Trên thế giới, Cách mạng Trung Quốc thắng lợi (1949), nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa ra đời và các nước xã hội chủ nghĩa công nhận, đặt quan hệ ngoại giao với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho ta mở đường liên lạc quốc tế, tranh thủ sự giúp đỡ từ bên ngoài.Trước tình hình đó, để phá thế bao vây của địch, khai thông biên giới, củng cố căn cứ địa Việt Bắc và giành quyền chủ động chiến lược, Đảng và Chính phủ ta quyết định mở Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950.
Diễn biến và kết quả :
Diễn biến
Tháng 9/1950, quân ta mở màn chiến dịch bằng việc tấn công cứ điểm Đông Khê vị trí then chốt trên đường số 4. Sau khi tiêu diệt Đông Khê, ta đánh các cứ điểm trên đường số 4, bao vây, chia cắt và tiêu diệt các cánh quân Pháp từ Cao Bằng rút về và từ Thất Khê lên ứng cứu.Quân Pháp rơi vào thế bị động, rút chạy trong hỗn loạn, nhiều đơn vị bị tiêu diệt trên đường rút lui. Đến tháng 10/1950, ta làm chủ toàn bộ khu vực chiến dịch, tuyến phòng thủ biên giới của Pháp bị phá vỡ.
2. Kết quả
Ta tiêu diệt và bắt sống hơn 8.000 quân Pháp.
Giải phóng một vùng biên giới rộng lớn từ Cao Bằng đến Đình Lập.
Thu được nhiều vũ khí, phương tiện chiến tranh của địch.
Kế hoạch Rơ-ve của Pháp bị phá sản.
Ý nghĩa lịch sử :
Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950 là bước ngoặt quan trọng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Thắng lợi của chiến dịch đã phá vỡ thế bao vây, cô lập căn cứ địa Việt Bắc, khai thông biên giới Việt – Trung, tạo điều kiện thuận lợi để ta mở rộng quan hệ quốc tế và tranh thủ sự giúp đỡ của các nước xã hội chủ nghĩa. Đồng thời, chiến dịch đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc của Quân đội nhân dân Việt Nam, làm thay đổi so sánh lực lượng trên chiến trường, đưa cuộc kháng chiến chuyển từ thế phòng ngự sang thế chủ động tiến công, tạo tiền đề cho những thắng lợi quyết định sau này, đặc biệt là Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954.
Ý nghĩa chính trị và ngoại khóa :
- Củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và Chính phủ trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Khẳng định sự trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam, nâng cao uy tín và vị thế của cách mạng Việt Nam trong nước.Tạo bước chuyển quan trọng trong cục diện chiến tranh, đưa cuộc kháng chiến từ thế phòng ngự sang thế chủ động tiến công.Là cơ sở để Đảng ta đề ra những quyết sách chiến lược đúng đắn cho giai đoạn tiếp theo của kháng chiến.
Là nội dung quan trọng để tổ chức các hoạt động ngoại khóa về nguồn, tham quan di tích lịch sử (Đông Khê, Cao Bằng, đường số 4…).
• Cung cấp chất liệu thực tiễn cho các chương trình sinh hoạt chính trị, tọa đàm, nói chuyện truyền thống trong sinh viên.
• Giúp sinh viên gắn kiến thức lịch sử với trải nghiệm thực tế, nâng cao ý thức trách nhiệm với Tổ quốc.
• Thúc đẩy tinh thần xung kích, tình nguyện, cống hiến của sinh viên trong học tập, lao động và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.
Di sản và tưởng niệm :
Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950 để lại di sản lịch sử – cách mạng to lớn cho dân tộc Việt Nam. Trước hết, đó là di sản tinh thần yêu nước, ý chí độc lập, tự chủ và tinh thần quyết chiến, quyết thắng của quân và dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng. Những giá trị ấy tiếp tục được kế thừa và phát huy trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.Về mặt vật thể, nhiều di tích lịch sử gắn với chiến dịch như khu vực Đông Khê, đường số 4, các điểm chiến đấu tại Cao Bằng – Lạng Sơn đã được xếp hạng, bảo tồn và tu bổ, trở thành “địa chỉ đỏ” phục vụ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.Hoạt động tưởng niệm, tri ân các anh hùng liệt sĩ, thương binh, cựu chiến binh gắn với Chiến dịch Biên giới được tổ chức thường xuyên thông qua các lễ kỷ niệm, dâng hương, hành trình về nguồn, sinh hoạt chính trị – lịch sử trong nhà trường và tổ chức Đoàn – Hội. Qua đó, góp phần giáo dục lòng biết ơn, trách nhiệm công dân và lý tưởng cách mạng cho sinh viên.
