Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử: Ký ức của người trong cuộc.
Thượng úy, CCB Nguyễn Đức Việt, nguyên Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 101 (Sư đoàn 325), người trực tiếp chỉ huy đơn vị tiến công giải phóng quận lỵ Long Thành năm 1975. Trong ký ức của ông, đó là trận đánh oanh liệt, ghi dấu ấn của Đoàn Bình Trị Thiên anh hùng. CCB Nguyễn Đức Việt kể lại: "Ðúng 17 giờ ngày 26-4, Chiến dịch Hồ Chí Minh mở màn. Hỏa lực của Sư đoàn 325 bắn mạnh vào chi khu quân sự Long Thành. Tiểu đoàn 1 và Tiểu đoàn 3 của Trung đoàn 101 thực hành tiến công địch hơn 1 ngày, chúng chống trả quyết liệt gây cho ta nhiều tổn thất. Thời điểm này, tiểu đoàn tôi đảm nhiệm lực lượng dự bị, sẵn sàng đánh địch trên hướng tiến công chủ yếu nên chưa tham gia chiến đấu.
Rạng sáng 28-4, chỉ huy Trung đoàn 101 quyết định đưa lực lượng dự bị vào chiến đấu. Tiểu đoàn 2 chính thức đảm nhiệm tiến công trên hướng chủ yếu, quyết tâm tiêu diệt địch ở chi khu Long Thành trong ngày 28, tiếp tục phát triển đánh địch ở Nhơn Trạch. Nhận nhiệm vụ xong, tôi xác định rõ mục tiêu quan trọng phải tiêu diệt đầu tiên là ổ hỏa lực địch đặt trên tháp nước. Chính ổ hỏa lực đại liên này cản trở bước tiến của bộ đội ta, gây nhiều tổn thất. Tôi thống nhất ý định chiến đấu trong ban chỉ huy, bổ sung nhiệm vụ cho các đại đội. Riêng bộ phận hỏa lực, tôi giao nhiệm vụ phải hạ cho được ổ đề kháng trên tháp nước, tạo thuận lợi cho bộ binh xung phong.
Khoảng 12 giờ trưa, hiệu lệnh tiến công phát ra, sau thời gian pháo bắn chuẩn bị, theo kế hoạch, tôi hạ lệnh nổ súng. Cùng với pháo 100mm trên xe tăng T54 đi đầu bắn vào tháp nước, hỏa lực của tiểu đoàn bắn mạnh vào ổ đề kháng của địch và khu vực xung quanh. Tiếng đại liên im bặt, địch rối loạn đội hình. Chớp thời cơ, Đại đội 5, Đại đội 7 xung phong đánh chiếm mục tiêu, rồi phối hợp với Tiểu đoàn 3 tiến công thẳng vào trung tâm chỉ huy – nhà quận trưởng Long Thành. Bọn địch ở đây quyết tử thủ nên liên tục phản kháng. Trước tình thế bất lợi, tôi lệnh cho Đại đội hỏa lực chọn vị trí thuận lợi nã đạn vào trung tâm chỉ huy uy hiếp tinh thần và chế áp mục tiêu kiên cố. Bọn địch bên trong hoảng loạn, một số chạy ra ngoài. Các đại đội bộ binh thừa cơ xung phong, nhanh chóng đánh chiếm từng mục tiêu, làm chủ trung tâm chỉ huy của địch".
Trong khi đó, hướng tiến công của Tiểu đoàn 1 gặp khó khăn. Địch lợi dụng nhà thờ, đưa bà con giáo dân ra cản đường bộ đội. Đại đội 7 được điều sang phối hợp cùng Đại đội 6, bắt liên lạc với Tiểu đoàn 1 phát triển chiến đấu, tiêu diệt địch ở ấp Thái Lạc. Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 2 Nguyễn Đức Việt tiếp tục lệnh cho Đại đội 5 và Đại đội hỏa lực cơ động tới ngã ba Phước Thiện phối hợp cùng một bộ phận của Tiểu đoàn 1 và 4 xe tăng thọc sâu đánh địch ở chi khu Nhơn Trạch. Đúng 14 giờ 15 phút ngày 28-4, bộ binh, xe tăng ta đã áp sát chi khu Nhơn Trạch. Các đại đội trong tiểu đoàn cùng xe tăng nhanh chóng triển khai đội hình tiến công. Địch chống cự yếu ớt, sau khoảng 15 phút chiến đấu, những tên ngoan cố đã bị tiêu diệt, phần đông bỏ chạy về hướng Thành Tuy Hạ, Cát Lái. Tiểu đoàn 1 hoàn thành nhiệm vụ, triển khai giữ vững mục tiêu đã chiếm, sẵn sàng nhận nhiệm vụ tiếp theo…
