Bài viết

CHIẾN DỊCH ĐÁNH BẠI CUỘC HÀNH QUÂN GIAN-XƠN XI-TI (22/2 – 15/4/1967) - Đập tan cuộc hành quân lớn nhất của quân Mỹ tại miền Nam

Tác giả: Trần Thị Thu Hiền

TP. Hồ Chí Minh26/08/2026Trường Đại học Hải Dương (Trường Đại học Hải Dương)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

Bước sang năm 1967, cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước tiếp tục diễn ra vô cùng quyết liệt. Sau khi đưa quân chiến đấu trực tiếp vào miền Nam, quân đội Mỹ ngày càng mở rộng quy mô chiến tranh, liên tiếp tiến hành những cuộc hành quân lớn nhằm tìm diệt lực lượng chủ lực của Quân Giải phóng, phá các căn cứ cách mạng và giành lại thế chủ động trên chiến trường.

Trong số đó, Gian-xơn Xi-ti (Junction City) là một trong những cuộc hành quân quy mô lớn nhất mà quân Mỹ tiến hành tại miền Nam Việt Nam. Cuộc hành quân được mở từ ngày 22/2 đến ngày 15/4/1967, tập trung chủ yếu trên địa bàn Bắc Tây Ninh, nhằm đánh vào khu vực căn cứ của lực lượng cách mạng, đặc biệt là vùng căn cứ Trung ương Cục miền Nam.

Trước cuộc hành quân quy mô lớn của đối phương, quân và dân ta đã chủ động chuẩn bị thế trận, tổ chức lực lượng và vận dụng nhiều hình thức tác chiến linh hoạt. Cuộc chiến đấu đánh bại Gian-xơn Xi-ti đã trở thành một trong những chiến công tiêu biểu của quân dân miền Nam trong năm 1967.

Sau nhiều năm tiến hành chiến tranh tại miền Nam, quân Mỹ nhận thấy việc tiêu diệt lực lượng chủ lực của Quân Giải phóng là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định đối với kế hoạch quân sự của họ.

Bởi vậy, đầu năm 1967, Mỹ quyết định mở một cuộc hành quân quy mô lớn tại Tây Ninh.

Địa bàn được lựa chọn là khu vực Bắc Tây Ninh, nơi có hệ thống căn cứ quan trọng của cách mạng và có địa hình rừng rộng lớn, thuận lợi cho việc xây dựng căn cứ, cơ động lực lượng và tổ chức chiến tranh lâu dài.

Quân Mỹ huy động một lực lượng rất lớn, sử dụng bộ binh, xe tăng, xe bọc thép, pháo binh, không quân và trực thăng. Mục tiêu của chúng là bao vây, chia cắt, tìm diệt các đơn vị chủ lực của ta, đồng thời phá hoại căn cứ và cơ sở hậu cần.

Ngày 22/2/1967, cuộc hành quân Gian-xơn Xi-ti bắt đầu.

Quân Mỹ triển khai lực lượng từ nhiều hướng, hình thành thế bao vây rộng lớn. Các đơn vị cơ giới tiến sâu vào vùng rừng, trong khi máy bay và pháo binh liên tục yểm trợ.

Trước sức mạnh của đối phương, quân ta không đối đầu theo cách bị động.

Các đơn vị Quân Giải phóng chủ động phân tán lực lượng, cơ động khỏi những nơi địch tập trung đông quân, đồng thời tổ chức những trận đánh vào các đội hình hành quân và các vị trí sơ hở của đối phương.

Khi quân Mỹ tiến sâu vào rừng, những đơn vị nhỏ của ta liên tục xuất hiện, tiến công bất ngờ rồi nhanh chóng rút khỏi khu vực.

Cách đánh này khiến quân Mỹ dù có ưu thế lớn về hỏa lực vẫn gặp khó khăn trong việc xác định vị trí của lực lượng cách mạng.

Địa hình rừng núi trở thành một yếu tố quan trọng.

Quân Mỹ có thể sử dụng máy bay và pháo binh với cường độ lớn, nhưng không thể dễ dàng kiểm soát từng khu vực rừng rộng lớn. Trong khi đó, lực lượng cách mạng đã có thời gian dài xây dựng cơ sở và hiểu rõ địa hình.

Nhân dân địa phương cũng đóng vai trò quan trọng.

Các cơ sở cách mạng cung cấp tin tức về hoạt động của địch, giúp bộ đội nắm được hướng hành quân và sự thay đổi lực lượng của đối phương. Nhiều người dân tham gia vận chuyển lương thực, thuốc men, bảo vệ cán bộ và hỗ trợ lực lượng chiến đấu.

Trên nhiều hướng, quân ta tổ chức những trận đánh nhỏ nhưng liên tục.

Có trận đánh vào đội hình hành quân.

Có trận phục kích trên đường cơ động.

