Chiến dịch Hồ Chí Minh
Ngày 25-3-1975, Bộ Chính trị đã họp, nhận định: Thời cơ chiến lược lớn đã tới. Trong suốt 20 năm chống Mỹ, cứu nước chưa bao giờ thuận lợi như lúc này; do đó, cần "Nắm vững thời cơ chiến lược mới, tranh thủ thời gian cao độ, nhanh chóng tập trung lực lượng vào hướng chủ yếu, hành động táo bạo bất ngờ, làm cho địch không dự kiến kịp và không kịp trở tay".
Bộ Chính trị quyết định "Quyết tâm hoàn thành giải phóng Sài Gòn và miền Nam trước mùa mưa" (tháng 5 -1975). Bộ Chính trị ra Nghị quyết số 241/NQ-TW thành lập Hội đồng chi viện miền Nam ở Trung ương do đồng chí Phạm Văn Đồng, Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ làm Chủ tịch. Các đồng chí Lê Thanh Nghị, ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng; Phan Trọng Tuệ, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải làm Phó Chủ tịch. Bộ Tổng Tham mưu cũng quyết định điều động các lực lượng từ nhiều phía chuẩn bị vào tham gia chiến dịch giải phóng Sài Gòn. Sau khi những tấm lá chắn của địch ở phía bắc Sài Gòn đã bị quân ta phá toang. Con đường tiến về giải phóng Sài Gòn đã rất gần. Ngày 31-3-1975, Bộ Chính trị và Thường trực Quân ủy Trung ương đã có cuộc họp quan trọng thông qua kế hoạch tiến công giải phóng Sài Gòn- Gia Định và toàn miền Nam, với phương châm “thần tốc, táo bạo, bất ngờ”.
Cuộc họp Bộ Chính trị tại Nhà D67 quyết định chiến dịch tấn công giải phóng Sài Gòn (Ảnh: tư liệu BTLSQG). Trong ảnh: đ/c Lê Duẩn- Bí thư thứ nhất BCHTƯ Đảng, chủ trì hội nghị.
Từ tháng 4 năm 1975, các binh đoàn chủ lực trên đường hành quân tiến về Sài Gòn đã đánh địch trên đường hành tiến, phá toang các tuyến phòng ngự vòng ngoài, từ xa của địch nhất là cánh quân phía Đông do Trung tướng Lê Trọng Tấn chỉ huy, giải phóng Phan Rang, Bình Thuận, Bình Tuy, Xuân Lộc, Bà Rịa. Ngày 7-4-1975, Trung ương Cục do đồng chí Phạm Hùng, Bí thư Trung ương Cục chủ trì đã duyệt kế hoạch tiến công Sài Gòn- Gia Định. Kế hoạch tác chiến của ta chia làm 2 bước. Bước 1, từ ngày 8-4 tiến công chia cắt chiến lược và bao vây; đánh trận“ rúng động”, đánh vùng ven và 8 mục tiêu trong nội thành, chuẩn bị cho tổng tiến công. Bước 2, từ ngày 15 đến 20-4 tấn công đột kích Sài Gòn theo 5 hướng (*). Cũng trong ngày 7-4-1975, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Bí thư Quân ủy Trung ương đã ra mệnh lệnh cho các cánh quân tiến về Sài Gòn: “Thần tốc, thần tốc hơn nữa. Táo bạo, táo bạo hơn nữa. Tranh thủ từng giờ, từng phút, xốc tới mặt trận, giải phóng miền Nam. Quyết chiến và toàn thắng…”(**)
Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Bí thư Quân ủy T.Ư truyền đạt Nghị quyết Bộ Chính trị mở chiến dịch Hồ Chí Minh
Trước đó một ngày, ngày 6-4-1975, Bộ Chính trị đã ra Quyết định thành lập Bộ chỉ huy chiến dịch Sài Gòn –Gia Định do đồng chí Đại tướng Văn Tiến Dũng là Tổng tư lệnh; đồng chí Phạm Hùng là Chính ủy; các đồng chí Trần Văn Trà, Lê Đức Anh, Lê Trọng Tấn, Đinh Đức Thiện là Phó Tư lệnh; đồng chí Lê Quang Hòa, Phó Chính ủy kiêm Chủ nhiệm Chính trị; đồng chí Lê Ngọc Hiền là quyền Tham mưu trưởng; đồng chí Lê Đức Thọ tham gia Trung ương Cục và Đảng ủy Mặt trận. Trung ương Cục cũng phân công đồng chí Nguyễn Văn Linh, Phó Bí thư Trung ương Cục đặc trách phong trào nổi dậy của quần chúng, nhất là ở Sài Gòn; đồng chí Võ Văn Kiệt, Ủy viên Thường vụ Trung ương Cục chỉ đạo việc tiếp quản thành phố sau khi được giải phóng. Đảng ủy và Bộ Chỉ huy chiến dịch khẩn trương triển khai kế hoạch và đề nghị với Bộ Chính trị được lấy tên Bác Hồ kính yêu cho chiến dịch giải phóng Sài Gòn. Ngày 14-4-1975, tại bức điện số 37TK, đồng chí Lê Duẩn, Bí thư thứ nhất đã thay mặt Bộ Chính trị viết điện “đồng ý chiến dịch Sài Gòn lấy tên là chiến dịch Hồ Chí Minh” (***).
Bản đồ diễn biến chiến dịch Hồ Chí Minh (26/4 đến 30/4/1975)
Ngày 9 tháng 4 năm 1975, quân ta bắt đầu cuộc chiến đấu tạo thế ở Đông Bắc - Tây Nam Sài Gòn và đánh địch ở toàn miền Đông Nam Bộ, đồng thời huy động lực lượng gồm 4 Quân đoàn và một đơn vị tương đương Quân đoàn với đầy đủ binh khí, kỹ thuật, hình thành 5 cánh quân theo 5 hướng bao vây Sài Gòn, đợi lệnh đồng loạt tấn công. Kết hợp với đòn tấn công quân sự với một sức mạnh như thế chẻ tre, như thác đổ, sống gầm với khí thế “đánh một trận sạch không kình ngạc, đánh hai trận tan tác chim bay”của cha, ông ta, phong trào nổi dậy của quần chúng ven đô và nội đô cũng đã được chuẩn bị sẵn sàng chờ dịp vùng lên. Ngày 22-4, Nguyễn Văn Thiệu trước sức ép của Mỹ đã phải tuyên bố từ chức Tổng thống ngụy, để Trần Văn Hương lên thay. Ngày 23-4, tại Hoa Kỳ, Tổng thống Mỹ Giêrôn Pho tuyên bố: “Cuộc chiến tranh ở Việt Nam đã chấm dứt đối với Mỹ”. Thời cơ quân sự và chính trị để giải phóng Sài Gòn đã đến. 5 mục tiêu quan trọng nhất đã được Bộ Chỉ huy chiến dịch Hồ Chí Minh xác định là: sân bay Tân Sơn Nhất, Bộ Tổng Tham mưu ngụy, dinh Tổng thống ngụy, Biệt Khu thủ đô và Tổng Nha cảnh sát. Phương châm chiến dịch là: hiệp đồng chặt chẽ, tiến công nhanh, hạn chế đến mức thấp nhất thương vong của bộ đội và tài sản, tính mạng của nhân dân. Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử đã điểm.
