Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào
Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào (1971) là một Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào diễn ra trong bối cảnh Chiến tranh Việt Nam. Đây là chiến dịch phản công của lực lượng Quân đội Nhân dân Việt Nam và các lực lượng đồng minh tại khu vực Đường 9 – Nam Lào nhằm đối phó với cuộc tiến công Lam Sơn 719 của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, được Hoa Kỳ yểm trợ hỏa lực và không quân.
Bối cảnh
Đầu năm 1971, Quân lực Việt Nam Cộng hòa mở Chiến dịch Lam Sơn 719, tiến vào khu vực Nam Lào theo trục Đường 9 với mục tiêu đánh phá hệ thống hậu cần và tuyến vận tải chiến lược (thường được gọi là Đường mòn Hồ Chí Minh), đồng thời thử nghiệm hiệu quả của chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh". Để đối phó, phía Việt Nam Dân chủ Cộng hòa quyết định mở chiến dịch phản công trên cùng địa bàn.
Diễn biến chính
Chiến dịch kéo dài từ 30/1 đến 23/3/1971, trên khu vực rộng lớn dọc Đường 9 từ miền Trung Việt Nam sang Nam Lào. Hai bên tiến hành nhiều trận đánh quy mô lớn với sự tham gia của bộ binh, xe tăng, pháo binh, phòng không và lực lượng cơ động bằng trực thăng. Đây được nhiều tài liệu quân sự Việt Nam xem là chiến dịch phản công hiệp đồng binh chủng quy mô lớn đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Ý nghĩa và kết quả
Theo các tài liệu lịch sử của Việt Nam, chiến dịch kết thúc với việc đẩy lùi cuộc hành quân Lam Sơn 719, bảo vệ tuyến vận tải chiến lược qua Lào và gây tổn thất đáng kể cho lực lượng tiến công. Các tài liệu này đánh giá chiến thắng có ý nghĩa quân sự và chính trị quan trọng, góp phần làm suy giảm hiệu quả của chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" và thể hiện sự phối hợp tác chiến giữa lực lượng Việt Nam và Lào.
Góc nhìn lịch sử
Cách đánh giá chiến dịch có khác biệt giữa các nguồn. Trong sử liệu Việt Nam, đây thường được gọi là Chiến thắng Đường 9 – Nam Lào hoặc Chiến dịch phản công Đường 9 – Nam Lào, nhấn mạnh kết quả đánh bại cuộc hành quân Lam Sơn 719. Trong nhiều tài liệu phương Tây và một số nguồn quốc tế, cùng chuỗi sự kiện thường được đề cập dưới tên Lam Sơn 719, tập trung vào cuộc tiến công của phía Việt Nam Cộng hòa và Hoa Kỳ cũng như những tác động của chiến dịch đối với cục diện chiến tranh.
