Chiến dịch Điện Biên Phủ – Quyết định chuyển phương châm tác chiến từ “đánh nhanh, giải quyết nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”

Chiến dịch Điện Biên Phủ (13/3 – 7/5/1954) là chiến dịch quyết chiến chiến lược lớn nhất của Quân đội nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Thắng lợi của chiến dịch đã góp phần quyết định đưa tới việc ký kết Hiệp định Giơnevơ năm 1954 về đình chỉ chiến sự ở Đông Dương, chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Đông Dương và kết thúc sự thống trị của thực dân Pháp ở Việt Nam.

Bối cảnh lịch sử

Sau nhiều thất bại trên chiến trường, tháng 5/1953, Chính phủ Pháp cử Henri Navarre (Hăngri Nava) sang làm Tổng Chỉ huy quân viễn chinh Pháp ở Đông Dương và triển khai Kế hoạch Nava với mục tiêu giành lại thế chủ động quân sự.

Đến cuối năm 1953, trước các hoạt động tiến công chiến lược của quân đội Việt Nam trên nhiều hướng, Bộ Chỉ huy Pháp quyết định xây dựng Điện Biên Phủ thành một tập đoàn cứ điểm mạnh gồm 49 cứ điểm, chia thành ba phân khu: Bắc, Trung tâm và Nam, với hơn 16.000 quân, nhiều pháo binh, xe tăng và được không quân yểm trợ. Phía Pháp kỳ vọng đây sẽ là “pháo đài bất khả xâm phạm”, đồng thời thu hút và tiêu diệt lực lượng chủ lực của Việt Nam.

Trước tình hình đó, Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng quyết định mở Chiến dịch Điện Biên Phủ và giao Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam, trực tiếp làm Chỉ huy trưởng kiêm Bí thư Đảng ủy Mặt trận.

Quyết định thay đổi phương châm tác chiến

Ban đầu, chiến dịch được chuẩn bị theo phương châm “đánh nhanh, giải quyết nhanh”, với mục tiêu nhanh chóng tiêu diệt tập đoàn cứ điểm trước khi đối phương kịp tăng cường lực lượng.

Tuy nhiên, sau khi trực tiếp khảo sát chiến trường và đánh giá tình hình vào cuối tháng 1/1954, Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhận thấy hệ thống phòng ngự của quân Pháp đã được củng cố rất vững chắc, trong khi công tác chuẩn bị của ta vẫn còn nhiều khó khăn, đặc biệt về pháo binh, hậu cần và khả năng bảo đảm hiệp đồng tác chiến.

Xuất phát từ yêu cầu phải bảo đảm “đánh chắc thắng”, ngày 26/1/1954, Đại tướng Võ Nguyên Giáp quyết định hoãn cuộc tiến công, ra lệnh cho các đơn vị kéo pháo ra khỏi trận địa và chuyển phương châm tác chiến từ “đánh nhanh, giải quyết nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”.

Đây là quyết định có ý nghĩa chiến lược và cũng là một trong những quyết định khó khăn nhất trong cuộc đời cầm quân của Đại tướng. Sau này, ông nhiều lần khẳng định rằng việc thay đổi phương châm tác chiến nhằm bảo đảm nguyên tắc cao nhất là “chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh”, đúng với tư tưởng chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Việc thay đổi phương châm đồng nghĩa với việc phải chuẩn bị lại gần như toàn bộ chiến dịch. Bộ đội tiếp tục mở đường, xây dựng hệ thống chiến hào, trận địa pháo, củng cố công tác hậu cần và bao vây tập đoàn cứ điểm theo kế hoạch mới. Dù gặp rất nhiều khó khăn, quân và dân ta đã hoàn thành khối lượng công việc to lớn, tạo điều kiện thuận lợi cho chiến dịch.

Chiến thắng Điện Biên Phủ

Ngày 13/3/1954, quân đội Việt Nam mở màn chiến dịch bằng trận tiến công cứ điểm Him Lam. Trải qua 56 ngày đêm chiến đấu liên tục với tinh thần “khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt”, quân và dân Việt Nam lần lượt tiêu diệt các cứ điểm của đối phương.

Chiều 7/5/1954, quân đội Việt Nam làm chủ Sở Chỉ huy tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, bắt sống Tướng Christian de Castries (Đờ Cátxtơri) cùng Bộ Chỉ huy quân Pháp. Chiến dịch kết thúc thắng lợi, toàn bộ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ bị tiêu diệt và bắt sống.

Ý nghĩa lịch sử

Chiến thắng Điện Biên Phủ là thắng lợi có ý nghĩa lịch sử to lớn của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Chiến thắng này góp phần quyết định buộc Pháp phải tham gia đàm phán và ký kết Hiệp định Giơnevơ năm 1954, chấm dứt chiến tranh ở Đông Dương.

Đây cũng là thắng lợi khẳng định đường lối kháng chiến đúng đắn của Đảng, nghệ thuật quân sự Việt Nam và sự trưởng thành của Quân đội nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Quyết định chuyển phương châm tác chiến từ “đánh nhanh, giải quyết nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc” của Đại tướng Võ Nguyên Giáp được nhiều nhà nghiên cứu đánh giá là một trong những quyết định quân sự quan trọng nhất của Chiến dịch Điện Biên Phủ, góp phần trực tiếp làm nên thắng lợi của chiến dịch lịch sử, tạo tiếng vang lớn đối với phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới.