Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào: Chiến thắng lịch sử của ý chí thống nhất đất nước
Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào: Chiến thắng lịch sử của ý chí thống nhất đất nước
Chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào diễn ra từ ngày 30 tháng 1 đến ngày 23 tháng 3 năm 1971, là một trong những cuộc chiến tranh có ý nghĩa chiến lược quan trọng nhất trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước vĩ đại của dân tộc Việt Nam. Chiến dịch đã đập tan cuộc hành quân "Lam Sơn 719" của quân đội Hoa Kỳ và chính quyền Sài Gòn, góp phần quan trọng làm thay đổi so sánh lực lượng có lợi cho ta, tạo ra sự thay đổi cục diện chiến trường và mở ra triển vọng hiện thực đánh bại chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" thinhvuongvietnam qdnd.
Bối cảnh ra đời chiến dịch
Đầu năm 1971, sau hai năm triển khai chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh", Mỹ và chính quyền Việt Nam Cộng hòa vẫn gặp phải nhiều khó khăn to lớn. Tổng thống Richard Nixon chủ trương tiếp tục theo đuổi cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, thực hiện chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" trong đó lấy quân đội Sài Gòn làm nòng cốt dưới sự hỗ trợ của hỏa lực, cố vấn và hậu cần của Hoa Kỳ. Để kiểm chứng khả năng tác chiến độc lập của quân đội Sài Gòn, hủy diệt tuyến đường vận tải huyết mạch Đường mòn Hồ Chí Minh và tạo bước ngoặt cho cuộc chiến tranh, địch đã huy động lực lượng lên tới 42.000 quân, lúc cao nhất đạt mức 55.000 quân (có 15.000 quân Mỹ), bao gồm 3 sư đoàn với tổng số 47 tiểu đoàn bộ binh, 460 xe tăng, xe bọc thép, 280 khẩu pháo, 600 máy bay wikipedia.
Quyết tâm và lực lượng tham chiến
Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương đã xác định cuộc hành quân "Lam Sơn 719" là một trong những cuộc hành quân có quy mô lớn nhất của Mỹ và Việt Nam Cộng hòa, và đã ra quyết định mở chiến dịch phản công tiêu diệt lớn quân địch ở Đường số 9 - Nam Lào với quyết tâm phải đánh thắng trận này, dù có phải động viên sức người, sức của và hy sinh như thế nào.
Lực lượng tham gia chiến dịch gồm có: 5 sư đoàn bộ binh (308, 304, 320, 324, 2); 4 tiểu đoàn xe tăng, thiết giáp (177, 197, 241, 491); 4 trung đoàn pháo binh (368, 38, 45, 84); 4 trung đoàn phòng không (230, 237, 241, 491); 3 trung đoàn công binh (7, 83, 219), một số tiểu đoàn đặc công của Bộ; một số lực lượng chiến đấu tại chỗ của Đoàn 559; Mặt trận B4, B5; một số tiểu đoàn, đại đội độc lập chủ lực Bộ và địa phương Quân giải phóng nhân dân Lào. Đặc biệt, Lữ đoàn Đặc công Hải quân 126 cũng tham gia chiến dịch này với vai trò quan trọng trong việc đánh tàu vận tải và phương tiện chiến tranh của địch baohaiquanvietnam.
Diễn biến chiến dịch
Đợt 1 (từ ngày 31-1 đến ngày 7-2-1971): Địch tiến hành nghi binh, điều động lực lượng, chuẩn bị tiến công. Ta triển khai thế trận chiến dịch, đánh nhỏ để tiêu hao, làm chậm bước tiến của địch. Ngày 30-1 đến ngày 6-2-1971, quân địch bằng đường không và đường bộ đã đưa 22 tiểu đoàn lính dù, lính thủy đánh bộ và 7 tiểu đoàn pháo từ Sài Gòn qua Quảng Ngãi, Đà Nẵng, Thừa Thiên và ra Đông Hà, Ái Tử, Khe Sanh baotanglichsu.
Đợt 2 (từ ngày 8-2 đến ngày 11-2-1971): Địch tiến quân bằng ba cánh, kết hợp với đổ bộ đường không đánh chiếm Bản Đông và một số điểm cao ở nam, bắc Đường 9. Bên ta đã chặn đánh địch trên toàn khu vực, tập trung tiêu diệt lực lượng hành quân chủ yếu của địch. Đặc công Hải quân 126 đã thực hiện 4 trận đánh, diệt 6 tàu LST của địch, phá hủy 2000 tấn hàng hóa quân sự.
Đợt 3 (từ ngày 12-2 đến ngày 23-3-1971): Ta đã tập trung lực lượng phản công mãnh liệt tại các điểm cao then chốt như 655, 543, 316, 500. Ngày 18/3, quân địch phải bỏ Bản Đông tháo chạy. Nắm bắt thời cơ, bộ đội ta nhanh chóng chuyển sang truy quét địch, đánh thiệt hại nặng cho lực lượng địch. Trên Đường 9 - Nam Lào, đoạn từ Bản Đông về Lao Bảo, hơn 100 xe tăng, xe thiết giáp của QLVNCH bị chặn đánh. Cuối cùng, chiến dịch kết thúc thắng lợi vào ngày 23 tháng 3 năm 1971.
Kết quả và ý nghĩa chiến thắng
Chiến dịch đã đánh bại một bước chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh" của Mỹ, với tổn thất nặng nề cho địch:
Quân đội Sài Gòn bị tổn thất 21.102 lính, trong đó có 19.960 bị giết và bị thương, 556 máy bay bị bắn rơi và phá hủy, hàng ngàn xe cơ giới các loại, hàng trăm khẩu pháo và súng cối hạng nặng cùng nhiều phương tiện chiến tranh khác bị phá hủy và thu giữ.
Đặc công Hải quân 126 đã đánh chìm, đánh hỏng 372 tàu thuyền các loại của địch, phá hủy hàng vạn tấn vũ khí, phương tiện chiến tranh, góp phần quan trọng vào thắng lợi của chiến dịch.
Chiến thắng Đường 9 - Nam Lào có ý nghĩa chiến lược rất quan trọng cả về quân sự và chính trị:
Chấm dứt quá trình tiến công - phản kích đánh ra vòng ngoài bằng các cuộc hành quân lớn của Mỹ - ngụy, mở ra những triển vọng mới đối với cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của quân và dân ta.
Đánh bại quân chủ lực ngụy có sự yểm trợ của chủ lực Mỹ, đánh dấu bước thất bại nghiêm trọng của chiến lược "Việt Nam hóa chiến tranh".
Tô thắm thêm tình đoàn kết, liên minh chiến đấu đặc biệt Việt Nam và Lào, tạo bước phát triển trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của quân và dân Việt Nam.
Ngoài ra, chiến dịch còn ghi dấu ấn với những anh hùng liệt sĩ như Nguyễn Năng Nghĩa, cựu chiến binh của Lữ đoàn Đặc công Hải quân 126, đã hai lần được phong tặng danh hiệu Dũng sĩ đánh tàu Mỹ cấp 3 vì đã trực tiếp cài mìn, đánh đắm 4 tàu địch, giúp ta phá hủy và thu về nhiều vũ khí, khí tài quân sự quangninh
