Chiến dịch Hồ Chí Minh – Những giờ phút cuối cùng

Chiến dịch Hồ Chí Minh – Những giờ phút cuối cùng

Giai đoạn lịch sử: 26/4/1975 – 30/4/1975 – Chiến dịch Hồ Chí Minh, trận quyết chiến chiến lược cuối cùng của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, giải phóng Sài Gòn – Gia Định và giải phóng hoàn toàn miền Nam.

1. Những đoàn quân hướng về Sài Gòn

Đúng 17 giờ ngày 26/4/1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh bắt đầu.

Từ nhiều hướng, các cánh quân đồng loạt tiến về Sài Gòn. Trên những tuyến đường dẫn vào thành phố là những đoàn xe tăng, xe thiết giáp, bộ binh và các đơn vị hỏa lực. Những người lính đã đi qua Tây Nguyên, miền Trung và các chiến trường Nam Bộ giờ bước vào trận đánh cuối cùng. Phía trước họ không còn là một căn cứ xa xôi hay một điểm cao giữa rừng. Phía trước là Sài Gòn.

Mệnh lệnh lúc này là tiến công với tinh thần thần tốc, táo bạo, bất ngờ, chắc thắng, tranh thủ từng giờ để giải phóng thành phố.

Chú thích ảnh: Các chiến sĩ chuẩn bị lên đường, mang theo khí thế quyết thắng trước khi tiến vào Chiến dịch Hồ Chí Minh.
Nguồn ảnh: Quang Thành/TTXVN; tư liệu TTXVN.

2. Những cung đường thần tốc

Đêm 28/4 và ngày 29/4, các cánh quân bắt đầu tổng tiến công vào Sài Gòn từ nhiều hướng.

Những tuyến phòng thủ vòng ngoài lần lượt bị phá vỡ. Các đoàn xe tăng và xe thiết giáp nối nhau tiến lên. Bộ binh bám sát phía sau. Công binh bảo đảm đường. Hậu cần liên tục đưa đạn dược, nhiên liệu và vật chất lên phía trước.

Ở hướng Đông, các đơn vị tiến qua khu vực Biên Hòa rồi theo xa lộ tiến về Sài Gòn. Ở những hướng khác, các cánh quân cũng đồng loạt phá vỡ các tuyến phòng thủ và tiến sâu vào nội đô.

Mỗi giờ trôi qua, khoảng cách đến trung tâm thành phố lại ngắn hơn. Những người lính hiểu rằng họ đang đi đến những chặng đường cuối cùng của cuộc chiến.

Chú thích ảnh: Quân Giải phóng tiến về Sài Gòn trên các tuyến đường cơ động trong những ngày cuối tháng 4/1975.
Nguồn ảnh: TTXVN; Quang Khanh/TTXVN.

3. Những người lính tiến vào thành phố

Sáng 30/4/1975, từ nhiều hướng, các đơn vị đồng loạt tiến sâu vào Sài Gòn.

Những người lính vốn quen với rừng núi giờ bước giữa một thành phố rộng lớn. Xe tăng tiến trên đường phố. Bộ binh theo sau.

Hai bên đường, người dân bắt đầu xuất hiện ngày càng đông. Có người đứng nhìn. Có người vẫy tay. Có người đưa nước cho bộ đội.

Những người lính vẫn tiến về phía trước, bởi trước mặt họ còn những mục tiêu cuối cùng của chiến dịch. Đây là một khung cảnh rất khác với những năm tháng họ từng trải qua. Chiến trường cuối cùng đã chuyển từ rừng núi sang những con đường của Sài Gòn.

Chú thích ảnh: Quân Giải phóng tiến vào các đường phố Sài Gòn sáng 30/4/1975, trong sự chứng kiến của người dân thành phố.
Nguồn ảnh: Quang Khanh/TTXVN; Lâm Hồng Long/TTXVN.

4. Cánh cổng Dinh Độc Lập

Trong những giờ phút cuối cùng, các mũi tiến công hướng về những mục tiêu đầu não của chính quyền Sài Gòn.

Một trong những mục tiêu quan trọng nhất là Dinh Độc Lập. Xe tăng dẫn đầu. Bộ binh tiến theo sau.

