CHIẾN DỊCH BIÊN GIỚI THU ĐÔNG - BƯỚC NGOẶT CHIẾN LƯỢC VÀ CÁNH CỬA MỞ RA THẾ GIỚI

Chiến thắng Biên giới Thu - Đông năm 1950 là một trong những mốc son chói lọi nhất trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, mang ý nghĩa chiến lược quyết định làm thay đổi căn bản cục diện chiến tranh tại Việt Nam. Bước sang năm 1950, thực dân Pháp với sự viện trợ quân sự và tài chính ngày càng lớn từ Mỹ đã triển khai Kế hoạch Revers nhằm khóa chặt biên giới Việt - Trung bằng hệ thống phòng ngự kiên cố trên Đường số 4, đồng thời tăng cường cô lập căn cứ địa Việt Bắc. Trước tình thế đó, Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chủ động mở chiến dịch tiến công quy mô lớn nhằm tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch, giải phóng một vùng biên giới rộng lớn để mở thông đường liên lạc quốc tế. Sau hơn một tháng chiến đấu anh dũng từ ngày 16 tháng 9 đến ngày 22 tháng 10 năm 1950, quân và dân ta đã đập tan hệ thống phòng thủ của Pháp, giành thắng lợi hoàn toàn và tạo nên một bước ngoặt lịch sử vị đại.

Ý nghĩa lịch sử lớn nhất của chiến thắng Biên giới 1950 là việc đập tan hoàn toàn âm mưu khóa chặt biên giới của thực dân Pháp, khai thông con đường huyết mạch nối liền Việt Nam với các nước xã hội chủ nghĩa. Bằng việc giải phóng hoàn toàn tuyến biên giới dài 750 cây số từ Cao Bằng đến Đình Lập, quân ta đã đập tan kế hoạch bao vây căn cứ địa Việt Bắc của đối phương. Cánh cửa mở ra thế giới được khai thông không chỉ giúp cách mạng Việt Nam nhận được sự ủng hộ, viện trợ to lớn về vũ khí, trang thiết bị quân sự từ Liên Xô, Trung Quốc và các nước bạn, mà còn nâng cao vị thế chính trị của Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trên trường quốc tế. Thắng lợi này đã đưa cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam hòa chung vào dòng chảy của phong rào cách mạng thế giới, đập tan thế cô lập bốn bề của những năm đầu kháng chiến.

Về mặt chiến lược quân sự, chiến thắng này đánh dấu bước ngoặt quyết định chuyển quyền chủ động chiến lược trên chiến trường chính Bắc Bộ từ tay quân Pháp sang tay quân đội nhân dân Việt Nam. Thảm bại nặng nề tại Đông Khê, Thất Khê và cuộc tháo chạy hỗn loạn trên Đường số 4 đã buộc bộ chỉ huy quân sự Pháp phải từ bỏ hẳn kế hoạch tiến công quy mô lớn vào căn cứ địa Việt Bắc, chuyển hoàn toàn sang thế phòng ngự bị động. Đây là lần đầu tiên trong cuộc chiến, quân đội ta chủ động mở một chiến dịch tiến công lớn bằng lực lượng binh chủng hợp thành, tiêu diệt hai binh đoàn tinh nhuệ của Pháp dưới sự chỉ huy trực tiếp của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Chiến thắng này đã chứng minh sự trưởng thành vượt bậc của bộ đội chủ lực Việt Nam từ lối đánh du kích phân tán lên trình độ đánh vận động chiến quy mô lớn, làm phá sản các tính toán chiến lược của các tướng lĩnh viễn chinh Pháp.

Không chỉ có ý nghĩa to lớn về mặt quân sự và đối ngoại, chiến dịch Biên giới 1950 còn mang lại bài học vô giá về nghệ thuật xây dựng và phát huy sức mạnh tổng hợp của chiến tranh nhân dân. Hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp ra mặt trận quan sát, chỉ đạo chiến dịch cùng hàng vạn dân công hỏa tuyến, đồng bào các dân tộc không quản ngại hy sinh, xẻ núi lăn bom bảo đảm hậu cần đã tạo nên một khối đại đoàn kết toàn dân tộc vững chắc. Sức mạnh tinh thần và vật chất to lớn đó đã cổ vũ mạnh mẽ niềm tin chiến thắng của nhân dân cả nước, tạo bệ đỡ vững chắc để quân đội ta liên tiếp mở các chiến dịch tiến công lớn trong những năm sau, trực tiếp đưa cuộc kháng chiến trường kỳ tiến tới đỉnh cao Điện Biên Phủ năm 1954.