Có trận tập kích vào vị trí đóng quân.

Có nơi lực lượng cách mạng chủ động rút lui để bảo toàn lực lượng rồi bất ngờ quay lại đánh vào những bộ phận địch bị chia cắt.

Những cách đánh đó khiến quân Mỹ phải phân tán lực lượng và liên tục thay đổi phương án tác chiến.

Trong khi quân Mỹ tìm cách bao vây, lực lượng cách mạng tiếp tục mở rộng hoạt động ra bên ngoài khu vực hành quân. Các đơn vị địa phương và dân quân du kích đánh phá những tuyến giao thông, căn cứ nhỏ và vị trí quân sự của địch.

Điều này khiến cuộc hành quân của Mỹ không đạt được mục tiêu như dự kiến.

Một trong những hạn chế lớn của quân Mỹ là không thể biến ưu thế về hỏa lực thành khả năng kiểm soát hoàn toàn chiến trường.

Mỗi khi quân Mỹ tập trung lực lượng vào một khu vực, các đơn vị của ta lại chủ động cơ động sang khu vực khác. Khi địch kéo dài đội hình, ta đánh vào những vị trí yếu. Khi chúng tổ chức truy kích, ta rút lui, giữ lực lượng và tiếp tục lựa chọn thời cơ phản công.

Cuộc chiến kéo dài nhiều tuần trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt.

Quân Mỹ sử dụng máy bay, pháo binh và các phương tiện cơ giới để đánh phá trên diện rộng. Nhiều khu vực rừng bị bom đạn tàn phá, đời sống nhân dân gặp vô vàn khó khăn.

Nhưng lực lượng cách mạng vẫn kiên trì bám trụ.

Đến giữa tháng 4 năm 1967, quân Mỹ phải kết thúc cuộc hành quân.

Ngày 15/4/1967, Gian-xơn Xi-ti chấm dứt.

Cuộc hành quân quy mô lớn của quân Mỹ đã không đạt được mục tiêu chiến lược đề ra là tiêu diệt lực lượng chủ lực và phá căn cứ của cách mạng.

Qua cuộc chiến đấu này, quân và dân ta tiếp tục khẳng định khả năng đánh địch bằng thế trận rộng khắp, kết hợp lực lượng chủ lực với bộ đội địa phương và dân quân du kích, đồng thời phát huy cách đánh linh hoạt để hạn chế ưu thế về hỏa lực của đối phương.

Chiến dịch cũng cung cấp nhiều kinh nghiệm quan trọng về tổ chức tác chiến trong điều kiện quân Mỹ sử dụng lực lượng cơ động bằng trực thăng, xe cơ giới và hỏa lực mạnh.

Chiến dịch đánh bại cuộc hành quân Gian-xơn Xi-ti từ ngày 22/2 đến ngày 15/4/1967 là một trong những cuộc chiến đấu tiêu biểu trên chiến trường miền Nam trong giai đoạn quân Mỹ đẩy mạnh chiến tranh.

Đối mặt với một lực lượng quân sự lớn, được trang bị hiện đại và có ưu thế vượt trội về hỏa lực, quân và dân ta đã không bị động đối phó. Bằng cách đánh linh hoạt, dựa vào địa hình, dựa vào nhân dân và chủ động cơ động lực lượng, ta đã làm thất bại mục tiêu tìm diệt của đối phương.

Chiến công ấy một lần nữa cho thấy sức mạnh của chiến tranh nhân dân. Sức mạnh không chỉ đến từ những đơn vị chủ lực mà còn từ từng cơ sở cách mạng, từng người dân, từng chiến sĩ bám trụ trên chiến trường.

Gian-xơn Xi-ti cũng để lại những bài học quý giá về nghệ thuật quân sự: lấy yếu chống mạnh, lấy thế chủ động khắc chế ưu thế hỏa lực, lấy địa hình và lòng dân làm điểm tựa để chiến đấu lâu dài.

Những người lính chiến đấu trong những cánh rừng Tây Ninh năm ấy đã phải đối mặt với bom đạn, thiếu thốn và những cuộc hành quân quy mô lớn của đối phương. Nhiều người đã hy sinh, nhiều người mang thương tích suốt đời. Nhưng sự kiên cường của họ đã góp phần giữ vững căn cứ cách mạng và tạo thế cho cuộc kháng chiến tiếp tục phát triển.

Gian-xơn Xi-ti – một dấu son trên chiến trường miền Nam, ghi lại cuộc đọ sức quyết liệt giữa ý chí chiến đấu của quân và dân ta với sức mạnh quân sự của quân đội Mỹ.

Chiến thắng ấy góp phần khẳng định một chân lý của cuộc kháng chiến: vũ khí hiện đại không thể thay thế ý chí và sức mạnh của một dân tộc quyết tâm bảo vệ độc lập, tự do.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn