Chiến dịch trên đèo Đá Đẽo

Năm 1967, khi mới 19 tuổi, bà Lý xung phong tham gia lực lượng thanh niên xung phong làm nhiệm vụ trên tuyến đường Trường Sơn – tuyến vận tải chiến lược nối hậu phương miền Bắc với tiền tuyến miền Nam. Thời điểm ấy, Quảng Bình là “tọa độ lửa”, nơi máy bay Mỹ liên tục đánh phá nhằm cắt đứt tuyến chi viện. Công việc của bà và đồng đội là san lấp hố bom, dẫn đường cho xe qua trọng điểm, đồng thời vận chuyển hàng hóa trong điều kiện hết sức nguy hiểm.

Những ngày ở trọng điểm đèo Đá Đẽo, bà Lý cùng đồng đội gần như không có khái niệm về giấc ngủ trọn vẹn. Ban ngày ẩn mình trong rừng để tránh máy bay trinh sát, ban đêm lại ra đường làm nhiệm vụ. Ánh đèn dầu le lói, tiếng cuốc xẻng hòa lẫn tiếng côn trùng và cả tiếng bom nổ xa gần. “Chỉ cần đường thông là xe chạy, xe chạy là miền Nam có thêm hy vọng,” bà từng chia sẻ.

Một kỷ niệm mà bà không thể quên là vào cuối năm 1968, khi đơn vị đang làm nhiệm vụ thì bất ngờ bị oanh tạc. Đất đá đổ xuống, khói bụi mù mịt. Một số đồng đội bị vùi lấp, bà cùng những người còn lại đã đào bới bằng tay để cứu người. Dù bị thương ở chân do mảnh bom, bà vẫn cố gắng bám trụ, không rời vị trí. Sau đợt đó, đơn vị của bà được khen thưởng vì giữ vững tuyến đường thông suốt.

Chiến tranh kết thúc, bà trở về quê với sức khỏe suy giảm do những năm tháng sống trong bom đạn và thiếu thốn. Tuy vậy, bà vẫn cần mẫn làm ruộng, nuôi con và tham gia công tác hội phụ nữ ở địa phương. Với bà, cuộc sống thời bình tuy vất vả nhưng là điều quý giá mà thế hệ của bà đã phải đánh đổi rất nhiều mới có được.

Giờ đây, khi đã ngoài 70 tuổi, bà Lý vẫn giữ thói quen kể chuyện chiến tranh cho con cháu và thanh niên trong vùng. Những câu chuyện không tô vẽ, không bi tráng hóa, mà giản dị như chính cuộc đời bà – kể về những ngày đói rét, những lần đối mặt với cái chết, và cả tình đồng đội sâu sắc.