Chiến dịch Vị Xuyên Hà Giang của Cựu chiến Binh Hà Đức Nhuận

Tôi lên đường đúng ngày 30 tháng 4, khi đơn vị công ty Thủy bộ tỉnh Yên Bái nhận lệnh hành quân gấp. Những chiếc xe đầu xanh chở chúng tôi đi từ Yên Bái sang Tuyên Quang, rồi ngược lên Hà Giang. Đêm đầu tiên ngủ ở đồi Cọ, dưới chân cầu Thanh Thủy, chưa kịp ấm người thì Quân khu báo: “Địch phát hiện rồi, phải rời vị trí ngay.” Thế là chúng tôi lại tiếp tục hành quân xuyên đêm.

Khoảng ba tiếng sau, đơn vị tiếp cận khu vực mặt trận. Nhiệm vụ của chúng tôi là phối hợp đánh vào điểm cao 685, nơi được coi là “mỏm tử thần”. Vừa áp sát, chúng tôi đã bị pháo địch giội xuống như trời mưa: pháo 82, 120, đạn nổ tung trên các tảng đá, mảnh văng khắp nơi. Tôi còn nhớ cảnh anh em ôm nhau né pháo mà không ôm nổi vì bom đạn dội quá dày.

Sau khi ta chiếm được vị trí, nhiệm vụ được bàn giao lại cho Sư đoàn 356. Họ đưa lên hai tiểu đoàn giữ chốt. Nhưng chỉ sau một đêm pháo kích ác liệt của đối phương, thương vong thảm khốc đến mức Quân khu báo: “Hai tiểu đoàn gần như chết sạch.” Cảnh tượng lúc đó ám ảnh tôi suốt đời.

Ban đêm là lúc địch giỏi nhất. Chúng lợi dụng các khe, các hầm đá, đánh áp sát, ném thủ pháo, bắn điểm xạ AK. Mìn thì cài dày đặc, chỉ cần sơ sẩy là mất người. Tôi từng chứng kiến thằng Hường, nằm sát cạnh, bị mảnh đá do pháo nổ trên mỏm văng trúng đầu. Người không chết nhưng tôi hiểu: pháo mới là thứ giết người nhiều nhất, chứ không phải giáp lá cà.

Ngày 12/5/1984, tôi tham gia trận lớn đầu tiên ở mỏm 400. Lần ấy ta dùng đặc công, tấn công bất ngờ nên thắng rất nhanh. Nhưng sau đó địch cảnh giác, trận chiến ngày càng khó khăn, ác liệt gấp bội.

Chiến trường toàn núi đá, hang sâu – hang Làng Lò chứa được cả tiểu đoàn, hang Gió lạnh cắt da, rồi vô số hang nhỏ. Tôi từng chui vào những hang chỉ lọt được hai, ba người… Nhưng nơi nguy hiểm nhất chính là cửa mở, lối duy nhất vào chốt. Địch đặt trung liên, đại liên, m79 chĩa thẳng vào đó; chỉ cần ló đầu là nó quạt cho không kịp nằm xuống.

Ngày tháng ở Hà Giang, điều khiến tôi đau nhất vẫn là sự mất mát của đồng đội. Có tiểu đoàn gần như bị xóa sổ chỉ trong một đêm pháo. Sau này, anh em góp tiền dựng đài tưởng niệm ở điểm cao 468 để nhớ về họ. Mỗi lần trở lại, lòng tôi lại trĩu nặng.