CHIẾN DỊCH HÒA BÌNH – KHI VÕ NGUYÊN GIÁP TÌM CÁCH PHÁ “PHÒNG TUYẾN SÔNG ĐÀ”
Sau thắng lợi Biên giới năm 1950, quân đội Việt Nam tiếp tục tìm cách giữ vững thế chủ động.
Cuối năm 1951, quân Pháp mở cuộc tiến công lên Hòa Bình.
Họ nhanh chóng chiếm thị xã Hòa Bình và xây dựng một hệ thống phòng ngự gồm gần 30 cứ điểm lớn nhỏ, chia thành các phân khu. Một trong những tuyến phòng ngự quan trọng là phòng tuyến sông Đà.
Đây là một thử thách lớn.
Pháp có ưu thế về hỏa lực và phương tiện cơ động.
Nếu quân Việt Nam đánh trực diện vào hệ thống phòng thủ được tổ chức chặt chẽ, thương vong sẽ rất lớn.
Vì vậy, cách đánh phải được tính toán cẩn thận.
Chiến dịch Hòa Bình diễn ra từ 10/12/1951 đến 25/2/1952. Bộ Chính trị chủ trương vừa tập trung lực lượng chủ lực trên mặt trận Hòa Bình, vừa đưa một bộ phận lực lượng vào hoạt động ở vùng địch hậu đồng bằng Bắc Bộ.
Đây chính là điểm đặc biệt của chiến dịch.
Ta không chỉ đánh ở nơi quân Pháp đang tập trung.
Ta còn buộc họ phải đối phó với hoạt động ở nhiều địa bàn.
Điều đó làm cho lực lượng Pháp bị phân tán.
Ngày 10/12/1951, Trung đoàn 88 thuộc Đại đoàn 308 tiến công cứ điểm Tu Vũ trên tuyến phòng ngự sông Đà.
Trận đánh kết thúc với việc quân ta làm chủ cứ điểm.
Tu Vũ có ý nghĩa quan trọng vì nó làm rung chuyển phòng tuyến sông Đà và tạo điều kiện để quân ta phát triển thế trận.
Nhưng chiến dịch không chỉ diễn ra ở một cứ điểm.
Quân ta tổ chức nhiều hoạt động phối hợp.
Ở phía sau tuyến phòng thủ của Pháp, lực lượng vũ trang địa phương và bộ đội chủ lực đẩy mạnh hoạt động.
Pháp phải điều quân.
Càng điều quân, các tuyến phòng thủ càng bị kéo giãn.
Càng kéo giãn, khả năng kiểm soát chiến trường càng giảm.
Đó là cách đánh dựa trên việc buộc đối phương phải phản ứng theo thế trận của mình.
Trong quá trình chỉ huy, Võ Nguyên Giáp phải đánh giá liên tục tương quan lực lượng.
Một trận đánh thắng không có nghĩa toàn bộ chiến dịch đã thắng.
Một cứ điểm bị tiêu diệt không có nghĩa đối phương đã mất khả năng phản công.
Vì vậy, chiến dịch cần được điều hành như một tổng thể.
Đến ngày 25/2/1952, Chiến dịch Hòa Bình kết thúc.
Quân ta loại khỏi vòng chiến đấu hơn 6.000 quân địch ở mặt trận Hòa Bình và hơn 15.000 quân địch ở mặt trận địch hậu. Chiến dịch cũng cho thấy bước tiến mới về khả năng phối hợp giữa ba thứ quân và khả năng chiến đấu dài ngày.
Chiến thắng Hòa Bình có một ý nghĩa đặc biệt đối với quá trình trưởng thành của quân đội Việt Nam.
Nó cho thấy quân đội đã có thể tổ chức một chiến dịch lớn hơn, kéo dài hơn và phối hợp nhiều hướng hơn.
Võ Nguyên Giáp cũng có thêm kinh nghiệm về việc buộc đối phương phải phân tán lực lượng.
Một năm sau, những kinh nghiệm ấy tiếp tục được phát huy trong Chiến dịch Tây Bắc.
Và hai năm sau nữa, quân đội Việt Nam bước vào Điện Biên Phủ.



