CHIẾN DỊCH BÌNH GIÃ 1964 - 1965: ĐÒN SẤM SÉT ĐÁNH SẬP CHIẾN LƯỢC CHIẾN TRANH ĐẶC BIỆT

Chiến dịch Bình Giã diễn ra từ ngày 2 tháng 12 năm 1964 đến ngày 3 tháng 1 năm 1965 tại địa bàn tỉnh Bà Rịa - Long Khánh (nay thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu và Đồng Nai) là chiến dịch tiến công quy mô lớn đầu tiên của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam trên chiến trường Đông Nam Bộ. Đầu năm 1964, trước sự thất bại liên tiếp của kế hoạch gom dân lập Ấp chiến lược, Mỹ và chính quyền Sài Gòn ráo riết đẩy mạnh chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" lên đỉnh cao. Chúng tăng cường các biện pháp tác chiến hiện đại bằng máy bay trực thăng và xe bọc thép lội nước dốc sức càn quét lực lượng cách mạng. Trước tình hình đó, Bộ Chính trị và Trung ương Cục miền Nam đã quyết định mở chiến dịch Bình Giã nhằm tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực quân đội Sài Gòn, mở rộng vùng giải phóng, đồng thời kiểm nghiệm khả năng tác chiến tập trung của các quả đấm chủ lực non trẻ.

Để thực hiện chiến dịch lịch sử này, Bộ chỉ huy miền đã huy động Trung đoàn 1 (sau này là Trung đoàn Bình Giã) và Trung đoàn 2 chủ lực, phối hợp chặt chẽ với lực lượng vũ trang địa phương cùng mạng lưới du kích dày đặc tại chỗ. Đối đầu với quân ta là các đơn vị tinh nhuệ nhất thuộc lực lượng tổng dự bị của quân đội Sài Gòn, bao gồm các tiểu đoàn thủy quân lục chiến, biệt động quân và các chi đoàn xe bọc thép M-113 hiện đại. Trận chiến diễn ra trên địa bàn có địa hình chuyển tiếp từ rừng núi rậm rạp sang vùng đồng bằng đồi gò ven biển, tạo điều kiện thuận lợi để quân ta khôn khéo vận dụng nghệ thuật nghi binh, dụ địch ra khỏi công sự để tổ chức các trận đánh vận động tiêu diệt lớn.

Chiến dịch chính thức mở màn vào đêm ngày 2 tháng 12 năm 1964. Lực lượng vũ trang cách mạng bất ngờ tiến công đánh chiếm ấp chiến lược Bình Giã, một vị trí đóng quân kiên cố nằm trên trục Đường số 2. Việc chiếm giữ Bình Giã đã đánh trúng tử huyệt của đối phương, buộc bộ chỉ huy quân sự Sài Gòn phải điều động các đơn vị ứng cứu chiến lược từ Sài Gòn xuống để tái chiếm. Nắm chắc quy luật cơ động của địch, Quân Giải phóng đã dàn sẵn thế trận phục kích hiểm hóc trên các ngả đường tiến quân. Trong các ngày tiếp theo, các trận quyết chiến vang dội đã bùng nổ tại khu vực đồn điền cao su Bình Giã và núi Nghệ. Quân ta đã bẻ gãy hoàn toàn các mũi phản công, đánh sập Tiểu đoàn 4 Thủy quân lục chiến và Tiểu đoàn 38 Biệt động quân tinh nhuệ, bắn cháy nhiều xe bọc thép M-113 và hạ gục hàng chục máy bay trực thăng yểm trợ.

Điểm độc đáo của chiến dịch Bình Giã là nghệ thuật "đánh điểm, diệt viện" đã được nâng tầm lên một trình độ mới trên chiến trường miền Nam. Quân Giải phóng không chỉ đánh bại các toán quân cứu viện nhỏ lẻ, mà còn đủ sức bao vây, đánh tiêu diệt gọn từng tiểu đoàn chủ lực sừng sỏ của địch ngay trong vận động tác chiến, đẩy đối phương vào thế hoang mang, bị động chiến lược. Dù quân đội Mỹ sau đó đã điên cuồng huy động hỏa lực không quân bắn phá dữ dội hòng cứu vãn tình thế, nhưng thế trận chiến tranh nhân dân toàn diện của ta đã bóp nghẹt mọi nỗ lực phản kích. Ngày 3 tháng 1 năm 1965, Chiến dịch Bình Giã kết thúc thắng lợi hoàn toàn sau một tháng chiến đấu oanh liệt.

Ý nghĩa lịch sử của chiến thắng Chiến dịch Bình Giã 1964 - 1965 vô cùng vĩ đại và mang tính bước ngoặt sâu sắc. Thắng lợi oanh liệt này đã giải phóng một vùng đất đai rộng lớn trải dài dọc tuyến duyên hải Đông Nam Bộ, mở thông đường hành lang chiến lược nối liền căn cứ miền Đông với các bến cảng tiếp nhận vũ khí từ miền Bắc chi viện qua đường Hồ Chí Minh trên biển. Về mặt quân sự, chiến thắng Bình Giã đã giáng một đòn chí mạng, làm phá sản về cơ bản chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" của đế quốc Mỹ, chứng minh rằng quân đội Sài Gòn không còn đủ sức tự đứng vững trước đà lớn mạnh vũ bão của Quân Giải phóng cho dù có cố vấn Mỹ vây quanh. Kết quả vĩ đại này chính là bước ngoặt quyết định buộc chính giới Washington phải thay đổi toàn bộ tư duy chiến tranh, chấp nhận từ bỏ việc sử dụng quân đội tay sai đơn thuần để chuyển sang trực thăng đổ bộ quân viễn chinh Mỹ vào miền Nam, khởi đầu cho giai đoạn "Chiến tranh cục bộ" khốc liệt về sau.