CHIẾN DỊCH TÂY NINH 1967: BẺ GÃY QUẢ ĐẤM PHẢN CÔNG VÀ KHÚC KHẢI HOÀN TRÊN ĐẤT DƯƠNG MINH CHÂU

Chiến dịch phản công đánh bại cuộc hành quân Junction City (thường gọi là Chiến dịch Tây Ninh) diễn ra từ ngày 22 tháng 2 đến ngày 15 tháng 4 năm 1967 tại tỉnh Tây Ninh. Đây là trận quyết chiến chiến lược lớn nhất của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam nhằm đập tan cuộc càn quét quy một lớn nhất của quân đội Mỹ trong giai đoạn "Chiến tranh cục bộ". Đầu năm 1967, sau khi tăng cường lực lượng viễn chinh vào miền Nam, Bộ chỉ huy quân sự Mỹ quyết định mở cuộc hành quân tìm diệt khổng lồ mang tên Junction City đánh thẳng vào Chiến khu C (Dương Minh Châu) thuộc Bắc Tây Ninh. Mục tiêu tối thượng của Lầu Năm Góc là xóa sổ cơ quan đầu não Trung ương Cục miền Nam, tiêu diệt Sư đoàn 9 chủ lực giải phóng, phá hủy Đài Phát thanh Giải phóng và khóa chặt biên giới Việt Nam - Campuchia. Để thực hiện ảo vọng này, Mỹ đã huy động một lực lượng quân sự khổng lồ chưa từng có gồm hơn 45.000 quân tinh nhuệ, hàng ngàn xe tăng, xe bọc thép cùng sự yểm trợ tối đa của hàng trăm máy bay trực thăng và pháo đài bay B-52.

Trước sức ép quân sự tột đỉnh của kẻ thù, Bộ Chỉ huy Miền đã chủ động định hình một thế trận chiến tranh nhân dân độc đáo ngay trong vùng căn cứ. Ta không tổ chức các phòng tuyến cố định để đối đầu với hỏa lực áp đảo của Mỹ, mà thực hiện phương châm bám trụ chiến đấu tại chỗ, kết hợp chặt chẽ giữa lực lượng vũ trang địa phương, cơ quan dân chính đảng tự vệ và các mũi chủ lực cơ động. Hệ thống công sự, hầm hào vững chắc được thiết lập đan xen dưới những tán rừng già, biến toàn bộ chiến khu thành một ma trận bủa lưới. Khi quân Mỹ dồn dập nổ súng mở màn chiến dịch bằng cuộc đổ bộ đường không quy mô lớn bằng trực thăng và nhảy dù xuống Kà Tum, Bổ Túc, chúng đã rơi ngay vào thế trận phục kích toàn diện được dàn sẵn. 

Chiến dịch diễn ra vô cùng khốc liệt qua hai đợt chiến đấu gay gắt. Ở đợt một, quân Mỹ từ ba hướng tổ chức hợp vây nhằm bóp nghẹt vùng lõi căn cứ. Tuy nhiên, các đơn vị du kích địa phương đã anh dũng đánh chặn, bẻ gãy từng mũi tiến quân cơ giới ở Sê Lô, Rùm Đuôn. Đồng thời, các trung đoàn chủ lực giải phóng luồn sâu ra sau lưng địch, tổ chức các trận tập kích sấm sét vào các cụm căn cứ hỏa lực dã chiến tại suối Ông Hùng, Trảng Chiên. Đòn đánh hiểm hóc này làm đảo lộn kế hoạch hành quân, buộc các cánh quân Mỹ phải hoang mang dừng lại đóng chốt bị động dọc các tuyến đường. Sang đợt hai, khi quân Mỹ chuyển hướng tiến công sang vùng Đông Bắc và Tây Nam, những trận giáp lá cà đẫm máu đã bùng nổ tại Đồng Rùm, Bàu Tri Giết, Sóc Con Trăng. Điển hình là trận quyết chiến tại trảng đất Đồng Rùm (Suối Tre), các chiến sĩ giải phóng đã dũng cảm bám thắt lưng địch mà đánh, vô hiệu hóa ưu thế pháo binh tầm xa và bắn cháy hàng loạt xe bọc thép của đối phương. Trước sự tiêu hao sinh lực quá lớn và không đạt được bất kỳ mục tiêu chiến lược nào, ngày 15 tháng 4 năm 1967, quân Mỹ buộc phải cuốn cờ rút lui hoàn toàn khỏi Bắc Tây Ninh. 

Ý nghĩa lịch sử của chiến thắng Chiến dịch Tây Ninh 1967 vô cùng vĩ đại và mang tính bước ngoặt sâu sắc. Cuộc phản công oanh liệt của quân và dân ta đã làm phá sản hoàn toàn cuộc hành quân lớn nhất, tham vọng nhất của Mỹ trong cuộc phản công chiến lược mùa khô lần thứ hai, bảo vệ an toàn tuyệt đối cơ quan đầu não kháng chiến và lực lượng chủ lực miền. Chiến thắng Tây Ninh đã loại khỏi vòng chiến đấu hơn 14.000 quân địch, phá hủy hàng trăm xe quân sự và máy bay, giáng một đòn chí mạng vào ý chí xâm lược của các tướng lĩnh Pentagon. Thắng lợi vang dội này đã chứng minh một thực tế lịch sử: ngay cả ở địa hình rừng bằng thuận lợi cho xe cơ giới và trực thăng vận, sức mạnh hỏa lực tối tân của Mỹ vẫn bị đánh bại bởi nghệ thuật quân sự và bản lĩnh kiên cường của Việt Nam. Kết quả vĩ đại của chiến dịch đổi thay thế trận trên chiến trường Đông Nam Bộ, đẩy quân Mỹ lún sâu vào thế bị động phòng ngự, tạo tiền đề thực tiễn cổ vũ quân và dân toàn miền Nam tiến lên chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968.