Chiến dịch Việt Bắc (Thu Đông 1947)

Mùa thu năm 1947, thực dân Pháp huy động lực lượng tinh nhuệ hơn 12.000 quân cùng hàng chục máy bay, tàu chiến mở cuộc tiến công quy mô lớn lên căn cứ địa Việt Bắc. Mục tiêu tối thượng của họ rất tàn khốc: Tiêu diệt toàn bộ cơ quan đầu não kháng chiến, bắt giữ Chủ tịch Hồ Chí Minh và các lãnh đạo, đập tan bộ đội chủ lực Việt Minh để kết thúc nhanh chiến tranh.

Trong những ngày tháng ác liệt đó, hình ảnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp (khi ấy mới 36 tuổi) mặc bộ quần áo giản dị, cưỡi trên lưng ngựa đi xuyên qua các cánh rừng hiểm trở để chỉ huy chiến dịch đã trở thành biểu tượng sống động. Do điều kiện vô cùng thiếu thốn, không có phương tiện cơ giới, thông tin liên lạc chủ yếu bằng giao liên, ngựa chính là "người bạn chiến đấu" giúp Đại tướng cơ động liên tục giữa các mặt trận để bám sát tình hình.

Khi quân Pháp bất ngờ cho quân nhảy dù xuống Bắc Kạn, Chợ Đồn, Chợ Mới nhằm tạo thế gọng kìm bao vây, một số cán bộ hoang mang vì vũ khí của ta quá thô sơ so với máy bay, đại bác của địch.

Nhận định rõ nếu mang toàn bộ lực lượng chủ lực ra đối đầu trực diện sẽ dính bẫy và chịu tổn thất nặng nề, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đưa ra một quyết định mang tính chiến lược: Phân tán lực lượng.Ông chỉ đạo áp dụng đại tài chiến thuật "Đại đội độc lập, tiểu đoàn tập trung".Các đại đội độc lập được tung vào các bản làng, dựa vào lòng dân và địa hình rừng núi hiểm trở để đánh du kích, phục kích, tiêu hao sinh lực địch.Các tiểu đoàn tập trung mạnh hơn sẽ giấu mình, chờ thời cơ giáng những đòn chí mạng vào các tuyến lộ giao thông hay dòng sông mà địch phải đi qua.

Dưới sự chỉ huy tài tình của Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp, quân dân ta lập tức bẻ gãy hai gọng kìm thủy - bộ của quân Pháp:

Bẻ gãy gọng kìm đường thủy trên sông Lô: Nhận thấy tàu chiến Pháp ngược sông Lô lên Việt Bắc, Đại tướng chỉ đạo đắp các trận địa pháo binh phối hợp với lực lượng bắn tỉa dọc bờ sông. Những trận phục kích tại Đoan Hùng, Khe Lau đã biến dòng sông Lô thành "nơi chôn xác" nhiều tàu chiến, ca nô địch.

Chặt đứt gọng kìm đường bộ trên Đường số 4: Tại đèo Bông Lau, quân ta tổ chức trận phục kích lịch sử, đánh tan các đoàn xe tiếp tế của Pháp, cắt đứt hoàn toàn tuyến giao thông huyết mạch của chúng.

Sau 75 ngày đêm chiến đấu kiên cường (từ tháng 10 đến tháng 12/1947), gọng kìm của quân Pháp hoàn toàn bị bẻ gãy. Thực dân Pháp buộc phải rút chạy sau khi chịu tổn thất nặng nề với hơn 6.000 quân bị loại khỏi vòng chiến đấu.

Quan trọng hơn cả, cơ quan đầu não kháng chiến và Bộ Chỉ huy tối cao được bảo vệ an toàn tuyệt đối ngay giữa vòng vây của kẻ thù. Thắng lợi này đã đập tan hoàn toàn chiến lược "đánh nhanh thắng nhanh" của thực dân Pháp, buộc họ phải lún sâu vào cuộc chiến tranh trường kỳ tiêu hao – nơi mà nghệ thuật chiến tranh nhân dân của Đại tướng Võ Nguyên Giáp sẽ phát huy tối đa sức mạnh.