Bài viết

CHIẾN DỊCH DIỆT GIẶC ĐÓI VÀ TĂNG GIA SẢN XUẤT CUỐI NĂM 1945 TRÊN ĐẤT ĐỨC LẬP

CHIẾN DỊCH DIỆT GIẶC ĐÓI VÀ TĂNG GIA SẢN XUẤT CUỐI NĂM 1945 TRÊN ĐẤT ĐỨC LẬP

Tây Ninh08/07/2026Nguyễn Thanh Sang (Xã Đức Lập)1 lượt xem0 lượt chia sẻ

CHIẾN DỊCH DIỆT GIẶC ĐÓI VÀ TĂNG GIA SẢN XUẤT CUỐI NĂM 1945 TRÊN ĐẤT ĐỨC LẬP

Mùa thu năm 1945, ngay sau niềm vui vỡ òa của ngày giành độc lập 25/8, chính quyền non trẻ và nhân dân xã Đức Lập (Đức Hòa, Long An) đã phải đối mặt với một thực tế vô cùng tàn khốc. Di sản mà chế độ thực dân Pháp và phát xít Nhật để lại là một nền kinh tế kiệt quệ, tô thuế bóc lột cùng bóng ma của nạn đói năm 1944 - 1945 vẫn đang âm ỉ đe dọa sinh mệnh của hàng trăm hộ tá điền nghèo. Hưởng ứng lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Giặc đói cũng đáng sợ như giặc ngoại xâm”, Ủy ban Hành chính lâm thời xã Đức Lập đã phát động một chiến dịch tổng lực vô tiền khoáng hậu: Diệt giặc đói và tăng gia sản xuất.

Cuối tháng 8 đến tháng 9 năm 1945: Sẻ cơm nhường áo dưới mái nhà độc lập

Ngày 28 tháng 8 năm 1945: Ngay trong ngày ra mắt của Ủy ban Hành chính lâm thời xã Đức Lập tại sân Nhà việc cũ, chính quyền cách mạng đã xác định việc cứu đói cho bần nông và tá điền dọc kinh Thầy Cai là nhiệm vụ chính trị tối thượng, cấp bách nhất.

Đầu tháng 9 năm 1945: Dưới sự hướng dẫn của Mặt trận Việt Minh xã, phong trào “Hũ gạo cứu đói” và “Ngày đồng tâm” được triển khai rầm rộ khắp các xóm ấp. Cứ ba ngày một lần, mỗi gia đình từ vùng Giồng cao ráo (như xóm Mây Tàu, xóm Tha La) đến các hộ khá giả hơn đều tự nguyện bớt lại một vốc gạo trước khi nấu cơm, đổ vào một hũ chung của xóm.

Giữa tháng 9 năm 1945: Số gạo quyên góp được Ủy ban Hành chính lâm thời và Hội Phụ nữ Cứu quốc xã tổ chức phân phối trực tiếp đến từng hộ tá điền kiệt quệ nhất ở vùng bưng trũng, những người vừa trải qua thảm kịch “một cổ hai tròng”. Nghĩa cử nhường cơm sẻ áo, thắt lưng buộc bụng này đã kịp thời ngăn chặn cái đói giáp hạt, không để xảy ra thảm cảnh chết đói hàng loạt tại địa phương.

Tháng 10 đến tháng 11 năm 1945: Cuộc đại tiến công tăng gia sản xuất – Bắt đất hoang phải nở hoa

Nhận thức rõ cứu trợ chỉ là giải pháp tình thế, muốn diệt tận gốc giặc đói thì con đường duy nhất là phải khôi phục và đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp một cách thần tốc.

Tháng 10 năm 1945: Ủy ban Hành chính lâm thời xã Đức Lập ra quyết định lịch sử: Tạm thời trưng dụng toàn bộ ruộng đất hoang hóa của bọn Việt gian, địa chủ bỏ trốn để chia cho tá điền và bần nông không có đất canh tác. Khẩu hiệu “Tấc đất tấc vàng”, “Không một tấc đất bỏ hoang” trở thành mệnh lệnh hành động xuất phát từ trái tim của mỗi người dân.

