Chiến dịch Biên giới Thu - Đông 1950 - Bước ngoặt thay đổi cục diện cuộc chống Pháp

Bối cảnh và âm mưu của thực dân Pháp

Sau nhiều năm kháng chiến gian khổ, lực lượng cách mạng Việt Nam ngày càng trưởng thành. Trong khi đó, thực dân Pháp rơi vào thế sa lầy. Để cứu vãn tình thế, Pháp thực hiện Kế hoạch Revers, tăng cường củng cố tuyến phòng thủ Đường số 4 (nối Lạng Cao Bằng - Lạng Sơn) nhằm khóa chặt biên giới Việt - Trung, ngăn chặn sự chi viện của quốc tế cho Việt Bắc.

Trước tình hình đó, tháng 6/1950, Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định mở Chiến dịch Biên giới nhằm hai mục tiêu: Tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch và khai thông biên giới Việt - Trung.

Bác Hồ trực tiếp ra mặt trận và trận đánh Đông Khê

Đây là chiến dịch duy nhất Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp ra tiền tuyến chỉ đạo. Hình ảnh Bác Hồ chống gậy, đứng trên đỉnh núi Quan Triều quan sát trận địa Đông Khê đã trở thành biểu tượng bất tử cho ý chí chiến thắng.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp chọn cụm điểm cao Đông Khê làm mục tiêu đột phá mở màn chiến dịch. Sáng ngày 16/9/1950, quân ta nổ súng tiến công Đông Khê. Sau 54 giờ chiến đấu dũng cảm, quân ta đã tiêu diệt hoàn toàn cụm đồn bốt Đông Khê, chia cắt tuyến phòng thủ của địch trên Đường số 4.

Thất mất Đông Khê, địch hốt hoảng rút chạy khỏi Cao Bằng và cho quân từ Thất Khê lên ứng cứu. Quân ta nắm thời cơ, tổ chức đánh điểm diệt viện, tiêu diệt gọn hai binh đoàn Le Page và Charton của Pháp.

Giá trị chiến lược

Sau 29 ngày đêm chiến đấu (16/9 – 14/10/1950), quân ta đã giải phóng dải biên giới dài hơn 750km từ Cao Bằng đến Đình Lập, với hơn 35 vạn dân.

Chiến dịch Biên giới Thu - Đông 1950 kết thúc thắng lợi, chuyển quyền chủ động chiến lược trên chiến trường chính Bắc Bộ về tay Quân đội Nhân dân Việt Nam, đưa cuộc kháng chiến chống Pháp bước sang giai đoạn tiến công chiến lược.