Chiến Dịch Đường 14 - Phước Long (12/1974 - 01/1975)
Chiến dịch Đường 14 – Phước Long, diễn ra từ ngày 13 tháng 12 năm 1974 đến ngày 6 tháng 1 năm 1975, là chiến dịch thử lửa chiến lược cuối cùng trước khi ta quyết định mở Tổng tiến công Mùa Xuân 1975.
Bối cảnh: Sau Hiệp định Paris 1973, miền Nam lâm vào tình trạng "da beo" (xen kẽ vùng kiểm soát). Mỹ đã cắt giảm viện trợ cho VNCH. Bộ Chính trị Đảng ta quyết định mở các trận đánh quy mô lớn nhằm thăm dò khả năng phản ứng của Mỹ và thực lực của quân đội VNCH. Phước Long là một tỉnh lỵ cô lập, nằm trên đường 14, có giá trị chiến lược quan trọng.
Diễn biến chính:
Đánh chiếm các căn cứ vệ tinh: Quân Giải phóng bắt đầu bằng việc tiêu diệt các căn cứ nhỏ xung quanh (Đường 14, Bù Đốp, Đồng Xoài) để cô lập tỉnh lỵ Phước Long.
Tấn công tỉnh lỵ: Ngày 31/12/1974, ta bắt đầu tổng công kích vào thị xã Phước Long. Lực lượng VNCH phòng thủ chống cự quyết liệt, nhưng bị áp đảo về hỏa lực và tinh thần chiến đấu.
Sự kiện then chốt: Chính quyền Nguyễn Văn Thiệu đã cố gắng tung lực lượng không quân và hải quân (không có bộ binh) vào chi viện, nhưng bị Quân Giải phóng bắn rơi nhiều máy bay và bị chặn đánh. Mỹ đã không can thiệp trở lại bằng bộ binh hay không quân chiến lược (B-52).
Kết quả và Ý nghĩa:
Thắng lợi hoàn toàn: Ngày 6/1/1975, tỉnh Phước Long hoàn toàn được giải phóng. Đây là tỉnh lỵ đầu tiên được giải phóng hoàn toàn kể từ Hiệp định Paris.
Ý nghĩa chiến lược: Chiến dịch Phước Long mang tính chất quyết định về mặt chiến lược:
Thăm dò thành công: Nó chứng minh rằng Mỹ sẽ không quay lại can thiệp quân sự quy mô lớn.
Khẳng định sức mạnh: Quân đội VNCH, thiếu viện trợ Mỹ, không đủ sức để giữ vững phòng tuyến.
Thắng lợi này giúp Bộ Chính trị củng cố quyết tâm, đi đến nhận định: "Thời cơ chiến lược đã đến, cần tập trung lực lượng giải phóng miền Nam trong năm 1975."
