CHIẾN KHU RỪNG SÁC - "VÙNG ĐẤT CHẾT" TRỞ THÀNH PHÁO ĐÀI THÉP TRÊN SÔNG NƯỚC
Đặc khu Quân sự Rừng Sác, tiền thân của Đoàn 10 Đặc công Rừng Sác, được thành lập ngày 15/4/1966 với nhiệm vụ khống chế tuyến đường thủy chiến lược sông Lòng Tàu, đã lập nên gần 600 trận đánh lớn nhỏ suốt 9 năm kháng chiến chống Mỹ.
Rừng Sác, vùng rừng ngập mặn rộng lớn trải dài qua các huyện Nhà Bè, Nhơn Trạch, Cần Giờ, từng được ví như một "vùng đất chết" bởi điều kiện sống vô cùng khắc nghiệt: sình lầy, nước mặn, muỗi mòng và những đàn cá sấu luôn rình rập trong lòng sông rạch. Nhưng chính tại nơi hiểm trở tưởng chừng không thể tồn tại sự sống ấy, một lực lượng đặc biệt của quân giải phóng đã bám trụ kiên cường suốt gần một thập kỷ, viết nên những trang sử chiến đấu đầy quả cảm.
Ngày 15/4/1966, trước yêu cầu cấp thiết phải khống chế con đường thủy huyết mạch mà địch dùng để vận chuyển vũ khí, nhiên liệu tiếp tế cho Sài Gòn, Bộ Chỉ huy Miền quyết định thành lập Đặc khu Quân sự Rừng Sác, mật danh T10, sau này đổi tên thành Đoàn 10 Đặc công Rừng Sác. Với phương châm "Rừng Sác là nhà, bến cảng kho tàng là trận địa, sông Lòng Tàu là quyết chiến điểm, có lệnh là đánh, hoàn cảnh nào cũng đánh, đã đánh là thắng", các chiến sĩ đặc công phải tổ chức lực lượng theo hướng đặc công hóa toàn diện để có thể vừa ẩn náu, vừa tấn công hiệu quả trên địa hình sông nước phức tạp.
Suốt 9 năm chiến đấu từ 1966 đến 1975, Đoàn 10 đã tổ chức gần 600 trận đánh lớn nhỏ, loại khỏi vòng chiến đấu hơn 6.200 tên địch, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ khống chế toàn bộ hệ thống vận tải thủy tiếp tế cho Sài Gòn, đồng thời lập nhiều chiến công vang dội ngay tại nội đô. Cuộc sống nơi chiến khu vô cùng gian khổ: các chiến sĩ phải tự chưng cất nước mặn thành nước ngọt để sinh tồn, và không ít người đã hy sinh không chỉ vì bom đạn quân thù mà còn vì những cuộc đối đầu bất ngờ với cá sấu giữa dòng nước.
Với những chiến công và sự hy sinh to lớn ấy, căn cứ Đặc khu Quân sự Rừng Sác đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia vào ngày 15/12/2004. Ngày nay, khu di tích tái hiện gần như nguyên vẹn những chứng tích một thời: nhà cảnh vệ, hầm trú ẩn, nhà quân y, nhà quân giới, trở thành một trong những "địa chỉ đỏ" quan trọng của Thành phố Hồ Chí Minh, giúp thế hệ hôm nay hiểu hơn về ý chí phi thường của cha ông giữa vùng đất được mệnh danh là chiến khu trên mặt nước
