Chiến dịch Campuchia

Đầu năm 1977, binh nhì Ma Văn Tỏn cùng đơn vị được tăng cường sang chiến trường Campuchia, nơi quân Khmer Đỏ của Pol Pot đang gây ra những tội ác giết chóc và quấy phá biên giới.

Campuchia vào thời điểm ấy không còn là tên gọi xa lạ với thế giới khi những tội ác diệt chủng của Pol Pot bị phơi bày. Việt Nam, với chủ trương nhân đạo và bảo vệ biên giới, đã mở cuộc chiến truy đuổi lực lượng này, giúp miền đất láng giềng thoát khỏi thảm họa.

Bối cảnh chiến đấu ở đây hoàn toàn khác so với các chiến trường trước: không khí căng thẳng xen lẫn thiếu thốn đến cùng cực. Ông Tỏn kể, có những lúc 3–4 ngày mới nhận một phong lương khô. Máy bay tiếp tế thường không xác định đúng vị trí đội hình trú quân – khiến thực phẩm nhiều lần rơi lệch, phần lớn bị Khmer Đỏ cướp mất.

“Có chuyến họ thả lệch,” ông nhớ lại, “mình không được ăn gì. Đến khi chỉ huy quay lại thì thực phẩm đã bị nhặt hết rồi.” Nhịn đói 7 ngày liên tục là chuyện không hiếm trong thời điểm đó – một bài học khắc nghiệt về bản lĩnh người lính.

Tuy nhiên, khát vọng giữ vững trận địa, kiên cường chiến đấu xuất phát không chỉ từ tinh thần kỷ luật mà còn từ niềm tin vào nhiệm vụ bảo vệ biên giới, hỗ trợ dân lành Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng – điều mà nhiều sử gia đánh giá là cuộc chiến mang tính nhân đạo sâu sắc nhất trong lịch sử khu vực.