CHIẾN DỊCH BIÊN GIỚI THU – ĐÔNG 1950 – BƯỚC NGOẶT TRÊN CON ĐƯỜNG KHÁNG CHIẾN

Sau khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ cuối năm 1946, lực lượng cách mạng Việt Nam phải đối mặt với một đối thủ có ưu thế lớn về quân sự và trang bị. Trong những năm đầu, Việt Nam chủ yếu tiến hành chiến tranh du kích, từng bước xây dựng lực lượng và căn cứ địa.

Đến năm 1950, tình hình quốc tế và chiến trường Đông Dương có nhiều thay đổi. Việc nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa ra đời (1949) và một số nước xã hội chủ nghĩa công nhận, đặt quan hệ ngoại giao với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã tạo ra những điều kiện mới cho cuộc kháng chiến.

Trong bối cảnh đó, Ban Thường vụ Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định mở Chiến dịch Biên giới Thu – Đông 1950 nhằm tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch, khai thông tuyến biên giới Việt – Trung để mở rộng đường liên lạc quốc tế, củng cố và mở rộng Căn cứ địa Việt Bắc.

Chiến dịch bắt đầu vào ngày 16/9/1950 với trận đánh mở màn vào cứ điểm Đông Khê – một vị trí then chốt trên tuyến Đường số 4. Sau khi Đông Khê bị tiêu diệt, quân Pháp vội vã đưa lực lượng lên ứng cứu và rút quân từ Cao Bằng về. Quân ta đã chủ động đón đánh các cánh quân Pháp (tập đoàn Binh đoàn Le Page và Charton) trên Đường số 4, đặc biệt tại khu vực Cốc Xá và điểm cao 477, khiến lực lượng Pháp chịu tổn thất nặng nề.

Trong chiến dịch này, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trực tiếp ra tận mặt trận để theo dõi, chỉ đạo và động viên bộ đội. Hình ảnh Bác Hồ chống gậy quan sát trận địa trên đỉnh núi Báo Đông (Đông Khê) đã trở thành một dấu ấn lịch sử vô cùng thiêng liêng.

Sau hơn một tháng chiến đấu kiên cường, đến ngày 22/10/1950, Chiến dịch Biên giới chính thức kết thúc thắng lợi rực rỡ.

Quân đội Việt Nam đã giải phóng một vùng biên giới rộng lớn dài gần 750 km từ Cao Bằng đến Đình Lập với hàng vạn dân, khai thông con đường liên lạc với các nước xã hội chủ nghĩa và làm phá sản hoàn toàn Kế hoạch Revers của Pháp.

Quan trọng hơn, chiến dịch đánh dấu bước phát triển nhảy vọt của Quân đội nhân dân Việt Nam: chuyển từ tác chiến du kích, đánh nhỏ lẻ sang tác chiến tập trung, tiến công quy mô lớn (đánh điểm diệt viện). Thắng lợi này giúp cuộc kháng chiến giành được thế chủ động chiến lược trên chiến trường chính Bắc Bộ.

Hơn 70 năm nhìn lại, những địa danh như Đông Khê, Thất Khê, Cốc Xá, Đường số 4 vẫn mãi là biểu tượng cho ý chí kiên cường, tinh thần vượt khó và sự trưởng thành vượt bậc của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến trường kỳ chống Pháp.