CHIẾN KHU ĐỒNG TRIỀU
Đông Triều không chỉ tự hào là nơi thành lập Đệ tứ Chiến khu trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945 mà còn vững tin ở hiện tại và tương lai, quyết tâm xây dựng quê hương trở thành thành phố động lực ở cửa ngõ phía Tây của tỉnh.
Trước tình thế cách mạng dần chín muồi, từ ngày 15 đến 20/4/1945, Hội nghị cách mạng quân sự Bắc Kỳ họp tại Bắc Giang do Tổng Bí thư Trường Chinh chủ trì đã quyết định những vấn đề về quân sự, trong đó có vấn đề thành lập “Đệ tứ Chiến khu Đông Triều”, nhằm tiến tới tổng khởi nghĩa giành chính quyền toàn quốc.
Ngày 8/6/1945, diễn ra khởi nghĩa giành chính quyền ở Đông Triều và Chiến khu Trần Hưng Đạo - Chiến khu Đông Triều (hay Đệ tứ Chiến khu) được thành lập tại đình Hổ Lao, xã Tân Việt, Đông Triều có vai trò và ý nghĩa hết sức quan trọng trong giai đoạn tiền khởi nghĩa ở vùng Duyên hải Đông Bắc Tổ quốc.
Lực lượng chiến khu bao gồm các lực lượng cách mạng và yêu nước mà tiêu biểu là các tổ chức của Mặt trận Việt Minh ở Quảng Ninh, Hải Dương, Hải Phòng. Địa bàn hoạt động của Chiến khu bao gồm toàn bộ vùng Đông Bắc và một phần vùng Duyên hải Bắc Bộ thuộc Hải Dương, Hải Phòng. Bộ máy của Chiến khu do Trung ương Đảng và Xứ ủy Bắc Kỳ chỉ đạo.
Trước đó, lực lượng vũ trang cách mạng dưới sự chỉ huy của Tư lệnh Nguyễn Bình đã đồng loạt đánh chiếm các đồn Đông Triều, Mạo Khê, Tràng Bạch, Chí Linh. Từ Chiến khu Trần Hưng Đạo, lực lượng cách mạng tỏa đi các địa phương để lãnh đạo nhân dân đứng lên đấu tranh. Đến giữa tháng 7/1945, khi thế và lực của ta đã đủ mạnh, Uỷ ban quân sự Chiến khu quyết định tiến đánh để giành chính quyền tại tỉnh lỵ Quảng Yên, tỉnh lỵ đầu tiên trong cả nước được giải phóng - một dấu ấn đặc sắc trong Cách mạng Tháng Tám ở Quảng Ninh.