Mùa khô năm 1945 (khoảng tháng 11): Tận dụng ưu thế thổ nhưỡng đặc thù của địa phương, chính quyền xã vạch ra chiến lược kết hợp hài hòa giữa hai vùng Giồng và Bưng:

Tại vùng Giồng cao: Người dân dốc sức khai hoang, phát quang cây dại để trồng các loại hoa màu ngắn ngày, chịu hạn tốt như khoai lang, sắn (khoai mì), đậu bắp, bắp. Đây là nguồn lương thực bổ sung cứu cánh, có thể thu hoạch nhanh chóng chỉ sau vài tháng.

Tại vùng Bưng trũng: Dưới sự dẫn dắt của các "Hội vần công" (đổi công làm ruộng), hàng trăm nông dân đã rầm rộ xuống đường bạt rễ lau sậy, nạo vét các con rạch tự nhiên kết nối với kinh Thầy Cai để dẫn nước ngọt vào rửa phèn, chuẩn bị cho vụ lúa mùa mới.

Bầu không khí lao động sản xuất diễn ra hừng hực bất kể ngày đêm. Người dân đi làm ruộng không còn trong tâm thế của kẻ đi làm thuê bị địa chủ quất roi vào lưng, mà đi trong tư thế của người chủ đất nước, làm lúa để tự nuôi sống gia đình mình và đóng góp nuôi quân.

Tháng 12 năm 1945: Hái quả ngọt đầu mùa và bài học muôn đời

Cuối tháng 12 năm 1945: Những mẻ khoai mì, củ lang đầu tiên trồng trên đất giồng sau ngày độc lập được thu hoạch. Các cánh đồng rộc vùng bưng cũng bắt đầu ngậm sữa, báo hiệu một vụ mùa bội thu. Giặc đói từng bước bị đẩy lùi hoàn toàn khỏi địa bàn xã Đức Lập.

Sự thành công của chiến dịch không chỉ cứu sống hàng ngàn người dân, mà còn củng cố lòng tin tuyệt đối của quần chúng vào chính quyền cách mạng non trẻ. Sức sản xuất được giải phóng từ chiến dịch này đã tạo ra nguồn dự trữ lương thực vững chắc, giúp nhân dân Đức Lập sẵn sàng bước vào cuộc trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp tái xâm lược Nam Bộ (nổ súng từ ngày 23/9/1945 tại Sài Gòn và lan rộng ra các tỉnh lân cận).

Chiến dịch diệt giặc đói và tăng gia sản xuất cuối năm 1945 tại xã Đức Lập là một minh chứng rực rỡ cho trí tuệ chiến lược của Đảng và tinh thần tự lực cánh sinh phi thường của nhân dân. Mốc thời gian những tháng cuối năm 1945 ấy mãi mãi khắc ghi một sự thật: Khi người dân được làm chủ mảnh đất của mình, họ có thể biến sỏi đá, phèn chua thành bờ xôi ruộng mật, biến nỗi đau thương thành sức mạnh vũ bão để vượt qua những khúc quanh ngặt nghèo nhất của lịch sử. Tinh thần của chiến dịch diệt giặc đói năm Ất Dậu vẫn luôn là ngọn đuốc soi đường, nhắc nhở thế hệ hôm nay về bài học lấy dân làm gốc trong công cuộc xây dựng quê hương Đức Lập ấm no, hạnh phúc.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
CHIẾN DỊCH DIỆT GIẶC ĐÓI VÀ TĂNG GIA SẢN XUẤT CUỐI NĂM 1945 TRÊN ĐẤT ĐỨC LẬP | Câu chuyện thời hoa lửa