chiến dịch Hà Nam

Kính thưa các đồng chí,
Kính thưa toàn thể hội nghị!

Trong dòng chảy hào hùng của lịch sử dân tộc, mỗi vùng đất, mỗi chiến dịch đều ghi dấu những trang sử vẻ vang, thấm đẫm mồ hôi, xương máu và ý chí kiên cường của quân và dân ta. Hôm nay, tôi xin được kể lại một câu chuyện tiêu biểu trong kháng chiến chống thực dân Pháp – đó là Chiến dịch Hà Nam Ninh năm 1951, một chiến dịch mang đậm dấu ấn của chiến tranh nhân dân.

Chiến dịch được Bộ Tổng tư lệnh Quân đội Nhân dân Việt Nam trực tiếp chỉ huy, diễn ra từ ngày 28 tháng 5 đến ngày 20 tháng 6 năm 1951, trên địa bàn các tỉnh Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình. Mục tiêu của ta là phá vỡ tuyến phòng thủ sông Đáy kiên cố của thực dân Pháp, mở rộng vùng tự do, tạo thế chủ động trên chiến trường.

Thưa các đồng chí!

Nhắc đến chiến dịch này, không thể không nhắc đến hình ảnh những người dân bình dị mà anh dũng. Trong vùng tạm chiếm, dưới sự kiểm soát gắt gao của địch, nhân dân ta vẫn một lòng theo cách mạng. Có những gia đình đào hầm bí mật ngay dưới nền nhà để nuôi giấu cán bộ. Có những bà mẹ, những cụ già, ban ngày cấy lúa, ban đêm làm liên lạc, dẫn đường cho bộ đội. Họ không cầm súng, nhưng chính họ đã tạo nên một “thế trận lòng dân” vững chắc – nền tảng của mọi thắng lợi.

Tôi xin kể một câu chuyện nhỏ:
Tại một làng ven sông Đáy, có một cụ già đã ngoài 70 tuổi. Khi được hỏi vì sao vẫn liều mình che chở bộ đội, cụ chỉ nhẹ nhàng nói:
“Giặc có súng, mình có lòng. Làng còn thì nước còn.”
Câu nói giản dị ấy đã trở thành sức mạnh tinh thần to lớn, tiếp thêm niềm tin cho các chiến sĩ nơi tiền tuyến.

Trong những ngày chiến dịch diễn ra, hình ảnh những chiến sĩ vượt sông Đáy trong đêm tối đã trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm. Không cầu, không phao, các anh phải dùng bè chuối, thuyền nan, thậm chí bơi tay qua dòng nước chảy xiết. Địch phát hiện, pháo sáng rực trời, súng đạn bắn xối xả. Nhưng các anh vẫn tiến lên.

Có một chiến sĩ bị thương khi đang vượt sông, máu nhuộm đỏ dòng nước. Thế nhưng anh vẫn cố giữ chặt khẩu súng trên đầu, không để chìm xuống nước. Khi được đồng đội dìu lên bờ, anh chỉ nói một câu ngắn gọn:
“Súng còn thì còn đánh được.”
Đó không chỉ là ý chí của một con người, mà là tinh thần của cả một thế hệ – sẵn sàng hy sinh tất cả vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Không chỉ có bộ đội chủ lực, lực lượng du kích địa phương cũng góp phần làm nên sức mạnh của chiến dịch. Họ “xuất quỷ nhập thần”, ban ngày là người dân lao động, ban đêm trở thành những chiến sĩ gan dạ. Những con đường địch đi qua có thể bất ngờ nổ mìn, những đường dây liên lạc bị cắt đứt, khiến quân Pháp luôn sống trong lo sợ.

Ở hậu phương, hàng vạn lượt dân công đã ngày đêm gánh gạo, tải đạn ra tiền tuyến. Những đôi vai gầy gánh nặng trĩu, những bước chân lặng lẽ trong đêm tối. Có người đi hàng chục cây số, không một lời than vãn. Khi được hỏi, một chị dân công chỉ cười và nói:
“Bộ đội đánh giặc ngoài kia, mình không gánh thì ai gánh?”

Thưa các đồng chí!

Mặc dù Chiến dịch Hà Nam Ninh chưa đạt được thắng lợi lớn như mong muốn, nhưng đã tiêu hao một phần sinh lực địch, khẳng định khả năng tổ chức chiến dịch của quân đội ta, đồng thời để lại nhiều bài học quý báu về chiến tranh nhân dân, về sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Đặc biệt, chiến dịch đã hun đúc thêm niềm tin, ý chí và quyết tâm chiến đấu của quân và dân ta, tạo tiền đề cho những thắng lợi to lớn hơn trong những năm sau, mà đỉnh cao là chiến thắng lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu.

Kính thưa các đồng chí!

Nhìn lại những câu chuyện của quá khứ, chúng ta càng thêm trân trọng giá trị của hòa bình hôm nay. Thế hệ trẻ chúng ta có trách nhiệm kế thừa và phát huy truyền thống anh hùng đó bằng những việc làm cụ thể: học tập tốt, rèn luyện tốt, tích cực tham gia xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu mạnh, văn minh.

Xin được kết thúc bài kể chuyện bằng một thông điệp:
Lịch sử không chỉ để nhớ, mà còn để hành động.

Xin trân trọng cảm ơn!