CHIẾN DỊCH HUẾ - ĐÀ NẴNG: ĐÒN TẤN CÔNG THẦN TỐC ĐẬP TAN PHÒNG THỦ VEN BIỂN MIỀN TRUNG

Mùa xuân năm 1975, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy của quân và dân Việt Nam bước vào giai đoạn quyết định. Sau thất bại thảm hại và mất toàn bộ địa bàn chiến lược Tây Nguyên vào giữa tháng 3, quân đội Sài Gòn rơi vào trạng thái hoang mang, hỗn loạn tột độ. Trước tình thế đó, Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu ra lệnh rút quân co cụm về giữ các vùng đồng bằng ven biển miền Trung, trọng tâm là hai đô thị lớn Huế và Đà Nẵng, nhằm cố thủ bảo vệ vùng lõi còn lại của chế độ. Nhận diện chính xác thời cơ lịch sử, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương đã quyết định mở Chiến dịch Huế - Đà Nẵng từ ngày 21 tháng 3 đến ngày 29 tháng 3 năm 1975, nhằm tiêu diệt tập đoàn phòng ngự mạnh nhất của địch ở Quân khu 1, không cho chúng kịp co cụm và rút chạy về khu vực phía Nam.

Chiến dịch lập tức được triển khai làm hai bước mang tính chiến thuật đột phá và tốc chiến. Ở hướng Thừa Thiên Huế, ngày 21 tháng 3, các lực lượng của Quân đoàn 2 phối hợp cùng quân và dân địa phương đồng loạt nổ súng tiến công. Quân giải phóng nhanh chóng cắt đứt Quốc lộ 1 đoạn nối giữa Huế và Đà Nẵng, đồng thời khóa chặt các cửa biển Thuận An, Tư Hiền, chặn đứng mọi ngả đường rút chạy bằng cả đường bộ lẫn đường biển của quân địch. Bị bao vây cô lập và đánh dồn dập từ nhiều phía, hệ thống phòng thủ của địch tan rã nhanh chóng; đến ngày 26 tháng 3 năm 1975, lá cờ cách mạng đã tung bay trên đỉnh Phu Văn Lâu, đánh dấu thành phố Huế và toàn tỉnh Thừa Thiên hoàn toàn được giải phóng. Ngay khi tiếng súng tại Huế vừa dứt, thực hiện phương châm "thần tốc, táo bạo", các cánh quân giải phóng không hề ngơi nghỉ mà lập tức hợp lực cùng Quân khu 5 hành quân cấp tốc, hình thành thế trận bao vây nhiều tầng, áp sát căn cứ quân sự liên hợp khổng lồ tại Đà Nẵng.

Tại mặt trận Đà Nẵng, nơi địch tập trung hơn 10 vạn quân cùng vũ khí hiện đại và biến nơi đây thành một "pháo đài bất khả xâm phạm", cục diện diễn ra vô cùng nhanh chóng. Sáng ngày 28 tháng 3, pháo binh hạng nặng của quân giải phóng dồn dập nã đạn vào các mục tiêu chiến lược như sân bay, bến cảng, làm tê liệt hoàn toàn khả năng kháng cự và triệt tiêu đường tháo chạy bằng hàng không của địch. Đến 5 giờ sáng ngày 29 tháng 3, các mũi tiến công bộ binh và xe tăng đồng loạt bộ kích vào trung tâm thành phố từ bốn hướng Đông, Tây, Nam, Bắc. Sự xuất hiện dũng mãnh của quân giải phóng khiến toàn bộ lực lượng đồn trú của quân đội Sài Gòn hoảng loạn, mất hoàn toàn sức chiến đấu và đầu hàng hàng loạt; vào lúc 11 giờ 30 phút cùng ngày, thành phố Đà Nẵng chính thức giải phóng. Chiến dịch Huế - Đà Nẵng kết thúc thắng lợi hoàn toàn, tiêu diệt và làm tan rã hơn 10 vạn quân tinh nhuệ của địch, đập tan hoàn toàn hệ thống phòng ngự ở miền Trung và tạo ra một bước ngoặt thay đổi căn bản cục diện chiến tranh, mở toang cánh cửa chiến lược để toàn quân tiến về phía Nam, làm nên đại thắng trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.