CHIẾN DỊCH GIẢI PHÓNG ĐÀ NẴNG BẢN HÙNG CA MÙA XUÂN 1975 (2)

Có những khoảnh khắc trong lịch sử mà chỉ cần nghe nhắc đến thôi, ta đã thấy sống mũi bỗng cay, tim như nghẹn lại vì tự hào. Đó là những lúc mà cả dân tộc cùng hướng về một mục tiêu, cùng nhịp đập, cùng hy vọng, cùng chiến đấu để giành lấy điều thiêng liêng nhất: tự do. Trong những trang sử ấy, chiến dịch giải phóng Đà Nẵng cuối tháng 3 năm 1975 là một dấu son rực sáng. Nhắc lại chuyện xưa không phải để khơi lại nỗi đau, mà để cảm nhận sâu hơn giá trị của hòa bình, của cuộc sống yên bình ta đang có ngày hôm nay.

Đà Nẵng – thành phố ven biển hiền hòa – từng chịu nhiều thương tổn vì chiến tranh. Với vị trí chiến lược quan trọng, nơi đây trở thành căn cứ quân sự lớn bậc nhất của Mỹ - ngụy ở miền Trung. Khi những thắng lợi đầu năm 1975 ở Tây Nguyên, rồi Trị Thiên - Huế vang dội, cánh cửa để tiến vào Đà Nẵng bắt đầu mở rộng. Binh lính Sài Gòn ở Quân đoàn 1 - Quân khu 1 rút chạy hỗn loạn về Quảng Đà, tạo nên thế bị cô lập hoàn toàn. Địch vẫn cố trấn an nhau rằng quân giải phóng phải mất ít nhất một tháng chuẩn bị mới đánh được vào Đà Nẵng, nhưng thực tế bàn chân của người lính giải phóng không chờ đợi. Thời cơ đến, cả chiến trường như bừng tỉnh, ai nấy đều căng mình cho một trận đánh mang ý nghĩa quyết định.

Ngày 26/3/1975, chiến dịch mở màn. Những đoàn quân từ ba hướng Bắc – Tây Bắc – Tây Nam tiến vào như những mũi tên lao thẳng vào trái tim phòng thủ của địch. Các đơn vị Quân đoàn 2 và Quân khu 5 hợp lực, thể hiện một tinh thần quyết tâm hiếm thấy. Không khí bao trùm lên toàn trận địa là sự khẩn trương nhưng vững vàng, như thể ai cũng biết mình đang bước vào một thời khắc lịch sử.

Từ phía Bắc, những đoàn quân vượt đèo Hải Vân – cung đèo hiểm trở với núi cao, biển sâu và những khúc cua gắt ngắt – tiến sát Đà Nẵng trong tiếng gió gào và sương mù đặc quánh. Ở những cung đường cheo leo đó, từng bước chân người lính như in vào đá núi, mang theo quyết tâm không gì có thể ngăn lại. Nhiều chiến sĩ kể rằng họ chỉ kịp ăn tạm nắm cơm vắt rồi lại đi, không ai muốn dừng lại dù chỉ một phút, vì biết rằng càng tiến nhanh thì Đà Nẵng càng bớt đổ máu. Ở hướng Tây Bắc, quân ta tiến công trong hành tiến, vừa đánh vừa đuổi, chiếm được Phước Tường, Hòa Khánh rồi áp sát thành phố. Khí thế chiến đấu dâng cao đến mức nhiều đơn vị tiến nhanh hơn cả dự đoán của cấp chỉ huy. Nhiều chiến sĩ chỉ ngủ chập chờn ngay bên vệ đường, lưng dựa balô, tay vẫn giữ súng, để sáng ra lại tiếp tục hành quân. Tất cả đều bị cuốn vào dòng chảy thần tốc ấy.

Từ phía Tây Nam, lực lượng ta đánh tan các ổ phòng ngự của địch ở Phú Hương, Đồng Lâm, rồi truy kích về Hòa Cầm – một trung tâm huấn luyện quan trọng của địch. Khói pháo, bụi đường hòa vào nhau tạo thành một màn sương mờ nhưng không che nổi ánh mắt quyết liệt của người lính. Ai cũng hiểu mỗi bước tiến không chỉ là thêm một chiến thắng nhỏ, mà là tiến thêm một bước đến hòa bình. Hướng Nam thì đánh chiếm Bà Rén, Duy Xuyên, Vĩnh Điện trước khi đánh thốc vào trung tâm thành phố. Mỗi địa danh ấy đều ghi dấu không ít hy sinh thầm lặng. Bàn chân người lính in lên đất mềm, in cả vào trang sử nước nhà một tinh thần bất khuất. Và cũng trên những cánh đồng, những lối mòn ấy, người dân dõi theo từng đoàn quân đi qua mà nước mắt cứ chực trào: vừa lo, vừa thương, vừa hy vọng.

Trong khi ta tiến công thần tốc, địch thì càng lúc càng rối loạn. Tinh thần hoảng loạn lan nhanh. Một số đơn vị địch bỏ chạy về phía biển, cố chen lên tàu và trực thăng Mỹ, tạo nên cảnh tượng hỗn loạn chưa từng thấy. Trên bầu trời, trực thăng Mỹ bay tán loạn để di tản, còn dưới đất, binh lính chen chúc, đạp lên nhau tìm đường thoát thân. Đà Nẵng – từng là niềm hy vọng phòng thủ cuối cùng của chính quyền Sài Gòn – giờ trở thành nơi chứng kiến sự sụp đổ hoàn toàn của tinh thần chiến đấu phía bên kia chiến tuyến.

