Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950 – Bước ngoặt đưa cuộc kháng chiến sang thế chủ động

Sau gần bốn năm kháng chiến chống thực dân Pháp, quân và dân Việt Nam đã giành được nhiều thắng lợi quan trọng, đặc biệt là chiến thắng Việt Bắc Thu – Đông năm 1947. Tuy nhiên, đất nước vẫn đứng trước rất nhiều khó khăn. Các căn cứ kháng chiến bị bao vây, việc tiếp nhận viện trợ quốc tế gần như không thể thực hiện do tuyến biên giới phía Bắc bị quân Pháp kiểm soát.

Trong khi đó, tình hình thế giới có nhiều chuyển biến thuận lợi. Năm 1949, nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập, tạo điều kiện để Việt Nam có cơ hội mở rộng quan hệ quốc tế. Muốn tận dụng cơ hội này, điều quan trọng nhất là phải phá vỡ tuyến phòng thủ của quân Pháp dọc đường số 4 và khai thông biên giới.

Trung ương Đảng quyết định mở Chiến dịch Biên giới Thu – Đông năm 1950 – chiến dịch tiến công quy mô lớn đầu tiên do Quân đội nhân dân Việt Nam chủ động tổ chức.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp được giao trực tiếp chỉ huy chiến dịch. Đặc biệt, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng có mặt tại mặt trận để theo dõi tình hình, động viên cán bộ, chiến sĩ và cùng Bộ Chỉ huy đưa ra những quyết định quan trọng.

Mục tiêu đầu tiên của chiến dịch là cứ điểm Đông Khê – vị trí then chốt trong hệ thống phòng thủ của quân Pháp trên đường số 4.

Rạng sáng ngày 16 tháng 9 năm 1950, pháo binh Việt Nam đồng loạt nổ súng. Sau nhiều giờ chiến đấu quyết liệt, bộ đội ta liên tục đánh chiếm từng lô cốt, từng công sự của đối phương.

Đến ngày 18 tháng 9, cứ điểm Đông Khê hoàn toàn bị quân ta làm chủ.

Mất Đông Khê, quân Pháp lâm vào tình thế vô cùng nguy hiểm. Họ lập tức điều một cánh quân từ Thất Khê lên cứu viện và đồng thời cho quân từ Cao Bằng rút về để hợp quân.

Đây chính là điều mà Bộ Chỉ huy Việt Nam đã dự đoán từ trước.

Các đơn vị chủ lực nhanh chóng triển khai thế trận phục kích trên nhiều hướng. Những cánh rừng, sườn núi và khe suối dọc đường số 4 trở thành những trận địa hiểm hóc.

Khi đoàn quân Pháp tiến vào khu vực phục kích, bộ đội Việt Nam bất ngờ nổ súng từ nhiều phía. Những trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt.

Quân Pháp nhiều lần tổ chức phản kích với xe bọc thép, pháo binh và máy bay yểm trợ nhưng đều bị đẩy lùi.

Hàng nghìn binh lính đối phương bị tiêu diệt hoặc bắt sống.

Nhiều vũ khí, xe quân sự và kho tiếp tế rơi vào tay quân ta.

Sau nhiều ngày chiến đấu liên tục, toàn bộ hệ thống phòng thủ của quân Pháp trên đường số 4 bị phá vỡ.

Các cứ điểm quan trọng lần lượt bị bỏ lại.

Ngày 14 tháng 10 năm 1950, Chiến dịch Biên giới kết thúc thắng lợi.

Quân đội nhân dân Việt Nam đã tiêu diệt và bắt sống hàng nghìn quân địch, thu nhiều vũ khí, giải phóng một vùng biên giới rộng lớn kéo dài từ Cao Bằng đến Đình Lập.

Đặc biệt, tuyến biên giới Việt Nam – Trung Quốc được khai thông.

Đây là một thắng lợi có ý nghĩa chiến lược.

Lần đầu tiên, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa có điều kiện tiếp nhận sự giúp đỡ từ các nước xã hội chủ nghĩa về vũ khí, trang bị, thuốc men và công tác huấn luyện.

Không chỉ mang ý nghĩa quân sự, Chiến dịch Biên giới còn đánh dấu sự trưởng thành vượt bậc của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Nếu trước đây ta chủ yếu đánh du kích, phục kích quy mô nhỏ thì nay đã có khả năng tổ chức một chiến dịch lớn, hiệp đồng nhiều lực lượng, sử dụng pháo binh và chỉ huy tác chiến trên diện rộng.

Chiến thắng này cũng làm phá sản kế hoạch cô lập căn cứ Việt Bắc của thực dân Pháp.

Từ đây, quân đội Việt Nam từng bước chuyển từ thế phòng ngự sang thế chủ động tiến công, mở đầu cho hàng loạt chiến dịch lớn sau này như Hòa Bình, Tây Bắc và đỉnh cao là Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.

Ngày nay, tại tỉnh Cao Bằng vẫn còn nhiều di tích của Chiến dịch Biên giới như Đông Khê, Thất Khê, đường số 4 và nhiều điểm cao lịch sử.

Đó không chỉ là những địa danh trên bản đồ mà còn là minh chứng cho ý chí quyết thắng của quân và dân Việt Nam trong những năm tháng gian khổ nhất của cuộc kháng chiến.

Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950 đã mở ra một chương mới cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, khẳng định tài thao lược của Bộ Chỉ huy, sự trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam và sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

✨"Chiến thắng Biên giới Thu – Đông 1950 không chỉ mở thông một con đường, mà còn mở ra niềm tin và thế chủ động cho cả dân tộc. Từ những ngọn núi biên cương, quân và dân Việt Nam đã chứng minh rằng với ý chí, lòng đoàn kết và nghệ thuật quân sự sáng tạo, không có trở ngại nào là không thể vượt qua. Đó là một trong những bước ngoặt quan trọng đưa cuộc kháng chiến đến thắng lợi cuối cùng."