Chiến dịch Trị Thiên - Huế (từ 5/3 đến 26/3/1975)

Chiến dịch Trị Thiên - Huế (từ 5/3 đến 26/3/1975) - chiến dịch tiến công chiến lược của Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam nhằm bao vây, tiêu diệt tập đoàn phòng ngự thuộc Quân đoàn 1 – Quân khu 1 Quân đội Sài Gòn ở khu vực Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân năm 1975.Tư lệnh chiến dịch: đồng chí Lê Tự Đồng. Bộ Tổng Tư lệnh và Bộ Tổng Tham mưu trực tiếp chỉ đạo chiến dịch. Lực lượng ta tham gia chiến dịch: Quân đoàn 2 (thiếu Sư đoàn 304) và Lực lượng vũ trang Quân khu Trị - Thiên (3 trung đoàn, 9 tiểu đoàn và 12 đại đội Bộ binh, 2 tiểu đoàn Đặc công, 1 tiểu đoàn Pháo binh, 1 đại đội xe tăng, 150 đội vũ trang công tác và du kích địa phương). Lực lượng địch: Sư đoàn Bộ binh 1, Lữ đoàn Dù 2, Liên đoàn Biệt động quân 15, 3 lữ đoàn Thủy quân lục chiến (147, 258, 369), 2 liên đoàn và 21 Đại đội Bảo an, 3 Thiết đoàn (7,17, 20), 8 tiểu đoàn Pháo binh, 319 trung đội Dân vệ và 36.000 phòng vệ dân sự. Chiến dịch diễn ra làm 2 đợt Đợt 1(từ ngày 5 đến 20/3): ta tiến hành nghi binh ở bắc Quảng Trị, sử dụng một lực lượng địa phương đánh địch trên các trục giao thông, bao vây uy hiếp địch ở tuyến giáp ranh, kết hợp hoạt động vũ trang tuyên truyền. Ngày 8/3, các đơn vị chủ lực tiến công, đánh chiếm các căn cứ, vị trí phòng ngự của địch ở vùng giáp ranh và đồng bằng: hướng đường số 12 và đường số 14 với các điểm cao 75, 76, 224, 273, 300, 303, cứ điểm Chúc Mao…giải phóng toàn bộ tỉnh Quảng Trị, buộc địch co cụm về Thừa Thiên - Huế. Đợt 2 (từ 21/3 đến 26/3): ta phát triển tiến công giải phóng Thừa Thiên – Huế. Ngày 21/3, ta tiến công tiêu diệt địch ở Núi Bông, đánh chiếm các điểm cao 294, 520, 560 và núi Kim Sắc; cắt đứt đường số 1 đoạn Huế - Đà Nẵng, áp sát sân bay Phú Bài và thành phố Huế. Trước sức ép của ta, địch tháo chạy khỏi Huế ra cửa Thuận An, Tư Hiền để theo đường biển về Đà Nẵng. Từ ngày 23 đến 26/3/1975, ta kịp thời triển khai lực lượng chặn đánh địch rút chạy ở khu vực đông nam Huế, đồng thời đẩy mạnh tiến công trên các hướng bắc, nam và tây nam, đến ngày 26/3, giải phóng thành phố Huế và toàn tỉnh Thừa Thiên. Kết quả Ta diệt, bắt một lực lượng lớn quân địch, gồm: Sư đoàn 1 Bộ binh, Lữ đoàn 147 Thủy quân lục chiến, hai liên đoàn Biệt động quân 14 và 15, Lữ đoàn 1 Kỵ binh thiết giáp, 3 thiết đoàn, 8 tiểu đoàn pháo binh, 15 tiểu đoàn và 21 tiểu đội bảo an, 319 trung đội dân vệ, 7.000 tên cảnh sát cùng các đơn vị bảo đảm... Làm tan rã bộ máy chính quyền địch ở Quảng Trị, Thừa Thiên và thành phố Huế, thu toàn bộ vũ khí, trang bị gồm 140 xe tăng thiết giáp, 800 xe tải, một vạn tấn đạn... Thắng lợi của chiến dịch đã giáng một đòn mạnh vào kế hoạch phòng thủ co cụm chiến lược mới của địch ở vùng đồng bằng ven biển miền Trung; đập tan lá chắn mạnh nhất của địch, mở toang cánh cửa án ngữ dày đặc của địch ở phía Bắc, tạo điều kiện thuận lợi cho các lực lượng của ta phát triển tiến công vào phía Nam, góp phần quan trọng vào thắng lợi hoàn toàn của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975.