Trước thời cơ vàng, rạng sáng 29/3, pháo binh ta đồng loạt nã pháo vào các mục tiêu quan trọng: sân bay Đà Nẵng, cảng Sơn Trà, sân bay Nước Mặn, Hòn Bằng, Trà Kiệu… Những loạt pháo ấy như mở toang cánh cửa cuối cùng, tạo điều kiện cho bộ binh và xe tăng ta ồ ạt tiến vào. Tại các tuyến đường phía bắc thành phố, tiếng xe tăng gầm vang xen lẫn tiếng hô xung phong. Ở trung tâm, từng đơn vị nhanh chóng chiếm đài phát thanh, tòa thị chính rồi tiến ra bán đảo Sơn Trà. Mỗi địa điểm bị chiếm là một bước tiến đến ngày hòa bình trọn vẹn.

Buổi trưa ngày 29/3/1975, Đà Nẵng hoàn toàn được giải phóng. Lá cờ cách mạng tung bay trên bầu trời xanh, kết thúc ba ngày tiến công thần tốc, mở ra một chương mới cho thành phố. Người dân bật khóc vì xúc động. Có người chạy ra đường ôm lấy bộ đội, miệng không nói nên lời. Có cụ già run run nâng bàn tay chai sạm lên chạm vào vạt áo người lính, như thể muốn chắc chắn rằng chiến thắng ấy là thật. Những khoảnh khắc giản dị mà thiêng liêng ấy có lẽ sẽ còn đi theo ký ức của bao thế hệ người dân Đà Nẵng.

Chiến thắng ấy không chỉ là sự sụp đổ của hệ thống phòng thủ Quân khu 1 – Quân đoàn 1 của đối phương, mà còn là sự ngã quỵ hoàn toàn về tinh thần của họ. Nó làm thay đổi hẳn cán cân chiến lược trên toàn chiến trường miền Nam, tạo ra tiền đề quan trọng để ta tiến vào chiến dịch Hồ Chí Minh. Các hãng tin phương Tây khi đó phải thừa nhận rằng sau Đà Nẵng, sự tồn tại của chính quyền Sài Gòn chỉ còn tính bằng “ngày và giờ”. Đó là sự thật không thể chối bỏ.

Nhưng ý nghĩa lớn lao của chiến thắng không dừng lại ở giá trị quân sự. Nó mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc: mở ra một vùng lãnh thổ rộng lớn liền kề miền Bắc, tạo nên một hậu phương chiến lược vững chắc. Hơn thế nữa, nó trả lại sự bình yên cho hàng triệu người dân miền Trung – những con người đã chịu quá nhiều đau thương, mất mát trong suốt những năm tháng chiến tranh. Chính chiến thắng ấy đã đặt viên gạch đầu tiên để xây dựng một Đà Nẵng mới: trẻ trung, hiện đại, bình yên và đáng sống như ngày nay.

Nếu hôm nay ta đứng trên đỉnh Bà Nà Hills, chiêm ngưỡng toàn cảnh thành phố lung linh trong nắng; nếu ta bước trên cầu Rồng rực sáng mỗi đêm cuối tuần; nếu ta đi dạo bên bờ biển Mỹ Khê xanh ngắt… thì hãy nhớ rằng tất cả những điều đó có được nhờ những ngày tháng hào hùng cuối tháng 3 năm 1975. Đà Nẵng hiện đại hôm nay không tự nhiên mà có. Đó là thành quả của bao thế hệ đã chiến đấu, đã hy sinh để đổi lấy hòa bình. Thế hệ trẻ hôm nay có thể không còn cảm nhận được tiếng bom đạn, nhưng ta hoàn toàn có thể cảm nhận được tinh thần của ngày ấy: tinh thần yêu nước, tinh thần đoàn kết, tinh thần dám bước lên phía trước để bảo vệ những gì thuộc về dân tộc. Đó là bài học lớn nhất mà chiến dịch giải phóng Đà Nẵng để lại cho chúng ta. Nó nhắc ta đừng quên cội nguồn, đừng quên những con người đã nằm lại trên mảnh đất này để chúng ta được sống trong hòa bình.

Và hơn hết, chiến thắng ấy cho ta niềm tin rằng dân tộc Việt Nam, dù đứng trước bất kỳ thử thách nào, cũng có thể vượt qua bằng ý chí kiên cường và tinh thần đoàn kết. Từ Lam Sơn đến Tây Sơn, từ Điện Biên đến Đà Nẵng – dòng chảy ấy không bao giờ đứt đoạn. Khi nhìn lại 29/3/1975, ta không chỉ nhắc lại một dấu mốc trong lịch sử, mà còn khơi dậy niềm tự hào dân tộc. Chiến dịch giải phóng Đà Nẵng là minh chứng rằng sức mạnh của nhân dân, của tinh thần Việt Nam, luôn có thể tạo nên điều kỳ diệu.Nhờ chiến thắng ấy, Đà Nẵng mới có thể trở mình, vươn lên mạnh mẽ để trở thành một trong những thành phố đáng sống nhất cả nước.

Dẫu chiến tranh đã lùi xa gần nửa thế kỷ, nhưng mỗi lần nhắc lại, lòng người vẫn bồi hồi. Đó không chỉ là chiến thắng của quá khứ, mà còn là động lực để ta sống tốt hơn trong hiện tại, trân trọng những gì mình đang có và tiếp tục xây dựng tương lai. Là người con trên mảnh đất Đà Nẵng, ta càng không thể quên đi những máu xương của ông cha ta đã đổ xuống và càng khắc ghi những quyết tâm, tinh thần yêu nước trường tồn qua thời gian, và sẽ nhớ mãi khoảnh khắc chiến thắng của chiến dịch giải phóng Đà Nẵng đầy vẻ vang ngày ấy.