Chiến dịch Bình Giã (1964–1965) – Bước ngoặt trên chiến trường miền Nam

Bối cảnh trước Chiến dịch Bình Giã

Đầu những năm 1960, Mỹ triển khai chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" tại miền Nam, dựa chủ yếu vào lực lượng quân đội Việt Nam Cộng hòa cùng sự hỗ trợ về vũ khí, phương tiện và cố vấn quân sự Mỹ.

Đến năm 1964, lực lượng cách mạng miền Nam đã có bước phát triển đáng kể. Trước yêu cầu phải chuyển từ những trận đánh nhỏ sang khả năng tập trung lực lượng để tiêu diệt các đơn vị chủ lực của đối phương, Bộ Chỉ huy Miền quyết định mở Chiến dịch Đông Xuân 1964–1965, lấy khu vực Bình Giã làm hướng tiến công chủ yếu.

Bình Giã khi đó là một địa bàn có vị trí quan trọng ở tỉnh Phước Tuy, nằm gần các tuyến giao thông nối khu vực miền Đông Nam Bộ với Sài Gòn. Đối phương xây dựng tại đây một hệ thống phòng thủ và lực lượng quân sự tương đối mạnh.

Chiến dịch bắt đầu

Rạng sáng 2/12/1964, lực lượng Quân giải phóng miền Nam bắt đầu tiến công Bình Giã. Các đơn vị chủ lực phối hợp với lực lượng địa phương đánh vào những vị trí quan trọng, đồng thời tiến công các khu vực xung quanh nhằm chia cắt và ngăn chặn lực lượng đối phương cơ động ứng cứu.

Sau những trận đánh đầu tiên, lực lượng đối phương liên tục đưa quân tăng viện nhằm giành lại khu vực Bình Giã.

Đây chính là lúc chiến dịch chuyển sang những trận đánh quy mô lớn hơn. Các đơn vị chủ lực của Quân giải phóng tổ chức phục kích, đánh quân tăng viện và tận dụng địa hình rừng cao su, đường giao thông cùng các khu vực xung quanh để hạn chế khả năng cơ động của đối phương.

Những trận đánh quyết liệt

Một trong những điểm đáng chú ý của Chiến dịch Bình Giã là khả năng tập trung lực lượng và tổ chức các trận đánh nhằm vào những đơn vị cơ động của đối phương.

Lực lượng Quân giải phóng đã đánh thiệt hại nhiều đơn vị thuộc quân đội Việt Nam Cộng hòa, trong đó có các đơn vị biệt động quân và thủy quân lục chiến. Một số trận đánh còn gây tổn thất cho lực lượng thiết giáp và phương tiện cơ giới được sử dụng để tăng viện.

Theo các tài liệu tổng kết được công bố, trong toàn chiến dịch, lực lượng cách mạng loại khỏi vòng chiến đấu hơn 1.700 quân đối phương, phá hủy hoặc làm hỏng nhiều phương tiện quân sự và bắn rơi, bắn hỏng nhiều máy bay.

Chiến dịch kéo dài hơn một tháng với hai đợt chiến đấu chính, kết thúc vào ngày 3/1/1965.

Vì sao Chiến thắng Bình Giã quan trọng?

Điểm đặc biệt của Bình Giã nằm ở chỗ đây là một trong những lần lực lượng chủ lực cách mạng miền Nam tổ chức một chiến dịch tương đối lớn, kéo dài trên một địa bàn rộng và chủ động tìm cách đánh các đơn vị chủ lực của đối phương.

Chiến thắng giúp lực lượng vũ trang cách mạng tích lũy thêm kinh nghiệm tác chiến tập trung, đồng thời tạo điều kiện mở rộng vùng căn cứ và phá thế kìm kẹp ở một số khu vực.

Quan trọng hơn, chiến thắng Bình Giã cho thấy lực lượng quân đội Việt Nam Cộng hòa gặp khó khăn lớn khi phải đối phó với những trận đánh quy mô ngày càng tăng. Đây là một trong những yếu tố góp phần thúc đẩy sự suy yếu của chiến lược "Chiến tranh đặc biệt".

Ý nghĩa lịch sử

Chiến thắng Bình Giã tạo ra một bước phát triển mới về thế và lực cho cách mạng miền Nam.

Về quân sự, chiến dịch giúp lực lượng chủ lực cách mạng nâng cao khả năng tác chiến tập trung, đặc biệt là khả năng đánh các đơn vị cơ động và lực lượng tăng viện của đối phương.

Về chiến lược, chiến thắng góp phần làm thất bại về cơ bản chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" của Mỹ, đồng thời tạo tiền đề cho những thắng lợi tiếp theo trên chiến trường miền Nam.

Bình Giã vì thế thường được nhắc đến như một bước ngoặt quan trọng của cuộc kháng chiến chống Mỹ trong giai đoạn 1964–1965.