Khoảng 11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975, xe tăng Quân Giải phóng tiến qua cánh cổng của Dinh Độc Lập. Chiếc xe tăng 843 do Đại đội trưởng Bùi Quang Thận chỉ huy tiến tới cổng bên trái nhưng gặp sức cản. Chiếc xe tăng 390 đi sau do Chính trị viên Vũ Đăng Toàn chỉ huy đã lao lên và húc đổ cổng chính.

Chính quyền Sài Gòn sau đó tuyên bố đầu hàng vô điều kiện. Một cuộc chiến kéo dài nhiều năm đi đến hồi kết.

Chú thích ảnh: Xe tăng Quân Giải phóng tiến vào Dinh Độc Lập trưa 30/4/1975.
Nguồn ảnh: Tư liệu TTXVN; ảnh được VietnamPlus giới thiệu.

5. Lá cờ trên nóc Dinh Độc Lập

Sau khi tiến vào Dinh Độc Lập, chiến sĩ Bùi Quang Thận mang lá cờ lên nóc tòa nhà. Khoảng 11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975, lá cờ được cắm trên nóc Phủ Tổng thống. Khoảnh khắc ấy trở thành một trong những hình ảnh biểu tượng của ngày 30/4.

Nhưng phía sau khoảnh khắc ấy là cả một chặng đường dài. Có những người lính đã chiến đấu nhiều năm. Có những người từng đi qua Trường Sơn. Có những người từng chiến đấu ở Quảng Trị, Tây Nguyên và miền Đông Nam Bộ. Và cũng có những đồng đội của họ đã nằm lại trước khi nhìn thấy ngày chiến thắng.

Chú thích ảnh: Chiến sĩ Bùi Quang Thận cùng các chiến sĩ Quân đoàn 2 tiến vào cắm cờ trên nóc Phủ Tổng thống lúc 11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975.
Nguồn ảnh: Vũ Tạo/TTXVN; tư liệu TTXVN.

6. Khi người lính biết chiến tranh đã kết thúc

Sau khi chính quyền Sài Gòn đầu hàng, tiếng súng tại trung tâm thành phố dần lắng xuống.

Những người lính bắt đầu nhận ra: Chiến tranh đã kết thúc.

Có người ngồi bên xe tăng. Có người tìm đồng đội. Có người đứng lặng giữa phố. Có người nhìn những người dân đang tiến lại gần.

Sau nhiều năm quen với tiếng súng, khoảnh khắc hòa bình đến có thể khiến họ khó tin rằng mọi thứ đã thực sự kết thúc.

Ngày 30/4/1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng, miền Nam được giải phóng và cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước kết thúc.

Chú thích ảnh: Nhân dân Sài Gòn đón chào Quân Giải phóng trong những giờ phút đầu tiên sau ngày 30/4/1975.
Nguồn ảnh: Lâm Hồng Long/TTXVN; tư liệu TTXVN.

Lời kết

Những giờ phút cuối của Chiến dịch Hồ Chí Minh diễn ra rất nhanh.

Từ những cung đường hành quân. Qua những tuyến phòng thủ cuối cùng. Qua những cây cầu. Qua những con phố. Rồi đến cánh cổng Dinh Độc Lập.

Những người lính tiến về Sài Gòn không chỉ mang theo vũ khí. Họ mang theo tuổi trẻ của mình. Có người từng chiến đấu nhiều năm. Có người từng đi qua Trường Sơn. Có người từng chiến đấu ở Quảng Trị. Có người từng lái xe giữa bom đạn. Và có những người bạn của họ đã không thể đi đến ngày cuối cùng.

Ngày 30/4/1975, lá cờ chiến thắng tung bay. Một cuộc chiến kết thúc. Một đất nước bước sang trang mới. Nhưng với những người lính còn sống, ngày ấy cũng là ngày nhớ về những người đã nằm lại trên con đường dẫn tới Sài Gòn.

Họ đã tiến về Sài Gòn. Và phía sau bước chân ấy là cả một thế hệ đã đi qua thời hoa lửa.

Chú thích ảnh: Những khoảnh khắc cuối cùng của Chiến dịch Hồ Chí Minh – xe tăng tiến vào Dinh Độc Lập và nhân dân Sài Gòn đón chào Quân Giải phóng ngày 30/4/1975.
Nguồn ảnh: TTXVN; Trần Mai Hưởng, Lâm Hồng Long và các phóng viên chiến trường.